31-10-11

Historische opname in 'Am Abend vorgelesen': drie avonden achtereen wordt voorgelezen uit 'Die Waffen nieder' van Bertha von Suttnerrtha

Bertha von Suttner (1843-1914).
Foto genomen in 1906.

In de programmareeks Am Abend vorgelesen dat gewoonlijk elke werkdag 's avonds tussen 22:05 uur en 22:35 uur door de Duitse regionale radiozender NDR Kultur wordt uitgezonden, kunnen geïnteresseerden drie avonden achtereen luisteren naar een inmiddels historische opname waarin Marianne Kehlau (1925-2002), die niet alleen als toneelspeelster op de planken stond, maar tevens werkzaam was als hoorspel-actrice en als stem voor nasynchronisatie van films ─ een weerzinwekkend-heilloos gebeuren dat de debilisering in ernstige mate in de hand werkt ─, die zal voorlezen uit het boek Die Waffen nieder, een pacifistische document van de in 1843 te Praag geboren Bertha Sophie Felicitas, barones von Suttner, afstammeling uit een Boheemse adellijke familie, die zich relatief snel tot het gedachtegoed van het pacifisme voelde aangetrokken. Ze vervulde talrijke functies in het openbare leven. Onder meer was ze enige tijd secretaresse van Alfred Nobel (1833-1896), die haar zeer bewonderde.

In 1905 werd voor de vijfde keer de Nobelprijs voor de Vrede uitgereikt, en voor de eerste keer aan een vrouw: Bertha von Suttner viel die eer te beurt.


In 1899 heeft deze haar levensgeschiedenis op schrift gesteld als Die Waffen nieder, een boek dat in het daarop volgende jaar in Dresden is verschenen bij E. Pierson's Verlag (Inhaber Richard Liecke, königlich-kaiserlicher Verlagsbuchhändler). Dit geschrift bereikte hoge oplagen, mede in vertalingen. 

Op maandag 31 oktober, dinsdag 1 november en woensdag 2 november kunt u,
al die drie avonden, een half uur luisteren naar delen uit genoemd boek.



26-10-11

Litouwse pianiste met Chopin, Liszt en Litouwse meesters, samen met Vlaamse dichteres en Vlaamse zangeres in bijzonder concert met expositie in Soestduinen (NL)

Šviesé Čepliauskaité.
Foto: Jogaile Butrimaite.

Expositie en concert

Het Litouws Cultureel Centrum organiseert in het Hilton Royal Parc te Soestduinen een expositie Kunstenaars uit Litouwen. Tijdens deze tentoonstelling wordt op zondag 30 oktober ook nog een concert ingelast, in samenwerking met de Vlaamse Vertegenwoordiging in Den Haag.

Nadat de bezoekers zondagmiddag tussen 15:00 uur en 16:00 uur, eerst de gelegenheid geboden krijgen de expositie te bezichtigen, begint het concert met pianomuziek, poëzie en liederen, te realiseren door drie dames ─ twee zangeressen en een vorodrachtskunstenaar ─ die een uiteenlopend programma zullen presenteren. Daarbij gaat het in de eerste afdeling om vier componisten, waarvan twee heel grote name uit de muziekgeschiedenis: Franz Liszt (1811-1886) ─ wiens tweehonderdste geboortedag dit gehele jaar wordt herdacht ─, alsmede Fryderyk Chopin (1810-1849).

 

Beatrijs Van Craenendonck.

Drie Litouwse namen
De pianiste Šviesé Čepliauskaité uit Litouwen heeft een internationale reputatie, die zij komende zondag opnieuw kan bewijzen, met niet alleen de bovengenoemden, maar tevens met stukken van twee Litouwse muziekmeesters: Zita Bružaité (geboren 1966), en voorts van Jurgis Gaižauskas (1922-2009. Laatstgenoemde komt voor in het boek Baltische zielen van Jan Brokken.
Deze Litouwse musicienne is door de Frederic Chopin Society onderscheiden met het predicaat piano virtuoso.


Cristel De Meulder.

