31-01-11

Twee programma's achtereen over Roman Polanski op Arte-televisie

Roman Polanski in 2004 met
een Crystal Globe.

Portret van regisseur
Arte-televisie presenteert op 31 januari twee programma's over de van oorsprong Pools-Franse regisseur Roman Polanski (geboren 1933). Als eerste wordt een portret uitgezonden dat tot stand gekomen is aan de hand van een gesprek dat in 2006 met Polanski werd gevoerd met Pierre-André Boutang.
Dit portret — een Fins-Franse coproductie uit 2006 — wordt door Arte voorgesteld op mandag 31 januari tussen 22:35 uur en 23:30 uur, onder de Duitse titel Polanski über PolanskiEen herhaling  wordt niet binnen afzienbare tijd gerealiseerd.

Verfilming van Tess of d'Ubervilles
In de op het portret — tussen 23:30 uur en 00:25 uur — aansluitende documentaire komt onder de titel Es war einmal de aflevering Tess aan de orde, over Polanski's verfilming van de roman Tess of d' Ubervilles uit 1891 van de Britse letterkundige Thomas Hardy (1840-1928). Deze bijdrage van Daniel Ablin en Serge July, voor Arte France, stamt eveneens uit 2006.

 

28-01-11

Klarinet en piano: vier stukken uit goed vijf decennia — vannacht op Radio 4-NL

Vier werken voor klarinet en piano

In de nacht van vrijdag 28 op zaterdag 29 januari — tussen 00:02 uur en 01:30 uur — wordt, in het muziekprogramma Nachtconcert van de Avro op Radio 4, de klarinet centraal gesteld door middel van vier composities voor dat instrument, al dan niet begeleid door een pianist.
Emil Jonason (geboren 1983) is de klarinettist, Peter Frits Johansson bedient het instrument met zijn achtentachtig toetsen ter ondersteuning. Samen zullen die twee er welk uitkomen in de Eerste Rhapsodie, oorspronkelijk Petit pièce voor klarinet en piano — die tevens bestaat in een versie voor klarinet en orkest — uit 1910 van Claude Debussy (1862-1918). Dat is het derde onderdeel van het programma.


Van Brahms tot en met Bernstein

Het concert wordt geopend met de Sonate voor klarinet en piano uit 1942 van Leonard Bernstein (1918-1990), direct gevolgd door de Klarinetsonate opus 167 uit 1921 van Camille Saint-Saëns (1835-1921).

Na het genoemde stuk van Debussy wordt het optreden via ethergolven besloten met de Klarinetsonate opus 120 nr. 1 uit 1894 van Johannes Brahms (1833-1897).

 

22-01-11

'Romeo und Julia auf dem Dorfe' van Gottfried Keller in zes avonden voorgelezen op NDR Kultur

 

Nadat op maandag 24 januari de laatste van de vier afleveringen zal worden uitgezonden waarin het verhaal Pankraz, der Schmoller in het vaste onderdeel van de avond-uitzendingen van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur, Am Abend vorgelesen, te beluisteren valt, volgt de dag erna, in datzelfde programma op dezelfde zender en in dezelfde tijdsspanne, tussen 22:00 uur en 22:35 uur, de eerste aflevering van een ander, heel wat beroemder, verhaal van Gottfried Keller. 

Dat zal zes uitzendingen in beslag nemen: Romeo und Julia auf dem Dorfe, dat niet alleen heeft gediend als basis voor enkele verfilmingen, maar dat eveneens is gebruikt om een muziekdrama te realiseren. Het verhaal stamt uit de eerder genoemde, eerste bundel Die Leute von Seldwyla uit 1856.

Vier van deze zes radio-uitzendingen zullen worden gerealiseerd op dinsdag 25 tot en met vrijdag 28 januari, en in de week erna worden de delen 5 en 6 uitgezonden op maandag 31 januari en dinsdag 1 februari.

__________

Gottfried Keller: Romeo und Julia auf dem Dorfe. Bibliothek der Erstausgaben, dtv 2736; Prijs in Duitsland en bij Boekhandel Die Weisse Rose: € 4, —.

 

20-01-11

'Het hart van Jenin' een document humain bij uitstek, driemaal te zien op Arte-tv

Ismaïl Khatib, bewonderens-
 waardige vader. Foto: ©
SWR/Eikon/Shaxaf Haber

Zesennegentig minuten duurt de documentaire Das Herz von Jenin, die wordt uitgezonden door Arte-televisie, op vrijdag 21 januari tussen 22:35 uur en 00:10 uur in de nacht op zaterdag 22 januari.
In 2005 is, in het vluchtelingenkamp Jenin een twaalfjarige jongen dodelijk getroffen door een Israëlische kogel. Zijn organen werden toen onmiddellijk afgestaan ter donatie en deze zijn terechtgekomen bij Israëlische kinderen. In 2007 is de vader van de zo tragisch omgekomen jongen, Ismaïl Khatib, samen met de makers van de film —Leon Geller en Marcus Vetter, en een cameraploeg — op zoek gegaan naar degenen die de organen hebben gekregen en hun familie.
De documentaire uit 2008, die en bijdrage is van de Südwest Runfunk (SWR) aan het Arte-programma, wordt uitgezonden in HD-kwaliteit op het beeldformaat 16:9. 
Twee herhalingen mag u nog verwachten: op donderdag 3 februari om 14:45 uur en op vrijdag 11 februari om 10:40 uur.

 

19-01-11

Neerlands pianobroers Lucas en Arthur Jussen in film; deze week tweemaal op Cultura 24

De Franse componist 
Francis Poulenc.

Dubbelconcert van Poulenc
Op donderdag 20 januari biedt de digitale televisiezender Cultura 24 een eerder op Nederland 2 uitgezonden aflevering van NTR Podium over Lucas (16) en Arthur (12) Jussen uit Hilversum. De film uit te zenden bijdrage over de — nogal voorbarig als meesterpianisten gekwalificeerde — musici draagt de titel Twee hele normale broertjes. [1] Samen met de Radio kamer Filharmonie onder leiding van Michael Schwandt spelen zij het Concert voor twee piano's en orkest uit 1932 van de Franse componist Francis Poulenc (1899-1963).
De film wordt uitgezonden tussen 19:00 uur en 20:00 uur, en via dezelfde zendgemachtigde herhaald op vrijdag 21 januari tussen 23:00 uur en middernacht.


Rachmaninovs banaal-smakeloze opus 18

De oudste van de beide genoemde broers Jussen, Lucas, zal in februari zes maal met het Noord Nederlands Orkest optreden, vijfmaal in het eigen speelgebied van dat ensemble, het zesde en laatste concert van de tournee zal als matinee worden gegeven in Utrecht. Het geheel speelt zich af tussen 10 en 20 februari. Dirigent is Michel Tabachnik.
Lucas Jussen zal dan de solopartij op zich nemen in het afgrijselijke dram- en zwijmelconcert nummer 2 in c kleine terts, opus 18, gecomponeerd in de jaren 1900/1901 door Sergej Rachmaninov. Meer over de inhoud ervan en over de tournee is te vinden in onze bijdrage in het elektronische fin de siècle tijdschrift All art is quite useless van Rond 1900.nl.
__________
[1]  Het tweede woord in deze titel zou moeten luiden heel en niet hele, want als broertjes zijn ze heelhalf en niet  o.i.d.. Maar met de Nederlandse taal nemen de Hilversumse zendgemachtigden het al jaren niet zo nauw. Elke aflevering van het NOS Journaal biedt op dat punt voldoende stof voor een ernstige depressie. De mensen die het weer presenteren, vormen in dat opzicht het dieptepunt.
Maar op heel essentiële punten laten ook vrijwel alle presentatoren zeer veel steken vallen. Is er op de NOS-redactie iemand die weet dat het woord aantal een enkelvoud is, en daarom het daarbij gekozen gezegde eveneens in het enkelvoud moet? Is er iemand die het verschil kent tussen materiaal en materieel, tussen werkloos en werkeloos? De correspondenten die ik zulke woorden hoor gebruiken in ieder geval niet. Tussen schijnbaar en blijkbaar? En zo voorts, en zo voorts. 