Vlaamse kunstenaars 

Beatrijs Van Craenendonck ─ zelf dichteres en tevens initiatiefneemster van de Internationale Vriendenkring Anton van Wilderode (1918-1998) ─ draagt gedichten voor uit het oeuvre van die Vlaamse classicus en poëet.

In aansluiting zullen liederen worden gezongen van een andere Vlaamse meester: Lodewijk Mortelmans (1868-1952). Cristel De Meulder, die een uitstekende reputatie geniet, mede vanwege haar rijk geschakeerde repertoire, zal de liederen ten gehore brengen.

25-10-11

Geoffrey Chaucer heeft de datuim 25 oktober gemeen met Pablo Picasso: de schrijver overleed op die dag in 1400, de schilder werd die dag geboren, 481 jaar daarna

 


Op 25 oktober stierf de Engelse dichter Geoffrey Chaucer, en werd de Spaanse schilder Pablo Picasso geboren. Er zat echter wel bijna vijf eeuwen tussen die beide gebeurtenissen. De beide protagonisten zouden beiden in de loop der tijden wereldgeschiedenis schrijven. Chaucer (1343-1400) als auteur van de befaamde Canterbury Tales, die voor een deel in de jaren zeventig van de vorige eeuw nog door Per Paolo Pasolini (1922-1975) zijn verfilmd ─, Picasso (1881-1971) als de belangrijkste schilder van de twintigste eeuw.

__________

Afbeelding: Geoffrey Chaucer wijst naar een eigen tekst. Uit het Hari Manuscript (4866).

24-10-11

Historische tegels uit een huis in het centrum van Groningen vertonen verschillende poesen

Eeuwenoude poesen

Op de website van Groninganus kunt u van alles en nog wat vinden: uit een ver verleden tot dingen van gisteren: een foto van een zonsondergang of van een uithangteken uit de dagen van weleer, en dat alles wordt door één man onderhouden: Groninganus, wiens burgerlijke naam wij voor een iegelijk angstvallig geheim houden.


Op site van Groninganus

De hierboven afgebeelde tegel kent een verhaal dat genoemde Groninganus op zijn site vertelt in een bijdrage van 21 oktober. Hij stelt u daarin nog een tweede tegel voor en doet de oproep de verschillen te zoeken. Om dat te kunnen doen, dient u wel de site zelf te bezoeken, want daar staan de beide tegels in het artikel afgebeeld. Eén van de reacties op deze oproep luidde dat de auteur er beter aan zou hebben gedaan de overeenkomsten te (laten) zoeken. Het zij zo: elk z'n meug.

19:30 Gepost door Heinz Wallisch in Archeologie | Permalink | Commentaren (0) | Tags: groninganus, historische vondst, poes op tegel |  Facebook |

23-10-11

Op deze dag in 1904 heeft Gustav Mahler zijn eigen Vierde Symfonie tweemaal op één avond gedirigeerd in het Amsterdamse Concertgebouw

 

Gustav Mahler, tekening
van Tonny Groenhuysen,
Buitenpost NL;
 oostindische inkt met
cocktailprikker.

 

In Amsterdams Concertgebouw
Op deze dag in 1904 is componist Gustav Mahler (1860-1911) naar Amsterdam gekomen om aldaar in het Concertgebouw zijn Vierde Symfonie in G zelf te dirigeren. Tijdens het avondconcert heeft hij dat zelfs tweemaal gedaan: eerst vóór de pauze en na de onderbreking nogmaals.

 

Nog altijd geliefd opus

Honderdenzeven jaar later is dit opus, gecomponeerd in de jaren 1899-1901, waarin de concertmeester twee verschillend gestemde violen bespeelt, en met een sopraan-solo in het laatste deel Das himmlische Leben, nog altijd zeer populair, overal ter wereld waar concertzalen zijn.

19-10-11

Interview met auteur John Sutherland in BBC Radio 3's 'Night waves', op donderdag 20 oktober

In het programma Night waves ─ een cultureel magazine van de Britse cultuurzender BBC Radio 3 ─ wordt op donderdag 20 oktober, tussen 23:00 uur en 23:45 uur onze tijd, een interview uitgezonden met de Engelse auteur John Sutherland (geboren 1938), die niet alleen emeritus professor voor letteren is, maar tevens als columnist voor kranten werkt, en schrijver van een aanzienlijk oeuvre is. In genoemd magazine wordt met hem gesproken over zijn nieuwe boek dat alleen al door de titel zeer prikkelend is: Lives of the novelists ─ A history of fiction in 294 lives.

17-10-11

In The essay, van BBC Radio 3, besteedt de Engelse dichteres aandacht aan vijf verschillende dieren in de natuur

De Engelse dichteres Ruth Padel. 
Foto overgenomen van haar website.

In het werk-dagelijkse, een kwartier durende, programma The essay van de Britse zender BBC radio 3, besteedt de Engelse dichteres Ruth Padel (geboren in 1946), gedurende de vijf avonden van maandag 17 tot en met vrijdag 21 oktober het laatste kwartier van die etmalen (onze tijd), aandacht aan enkele dieren in de natuur. Geen wonder: ze is niet alleen letterkundige maar ook intens betrokken bij een Zoölogisch Genootschap.

 

Op maandag 17 oktober is dat The deer

 

Op dinsdag 18 oktober is dat The robin

 

Op woensdag 19 oktober is dat The badger

 

Op donderdag 20 oktober is het The butterfly

 

Op vrijdag 21 oktober is de aandacht gericht op The fox.

Twee weken achtereen kunt u luisteren naar drie verhalen van Arthur Schnitzler, in het programma Am Abend vorgelesen van de Duitse radiozender NDR Kultur

Arthur Schnitzler.
Foto van rond 1900.

Twee kortere verhalen

In de serie Am Abend vorgelesen van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur, welke op werkdagen 's avonds tussen 22:05 uur en 22:35 uur wordt uitgezonden, leest de Duitse acteur Charles Wirths (geb. 1926) op maandag 17 oktober het verhaal Der Tod des Junggesellen van Arthur Schnitzler (1862-1931), die de laatste weken al meer dan eens in het programma in kwestie is voorgekomen.

Dinsdag 18 oktober leest dezelfde stem het verhaal Der Witwer, van dezelfde schrijver, voor.


Achtdelige reeks Spiel im Morgengrauen

Op woensdag 19 oktober begint de achtdelige reeks met het ongeveer vier uur vergende verhaal Spiel im Morgengrauen, voorgelezen door de meest gehoorde Duitse stem in die context: die van Gerd Westphal (1920-2002).

Op donderdag 20 en vrijdag 21 volgen de delen 2 en 3. Vanaf maandag 24 oktober tot en met vrijdag 28 oktober worden de delen 4 tot en met 8 uitgezonden.

15-10-11

De Penan vormen de laatste inheemse nomaden van het eiland Borneo

Penan-vrouw te Sarwak
op het eiland Borneo.

Op zaterdag 15 oktober, vanaf 16:50 uur, begint op de Frans-Duitse cultuurzender Arte-tv de documentaire Die letzten Nomaden im Dschungel Borneos. Het thema daarin wordt gevormd door de bevolkinsgroep Penan, die te vinden is in Sarawak en Brunel op het eiland Borneo.
De Penan vormen één der allerlaatste nomadische, inheemse bevolkingsgroepen ter wereld.

 

 

Deze film van Andrew Gregg is een Frans-Canadese coproductie uit 2008, die als bijdrage van Arte France aan de Duits-Franse cultuurzender wordt geleverd.
Een herhaling van deze film in HD-kwaliteit, op het beeldformaat 16:9, wordt uitgezonden op zondag 30 oktober, 's ochtends vanaf 05:00 uur.