 

14-01-11

Franse schrijver Pascal Bruckner wil het woord 'islamofobie' laten verbieden

Ontluisterende eis
Het Duitse verzamelmedium op internet, Sign and sight, dat eens per week aan onder meer vertegenwoordigers van de pers wordt gestuurdmeldt ons dat de Franse schrijver Pasal Bruckner het woord islamofobie wil verbieden; anders gezegd dat het uit onze woordenschat dient te worden verwijderd. Wat daaraan nog veel verontrustender is dan het verbieden, mijden, of negeren van een bestaand woord, is hetgeen daar onvermijdelijk achteraan zal komen. Immers, puriteinen en huichelaars willen maar al te graag uit de woordenboeken en uit het leven van alledag — waarvan woordenboeken en andersoortige naslagwerken nu eenmaal deel uitmaken — alle woorden die geslachtsdelen van het menselijk lichaam weergven en woorden die de paringsdaad uitbeelden en zo meer, verwijderen en/of volkomen verbieden. Fervente, extreem rechtse politici, en die kennen we in Nederland immers ook wel, gaan er dan heil in zien om alles wat met gematigde of echt linkse politiek te maken heeft, uit het dagelijks verschijnende woorden-beeld te laten verwijderen. De aanhangers van de ene godsdienst — welke meent zich boven een andere te kunnen stellen — willen alles van de andere met het grof vuil mee sturen, en zo voorts.
 
Vernietiging als filosofie
De Franse schrijver Pascal Bruckner
is de weg 
kennelijk helemaal kwijt.
Foto uit 2009.
Op die manier — het zal zo echter niet gebeuren — worden de woordenboeken zo dun dat de inhoud ervan zelfs te behappen zal zijn voor minderbegaafden en voor ondertitelaars van films op de Nederlandse en Belgische televisie, en voor nogal veel NOS Journaal-medewerkers. Zij immers geven steeds weer aan, van taalregels helemaal niets te hebben begrepen. Wan zij die het verschil niet kennen tussen werkloos en werkeloos, tussen materiaal en materieel, tussen Holland en Nederland, tussen schijnbaar en blijkbaar, respectievelijk niet kunnen hanteren, hebben in de sprekende en schrijvende journalistiek niets te zoeken, behalve wellicht die in de loop van het eigen bestaan verloren (gegane) taalvoorschriften. In plaats van een eis te stellen tot het verbieden van een woord, zou Pascal Bruckner er beter aan doen, zijn invloed geldend te maken om ertoe te geraken dat meer mensen — onder anderen die genoemde NOS-medewerkers — de eigen taal nu eens beter gaan beheersen, en er in de communicatie met anderen beter mee leren omgaan. Als schrijver zou hij daar zijn talent beter kunnen inzetten dan te volgen in de voetstappen op de inmiddels al te platgetreden paden van destructie, want dat is wat hij met zijn actie uiteindelijk zal bereiken, vooropgesteld dat daaraan zou worden toegegeven.. Want, waar eerst het begrip tot een taboe wordt verklaard, worden vervolgens de mensen verboden die het door dat woord beschreven fenomeen belijden, daarna degenen die de islam zonder fobie tegemoet treden en vervolgens alle anderen die het wagen te refereren aan dit begrip of aan het verwijderen ervan, alsmede aan alle vervolgoperaties. Op de vernietiging van het woord volgt altijd een uitvergroting met betrekking tot de mensen die ook maar op de geringst denkbare wijze met zo'n woord in verband gebracht kunnen worden.
 
De weg naar de hel
Pascal Bruckner wil kennelijk niet weten dat er mensen bestaan die echt bang zijn voor de islam en dat er anderen bestaan, die deze angst instrumentaliseren, zoals de Nederlander Geert Wilders doet, die een religie demoniseert. Hitler demoniseerde het jodendom en weer anderen willen niet dat het christendom bestaat. Nu zou het inderdaad beter zijn als de mensheid alleen maar zou bestaan uit zelfstandig denkende mensen en niet uit lieden die een vermeende godheid nalopen, welke eerst door medemensen is gecreëerd. 
Zodra we een woord gaan verbieden of anderszins verwijderen, dat echter een bestaand fenomeen, binnen welke maatschappelijke context dan ook, aangeeft, duurt het niet lang meer of de mensen die tot zo'n stroming behoren, zullen eveneens worden verwijderd.
Waar dat toe heeft geleid, hebben vooral Europa en Rusland in de loop van de twintigste eeuw meegemaakt. Het is dan ook een uiting van krankzinnigheid, dan wel extreme boosaardigheid, of het willen doen richten van de aandacht op zijn persoon, waarmee die Pascal Bruckner zich manifesteert. Dat laatste zou weliswaar nogal kwalijk zijn, maar nog het minst slechte op de ruime schaal van verbijsterende mogelijkheden.