13-10-11

Als u wilt weten hoe Erdhörnchen de Kalahari-woestijn overleven, kijkt u dan naar de natuurdocumentaire Schwesternbande van Arte-tv

Arte-televisie vertoont op donderdag 13 oktober, tussen 19:30 uur en 20:15 uur, de natuurdocumentaire Schwesternbande ─ Vier Erdhörnchen in der Kalahari.
Deze Zuid-Afrikaanse film uit 2007, van Hiromichi Iwasaki en Sophie Vartan gaat over de strategie die eekhoorns hanteren om in de woestijn van Zuid-Afrika te kunnen overleven.
Het is een bijdrage van Arte France op het beeldformaat 16:9, voorzien van stereofonisch geluid.
Een herhaling zal worden gerealiseerd op donderdag 20 oktober, 's middags vanaf 14:00 uur.

12-10-11

Vandaag is het honderdtien jaar geleden dat de presidentiële residentie in Washington de naam The White House kreeg

Presidentiële residentie te Washington; 
sedert 12 oktober 1901 officieel: The White House.

Vandaag is het exact honderdtien jaar geleden dat de toenmalige Amerikaanse president, Theodore Roosevelt (1858-1919) ─ de 26ste (1901-1909) ─ de presidentiële residentie in Washington de benaming The White House heeft gegeven.


Theodore Roosevelt.
Offcieel portret.

Juist vandaag werd na het NOS Journaal van 18:00 uur in het aansluitende actualiteitenprogramma een filmpje uit 1934 vertoond waarin Roosevelt zich keerde tegen de graaicultuur in het toenmalige kapitalisme. Aanleiding was de associatie met de sterk en snel groeiende beweging Occupy Wall Street bestaande uit mensen, wereldwijd, die het meer dan zat zijn dat vrijwel alle politici, overal ter wereld uitsluitend het eigenbelang voor ogen hebben.

Mocht aanstaande zaterdag blijken dat er eveneens in Nederland, met steeds meer rijken en tegelijkertijd steeds meer armen ─ ook als gevolg van de meer dan schrijnende incompetentie van al die extreem egoïstische, en tegelijkertijd ziekelijk egocentrische ─ want niet anders dan op de eigen parochie gerichte ─ politici, dan moest de leuze in ons land wellicht primair het geuzenmotto Bezet Binnenhof krijgen, want daar is de slechtste categorie in de soort van zoogdieren op twee benen in ons land het sterkst vertegenwoordigd.


08-10-11

Sonja Barend blikt zaterdag 8 oktober terug op zestig jaar Nederlandse televisie

Sonja Barend in 1985.

Terugblikken met Sonja Barend

Met de woorden Straks lekker slapen en morgen gezond weer op! [1] besloot Sonja Barend jarenlang haar praatprogramma Sonja op Zaterdag dat door de Vara werd uitgezonden. Ik geloof dat Sonja zo ongeveer de enige was die daarna niet de misleidende mededeling deed dat ze de kijkers graag weer wilde zien. Nog afgezien van de praktisch volstrekte onmogelijkheid die daarmee wordt verwoord, zit er een systeem in: u via een dergelijke, subliminale indoctrinatie, te laten geloven dat u er helemaal bij hoort. Bij radio-uitzendingen hoor je nooit dergelijke nonsens, waarmee we kunnen vaststellen dat het inmiddels klassieke ─ volgens sommigen zelfs antieke ─ fenommen radio minder illusoir, en daarmee realistischer, is.

De inmiddels 71 jaar jonge Sonja Barend verschijnt deze zaterdag, 8 oktober, tussen 22:25 uur en 23:20 uur, nog één keer op de televisie met het programma Sonja op Zaterdag op Nederland 1. Daarin zal ze, vast en zeker samen met anderen, terugblikken op Zestig jaar Nederlandse televisie.

Over dat thema kan de lezer overigens ook een boek vol met teksten en illustraties lezen en bekijken dat eind september van de persen is gerold.

__________

[1] Desgevraagd verklaarde Sonja dat ze deze uitspraak deed omdat een Joodse moeder zoiets zegt tegen de kinderen als ze naar bed gaan.

__________

NASCHRIFT zondag 9 oktober:
Aan het einde van deze speciale uitzending werd tijd uitgetrokken voor de uitreiking van de SONJA BAREND AWARD. Dat laatste Engelstalige begrip voor een Nederlandse onderscheiding is volkomen absurd. Dat is niet anders dan een uiting van taalvergiftiging. 