Zes Britse jongeren verlaten hun luxe om te gaan werken in bittere armoe, elders op de globe

 

De jeugd van tegenwoordig mag dan als egocentrisch, egoïstisch, oppervlakkig en onnadenkend worden beschouwd, toch vinden we nog altijd in die categorie mensen weer wezens die wel nadenken over zichzelf en hun omgeving en die zodanig willen handelen dat ze ertoe bijdragen dat onze wereld een betere plek wordt om te vertoeven voor meer mensen dan tot dusver het geval is.
Dat wordt onder meer duidelijk in een reportage, waarin zes Britse jongeren worden voorgesteld die in eigen land een luxueus leventje hebben geleid maar dat terzijde schuiven, om elders op de aardbol — in Azië of Afrika — hun intrek te nemen in een lemen hutje, respectievelijk in een sloppenwijk, om aldaar, samen met de plaatselijke bevolking te werken, om zo voor enige, in ieder geval aanvankelijk marginale, verbetering te kunnen zorgen.

De reportage, die de titel draagt Blood, sweat and luxuries, wordt op vrijdag 14 januari door    de zender gepresenteerd op Nederland 3, tussen 20:25 uur en 21:25 uur.
Hoewel we op deze en alle eraan verwante sites in principe een zo groot mogelijke afstand wensen te houden tot een zendgemachtigde als BNN vanwege de al te extraverte programma's met veel geschreeuw en vrijwel geen wol, gaat het in dit geval waarschijnlijk om een geïmporteerde bijdrage over Britse jongeren.

 

13-01-11

'Rothko Chapel' (1972) van Morton Feldman is te beluisteren op Neerlands Radio 4

Componist Morton Feldman.
Foto: Jan Williams; overgenomen
 van de Morton Feldman-site

Opvallend musicus
De Nederlandse zender voor klassieke muziek, Radio 4, komt op donderdag 13 januari in het vaste programmaonderdeel De donderdagavondserie — tussen 20:02 uur en 23:00 uur — met, als middelste van drie eigentijdse composities, het stuk Rothko Chapel van de vijfentachtig jaar geleden op 12 januari geboren Amerikaanse musicus, die één der interessantste componisten van zijn generatie zou worden: Morton Feldman (1926-1987).
Rothko Chapel zal worden uitgevoerd, net als de beide andere composities, door Asko/Schönberg en het Nederlands Kamerkoor onder leiding van Emilio Pomário.
In tegenstelling tot diverse andere werken van dezelfde meester der muziek — waaronder het zes uur onafgebroken voortdurende String Quartet II  uit 1983, dat tot op heden als het langste strijkkwartet uit de geschiedenis van de muziek geldt — is het een rustig werk dat door de componist tijdens de repetities als "verdomd veel te luid en verdomd veel te snel" werd gekwalificeerd.Ten opzichte van zijn eigen composities in het algemeen was de maker van mening dat deze "niet te lang" waren, maar dat de meeste ervan "juist te kort" zouden zijn. "Ze voegen zich in het landschap van de tijd."

Rothko Chapel te Houston,
Texas (USA), geopend in
1972. Hier bevinden zich
veertien schilderijen van
Mark Rothko (1903-1970).

Rothko Chapel

Algemeen wordt Rothko Chapel geacht te passen in de tijd. Het twintig minuten durende stuk is geschreven voor altviool, koor en percussie. [1] Het stuk werd gecomponeerd in 1972 naar aanleiding van de opening van de gelijknamige kapel in Houston (Texas, VS), een filantropisch artistieke ontmoetingsplek voor mensen van alle gezindten.
Feldman heeft zich laten inspireren door de vormgeving van de kapel [2] en de daarin tentoongestelde veertien schilderijen van Mark Rothko (1903-1970), met wie hij zeer bevriend was. [3] Laat ieder het bijzondere stuk een kans geven door te luisteren naar een werk waarin een "bloemrijk idioom" voor de componist onmogelijk was gebleken, vanwege de verschrikkingen van de twintigste eeuw, en met name de periode tijdens de Tweede Wereldoorlog.

__________

[1] Hier en daar wordt dit werk aangekondigd met de 'toevoeging' van een sopraanstem.

[2] Een ontwerp van architect Philip Johnson (1906-2005).

[3] De in Letland geboren schilder bleek begin 1970 aan het eind van zijn Latijn en hield daarom het leven voor gezien. Zijn levenloze lichaam werd gevonden op 25 februari 1970.

 

12-01-11

De vele aspecten van het menselijk brein in kaart gebracht — 1: Emoties

 

Gedurende de komende weken zullen op deze site in diverse korte bijdragen, of langere artikelen, over boeken, gebeurtenissen of simpele verwijzingen naar radio- dan wel televisie-uitzendingen, worden opgenomen welke te maken hebben met steeds enkele van de vele aspecten van het menselijk brein.
 

BBC-presentator Michael Mosley brengt u in contact met allerlei aspecten van
het menselijk brein in de documentairereeks The brain: a secret history.

 

De Britse televisiezender BBC Four zendt een documentaireserie uit over talrijke elementen van de wijze waarop ons menselijk brein functioneert en welke deelaspecten daarvan aan een nader onderzoek zullen worden onderworpen.
Michael Mosley presenteert in ieder geval de aflevering van donderdag 13 januari, welke tussen 22:00 uur en 23:00 uur zal worden uitgezonden: The brain: a secret history. Daarin gaat het om Emotions. Michael Mosley onderzoekt hoe en waarom wetenschappers het er zo moeilijk mee hebben gehad te begrijpen hoe die complexe, en diep ingrijpende, aspecten van ons brein functioneren.

08-01-11

In 'Dus ik ben' van Stine Jensen toont de Humanistische Omroep via Nederland 2 'Ik ben ijdel, dus ik ben'

 

Filosofe Stine Jensen heeft een onderzoek ingesteld naar het gevoel dat mensen over zichzelf hebben binnen de hedendaagse cultuur en hoe ze dat in woorden definiëren. Dat wordt in een aantal afleveringen van de programmareeks Dus ik ben van de Humanistische Omroep verder uitgewerkt aan de kijkers voorgelegd.

De aflevering die op zondag 9 januari op de televisiezender Nederland 2 wordt uitgezonden vanaf 23:40 uur  en die eindigt in de nacht op maandag 10 januari — draagt de titel Ik ben ijdel, dus ik ben.
 

De Deense filosofe laat zien dat denken en modern zijn kan samengaan.
De foto hebben we overgenomen van de website van Stine Jensen. 


Reeds Hamlet had in de gelijknamige tragedie — die in de jaren 1594-1600 werd gerealiseerd door William Shakespeare (1564-1616) — al gedachten over Zijn en Niet Zijn (in de grote monoloog die begint met de woorden "To be or not to be; that is the question"), en dat existentialistische gedachtegoed wordt in de twintigste eeuw veel vaker een kwestie van de eerste orde. Jean-Paul Sartre (1905-1980) schreef in 1943 zijn filosofische essay L'être et le néant (Het zijn en het niet).

 

07-01-11

Documentaire over 'Hollands licht' te zien op digitaal kanaal 'Geschiedenis 24'

 

Documentaire van Piter-Rim de Kroon

Het digitale Nederlandse televisiekanaal Geschiedenis 24 vertoont op vrijdag 7 januari, tussen21:41 uur en 23:14 uur, een documentaire met de titel Hollands Licht van Piter-Rim de Kroon. De maker van de film stelt daarin een onderzoek in naar dat befaamde maar o zo ongrijpbare fenomeen binnen de Nederlandse cultuurgeschiedenis.

Joseph Beuys, deel van een
Affiche uit 1974 waarop Beuys'
eerste discussie in de VS groot
werd aangekondigd.

De mare — die een lang leven beschoren is — gaat dat het licht in de regio Holland van een heel bijzonder kaliber is, maar er is ook iemand geweest — eveneens een aparte figuur binnen de wereld der kunsten —, die heeft beweerd dat het specifiek Hollandse licht in het midden van de twintigste eeuw zijn helderheid heeft verloren. Dat was het buitenbeentje Joseph Beuys (1921-1986) — de man met onafscheidelijke hoed —, die enige tijd lid was van de Deutsche Bundestag (qua functie vergelijkbaar met onze Tweede Kamer) voor de partij Die Grünen.

 

06-01-11

Rome als (eeuwige) operastad, thema in 'Opernkonzert' van Duitse radiozender NDR Kultur

Claudio Monteverdi,
geschilderd in 1640 door
Bernardo Strozzi
(1581-1644).