 

Er waren uitsluitend Nederlandse journalisten genomineerd:
Twan Huys, Sven Kockelman, Matthijs van Nieuwkerk, alsmede Jeroen Pauw in combinatie met Paul Witteman.
Eerstgenoemde kreeg de meeste stemmen van een speciaal voor deze gelegenheid benoemde commissie van zestig vakjournalisten. Op alle genomineerden was gestemd.

Helaas liet ook Twan Huys bij deze gelegenheid horen dat hij nog steeds niet beseft dat het begrip aantal een enkelvoud is, en volgde hij de volstrekt onaanvaardbare trend, zo'n singularis in het bijbehorende gezegde te koppelen aan een meervoudsvorm. Een ziekte die in alle geledingen van de maatschappij heerst; helaas ook steeds meer binnen de media. En dat woord is een meervoudsvorm (van het enkelvoud medium), welke echter steeds vaker wordt vervangen door een enkelvoud in het bijbehorende gezegde. Schandelijke taaldegeneratie! 

07-10-11

Der Jakobiner, opera van Antonín Dvorák, is op zaterdagavond te beluisteren in Opera live van Neerlands Radio 4

We hikten even aan tegen de door de VPRO Gids genoemde titel van een muziekdrama van Antonín Dvorák (1841-1904): Jakobin schreef dit, op de radiopagina's in ijltempo degenererend medium. Bedoeld is echter Der Jakobiner uit 1889, dat op zaterdag 8 oktober, 's avonds tussen 19:00 uur en 23:00 uur in het programma Opera live door Radio 4 zal worden uitgezonden.

De uitvoerenden zijn Koor en orkest van de Nationale Opera Praag, aangevuld met solisten; de algehele leiding heeft Tomás Netopil.

Naar een verhaal van Alois Jirásek 

Dit muziekdrama werd gerealiseerd op een libretto van Marie Cervinkova-Riegrová, die zich heeft gebaseerd op een vertelling van Alois Jirásek (1851-1930).

Hoewel de eerste schetsen reeds in 1881 gereed waren, werd de première pas gegeven op 12 februari 1889 in Praag; het zou relatief lang duren voordat er een Duitse versie zou worden gerealiseerd: dat gebeurde in 1931 in Teplitz-Schönau; een versie van Heller und Grab. Pas in 1978 werd het drama opnieuw gespeeld, deze keer in het beroemde operahuis van Zürich. Twee jaar later werd Der Jakobiner, in een nieuwe vertaling van Kurt Honolka (1913-1988) in de Oostenrijkse stad Graz voorgesteld.

De handeling 

Bohus (rol voor een bariton), de zoon van een graaf (gezongen door een bas), keert samen met zijn vrouw Julia (sopraan) terug uit ballingschap. Maar in die tussentijd werd Bohus door derden bij zijn vader zwart gemaakt: hij zou als Jacobijner door het leven gaan. Daarom wil papa hem onterven. Met behulp van de schoolmeester Benda (partij voor tenorstem) slaagt Julia erin de graaf van zijn onjuiste opvattingen te overtuigen en het daaraan verbonden voornemen in te trekken.
__________

Afbeeldingen
1. Geboortehuis van de Tsjechische componist Antonín Dvorák.
2. De Tsjechische auteur Alois Jirásek. Schilderij van Jan Vilimek (1860-1938).

Arte-documentaire Durchschaut onderzoekt de vraag of gevoelsgesteldheid werkelijk aan het menselijk gezicht af te lezen valt

Recente documentaire

Op de avond van vrijdag 7 oktober presenteert de Frans-Duitse cultuurzender Arte-tv de documentaire Durchschaut: Das Rätsel der Gesichter, waarin wordt getoond dat er onderzoek is gedaan naar het antwoord op de vraag of iemands gemoedstoestand werkelijk aan haar of zijn gezicht kan worden afgelezen. Dat dit mogelijk is, of zelfs voor de hand liggend, wordt immers dikwijls beweerd. Staat de leugen iemand waarachtig op het gezicht 'geschreven'?