Donderdag 6 januari wordt, tussen 20:00 uur en 22:00 uur, door de regionale Duitse radiozender NDR Kultur opnieuw een aflevering van het regelmatig te beluisteren muziekprogramma Opernkonzert uitgezonden. Daarin staat het veelal als eeuwige stad gekwalificeerde Rome centraal; de titel is dienovereenkomstig: Die (ewige) Opernstadt — Rom als Schauplatz und Tatort.
In Rome spelen zich heel wat verhalen af die zij gebruikt voor een muziekdrama: dat varieert van gebeurtenissen uit de oudheid, die terug te vinden zijn in opera's, zoals in L'incoronazione di Poppea uit 1642 van Claudio Monteverdi (1567-1643), via Lucio Silla uit 1772 over de Romeinse dictator Sulla, tot en met Tosca, gecomponeerd in de jaren 1899-1900 door van Giacomo Puccini (1858-1924). Om ons hier te beperken tot enkele voorbeelden uit verschillende tijdperken van de opera.

 

05-01-11

Superspannende thriller 'Memento' van Christopher Nolan woensdagavond op Canvas-tv

Christopher Nolan

Briljant gemaakte film
Het tweede Belgische, Nederlandstalige televisienet Canvas biedt op woensdag 5 januari de gelegenheid om de uiterst spannende rolprent Memento uit 2000 van de Brits-Amerikaanse regisseur Christopher Nolan (geb. 1970) (opnieuw) te zien. Daarin treden, in de voornaamste rollen op: Guy Pearce, Carrie-Ann Moss, Joe Pantolliano en Mark Boone junior.

Leonard Shelby — een personage dat wordt ingevuld door Guy Pearce — lijdt aan amnesie sedert hij heeft moeten toezien hoe zijn echtgenote werd verkacht en vermoord. In de situtie van zijn geheugenverlies stuurt hij zichzelf polaroid foto's, briefjes en kattenbelletjes — soms inde vorm van tatoeage op zijn lichaam — die moeten fungeren als geheugensteun bij zijn zoektocht naar de moordenaars aan de ene kant en zijn eigen verleden anderzijds.

Acteur Guy Pearce.

Ongebreidelde aandacht vereist
Kenners van deze rolprent adviseren, en niet ten onrechte, om deze meermaals te bekijken, aangezien de aandacht geen moment kan verslappen zonder dat dit gevolgen heeft voor het begrijpen van de handeling. Dat komt in eerste instantie doordat het verhaal omgekeerd chronologisch wordt verteld, geheel in overeenstemming met datgene wat de protagonist ondergaat.
De film wordt woensdag door Canvas-tv uitgezonden tussen 20:40 en 22:30 uur.

 

04-01-11

Drie televisieprogramma's over de Gouden Eeuw-schilder Johannes Vermeer

Handtekening van Vermeer

Documentaire
In de aflevering van het programma Secret lives of the artists dat door BBC Four op dinsdag 4 januari tussen 21:00uur en 22:00 uur zal worden uitgezonden, wordt deze keer het zogeheten geheime leven van de wereldvermaarde Nederlandse schilder Johannes Vermeer (1632-1675) onder de loep genomen in de documentair getinte film The madness of Vermeer.

Speelfilm

In aansluiting op bovenvermelde documentaire wordt op dezelfde zender de speelfilm Girl with a pearl earring vertoond, een kostuumdrama van Peter Webber (geb. 1968), dat als VS-Brits-Luxemburgse coproductie in 2003 werd gerealiseerd. De rolprent is gebaseerd op het boek van Tracy Chevalier over het meisje dat model heeft gestaan voor het schilderij van Vermeer dat in de jaren 1665-1667 is gecreëerd. Deze rolprent is de bekendste van de regisseur in kwestie.

Johannes Vermeer:Meisje met
paarlen oorbel
. 44,5 x 39 cm;
ontstaan in de jareen 1665-67.
Mauritshuis, Den Haag

In die film — welke te zien is tussen 23;00 uur op dinsdagavond en 00:35 uur in de nacht op woensdag 5 januari — spelen Colin Firth, Scarlett Johansson en Tom Wilkinson.


Close up
Op woensdag 5 januari is op het digitale televisiekanaal Cultura 24 weer een aflevering te zien van het eerder op één der gewone Nederlandse tv-zenders uitgezonden programma Close up te zien Vensters op Vermeer — 10 korte verhalen. Daarin komt een reeks kunstenaars uit onze tijd aan het woord: fotografen, schilders en culturele oplinieleiders, die samen zullen ontrafelen wat de uitzonderlijke en vooral mysterieuze invloed van Johannes Vermeer in onze tijd is.

 

03-01-11

Jeugdwerk van Mozart, opera 'Lucio Silla', deze week in 'Afternon on 3' op BBC Radio 3

Librettist Pietro Metastasio.

Jeugdwerk
In het kader van de uitzending van het complete oeuvre van Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) dat binnen het tijdsbestek van twaalf dagen door BBC Radio 3 wordt uitgezonden, komt op dinsdag 4 januari de opera Lucio Silla aan bod. Dit muziekdrama is gebaseerd op een tekst van Giovanni de Gamerra (1742-1802) in een bewerking van Pietro Metastasio (1698-1782).
De eerste opvoering werd gerealiseerd op 26 december 1772 te Milaan. Anderhalve eeuw later, in 1929 werd dit opus in Praag gepresenteerd in een Duitse vertaling. Tijdens de Salzburger Festspiele van 1964 beleefde Lucio Silla zijn eerste opvoering in 1964. In 1981 was het internationaal hoog in aanzien staande Opernhaus Zürich aan de beurt; drie jaar later werd Lucio Silla in de Milanese Scala uitgevoerd.


Buste van, naar men
aanneemt, Sulla

Ruime aandacht

Regisseur Jean-Pierre Ponelle (1932-1988) heeft er, samen met dirigent Nikolaus Harnoncourt (geb. 1928), en Patrice Chereau (geb. 1944) met dirigent Sylvain Cambreling (geb. 1948) hebben ervoor gezorgd dat deze opera opnieuw ruim onder de aandacht is gebracht. De dictator van Rome, Lucius Cornelius Sulla (138-78 vóór onze jaartelling) is de hoofdpersoon in dit muziekdrama.
In hetzelfde decennium waarin Mozarts opera seria met deze titel in première werd gegeven, werden ten minste drie muziekdrama's met hetzelfde thema voor het eerst uitgevoerd. Twee jaar na Mozarts première werd de Lucio Silla van Johann Christian Bach (1735-1782) te Mannheim opgevoerd (1774). In hetzelfde jaar kwam de Italiaanse componist Pasquale Anfossi (1727-1797) met een opera die ditzelfde thema behandelt, in het openbaar, in 1778 gevolgd door de eveneens Italiaanse componist Michele Mortellari (ca. 1750-1807).

 

Marco Polo nagereisd; te volgen in vijf reportages, vijf dagen achtereen; tweemaal op Arte-tv

Marco Polo, ets naar een
zestiende eeuws portret.

Arte-televisie begint het jaar op de eerste echte werkdag — maandag 3 januari, tussen 19:30 uur en 20:15 uur — met de uitzending van de eerste aflevering van de vijfdelige serie reisreportages die laten zien langs welke plekken de aloude koopmansroute tussen Venetië en het toenmalige Peking (thans Beijing) liep. Alle vier volgende werkdagen van deze eerste week in 2011 volgt een nieuwe reportage, steeds van dezelfde lengte.
Deze films van Bernd Girrbach en Rolf Lambert, in 2010 gerealiseerd voor de regionale Duitse televisiezender Südwest Runfunk (SWR) dragen stuk voor stuk bij tot een beter inzicht in het hoe en het waarom van het ontstaan van deze route in die tijd.

1: Von Venedig in die Türkei.

2: Von der Türkei nach Teheran.

3: Durch Iran und Afghanistan.
4: Von Tadschikistan in die Wüsten Chinas.

5: Durch das Reich der Mitte.
De reeks wordt opnieuw uitgezonden in de week van maandag 10 tot en met vrijdag 14 januari, steeds 's middags vanaf 14:00 uur.

 

Reisroute, zoals afgelegd door Marco Polo (1254-`1324).


02-01-11

'Mijn Vaderland', zesdelige cyclus symfonische gedichten van Smetana, op Neerlands Radio 4

De Tsjechische componist Bedřich
Smetana was, net als Beethoven,
aan het einde van zijn carrière doof.

In het Middagconcert dat op zondag 2 januari in de uitzending van Radio 4 door de Avro wordt ingebracht, kunt u tussen 14:02 uur en 16:30 uur luisteren naar de cyclus Ma Vlast (1872), zes symfonische gedichten van de Tsjechische componist Bedřich Smetana (1824-1884).