Andrea Cross en Luise Wagner hebben deze documentaire, in HD-kwaliteit, op het beeldformaat 16:9 en  met een duur van 53 minuten, dit jaar  gerealiseerd voor het tweede publieke Duitse tv-net ZDF.

 

Portret van psycholoog Paul Ekman

Psycholoog Paul Ekman.
Foto van Jonas Sichert.

In de documentaire wordt psycholoog Paul Ekman uit San Francisco geportretteerd, die als Meester der Mimiek geldt, dat wil zeggen dat hij erom bekend staat dat hij elke uitdrukking en elk gebaar doorziet.

Niet alleen Hollywood heeft daar druk gebruik van gemaakt, maar eveneens geheime diensten. Hij is de man die de plot heeft aangereikt voor de zeer succesvolle reeks Lie to Me, met in het middelpunt ene Cal Lightman, die de beste menselijke leugendetector ter wereld is.

 

Uitzendingen

De film wordt door genoemde zender, of genoemde avond uitgezonden tussen 21:45 uur en 22:40 uur. Twee herhalingen heeft Arte-tv geprogrammeerd: de eerste op zaterdag 8 oktober vanaf 10:00 uur in de ochtend; de tweede op donderdag 20 oktober, vanaf 15:40 uur.

03-10-11

Deze week in The essay van BBC Radio 3 is het thema slapeloosheid

Schrijfster A.L. Kennedy.

In de week van maandag 3 tot en met vrijdag 7 oktober wordt in het programma The essay, dat al die avonden tussen 23:45 uur en middernacht onze tijd wordt uitgezonden, onder de titel The darkest hour, is het te behandelen thema slapeloosheid.
Over dit onderwerp worden gesprekken gevoerd met vijf verschillende mensen die een functie in het cultuurleven vervullen.
Op maandag 3 oktober is dat schrijfster Margaret Drabble.
Op dinsdag 4 oktober met criticus en auteur John Sutherland.
Op woensdag 5 oktober is A.L. Kennedy de gesprekspartner.
Op donderdag 6 oktober komen we uit bij dichter/auteur Michael Symmons.
Vrijdag 7 oktober wordt de reeks afgesloten met televisie- en toneelactrice Juliet Stevenson.

01-10-11

NDR Kultur biedt twee programma's van twee uur achtereen op zaterdag 1 oktober, in het kader van het Mahler-Jaar 2011

 

Leonard Bernstein.

 

De Duitse regionale radiozender NDR Kultur biedt, op zaterdag 1 oktober, twee programma's met betrekking tot de componist Gustav Mahler (1860-1911). Beide programma's duren twee uur, en dat vult de avond tussen 20:00 uur en middernacht. Het eerste programma wordt aangekondigd als "ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van Mahler". Bedoeld is echter de sterfdag, aangezien de componist in kwestie dit jaar wereldwijd wordt gevierd ter gelegenheid van de honderdste sterfdag; in 2010 was dat Mahler-Jaar vanwege het feit dat de man anderhalve eeuw geleden werd geboren.

In de aflevering van het wekelijkse programma Prisma Musik, van genoemde Duitse radiozender, wordt aandacht besteed aan de Amerikaanse jaren van Gustav Mahler.


In aansluiting daarop volgt om 22:00 uur een aflevering van Variationen zum Thema, dat keurig aansluit op het voorafgaande: een uitvoering door een latere versie van het orkest waarvan Mahler enige tijd dirigent was: het New York Philharmonic Orchestra. Onder leiding van Leonard Bernstein (1918-1990) speelt dat ensemble eerst de Negende Symfonie in D grote terts uit 1908-1909, gevolgd door het Fragment van de onvoltooide Tiende Symfonie in fis kleine terts uit 1909-1910.
Die Bernstein-versie heeft wel meer dan eens dat neurotische uit leven en werken van Mahler, maar van een technisch en muzikaal hoogstaande uitvoering van die symfonieën komt het onder Bernstein nooit.