Deze, deels bekende, deels minder direct herkenbare muziek zal worden uitgevoerd door het Concertgebouworkest onder leiding van Nikolaus Harnoncourt.
Hoewel er diverse opnamen van de gehele cyclus bestaan, wordt die niet met grote regelmaat als geheel uitgevoerd, maar daaruit vooral het tweede onderdeel, De Moldau, dat van Lapland tot Paaseiland en van Vladivostók tot op Texel bekendheid geniet.

 

01-01-11

Sherlock Holmes weet raad met een zijden kous in de keel van een opgeviste dode

Rupert Everett is de superspeurder
Sherlock Homes in de verfilming uit
2004 van de zaak met de zijden kous,
door Simon Cellan Jones.

Als het lijk van een jongedame uit de Theems wordt opgehaald, denkt de politie dat het bij die dode om een prostituee gaat. Zodra de wereldvermaarde speurder — die zijn onderkomen in de Londense Bakerstreet heeft: Sherlock Holmes — verneemt dat die dode een zijden kous in de keel bleek te hebben, denkt de detective dat het om een vrouw van stand gaat. En derhalve onderneemt deze topspeurder een eigen onderzoek, traditiegetrouw ondersteund door zijn vriend en rechterhand Dr. John Watson.

In 2004 heeft regisseur Simon Cellan Jones dit mysterie uit de omvangrijke reeks Sherlock Holmes-avonturen — bijeengebracht door de schrijver ervan, Sir Arthur Conan Doyle (1859-1930)  verfilmd als Sherlock Holmes and the case of the silk stocking, met Rupert Everett als Sherlock Holmes en Ian Hart als Dr. Watson. Verder zien we Nicholas Palisser in die rolprent.
Canvas-televisie zendt de film uit op zaterdag 1 januari, tussen 20:40 uur en 22:20 uur.

 

Eindelijk een redelijke variatie in Nieuwjaarsconcerten op de buis

Wenen
Nadat het jaar 2010 in ons land nogal roemloos ten einde is gegaan doordat machtsmisbruikers de basis hebben gelegd voor de vernietiging van wat uiteindelijk zal blijken ongeveer drie kwarten van onze cultuur te zijn, begint het jaar 2011 met in ieder geval enkele opmerkelijke concerten uit diverse muziekcentra in Europa.


In dit gebouw bevindt zich de grote zaal waar het Neujahrskonzert wordt gegeven.

Dat begint met het inmiddels tot op de draad versleten Neujahrskonzert uit de Musikvereinssaal Wenen, waar het afgestompte deel der natie wel weer driftig de abjecte Radetzkymars van Strauß mofs zal meeklappen. Dat juist dit concert — deze dag, en in herhalingen nog heel vaak — door zo'n 763 televisiezenders op onze globe zal worden uitgezonden, zegt al iets over de pijnlijke middelmaat om niet nog een andere kwalificatie aan dit monster zonder waarde toe te kennen.

Ook de voortreffelijke dirigent Franz Welser-Most zal daar helaas geen verandering in aanbrengen. Nog een geluk dat hij voor BBC Radio 3 dezelfde avond nog Don Giovanni van Mozart leidt.

Venetië
Inmiddels is ook de televisie-presentatie van een nieuwjaarsconcert uit het Teatro La Fenice in de Noord-Italiaanse waterstad op weg een traditie te vestigen. 's Ochtends om11:25 uur kunt u het geluid- en beeldverslag van dat gebeuren zien via de Duits-Franse televisiezender Arte. Om 19:25 uur volgt de tweede voorstelling.

 

Het kasteel van Versailles dat inmiddels prijkt
op de lijst van het Werelderfgoed Cultuur.

 


Versailles

Laat u eens verrassen met een nieuwe locatie voor een nieuwjaarsconcert. Die mogelijkheid krijgt u door op de Franstalige zender TV5 Monde dat gebeuren te volgen als het naaronder meer uw huiskamer wordt gezonden. Het gebeuren vindt plaats in de geheel vernieuwde theaterzaal van het kasteel Versailles. Te zien aan het einde van de middag van deze nieuwe dag, de eerste in het tweede decennium van de één en twintigste eeuw, 's middags tussen 17:00 uur en 18:00 uur.