24-12-11

Aflevering van de Arte-tv serie Philosophie deze week met het thema God

Raphaël Enthoven.

Aandacht voor God

In de aflevering van het programma Philiosophie, die in de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 december door de Frans-Duitse cultuurzender Arte-tv zal worden uitgezonden tussen 01:30 uur en 02:00 uur, is het thema GodDieu, om precies te zijn, aangezien het om een oorspronkelijk Frans programma gaat dat in de Duitse versie wordt voorzien van een zogenoemde voice over. Dat laatste is weliswaar bepaald niet aangenaam, maar altijd beter dan het weerzinwekkend-monsterlijke nasynchroniseren dat zelfs op zichzelf respecterende cultuurzenders gebeurt.

Het zal geen toeval zijn dat dit thema aan de orde komt in de zogeheten kerstnacht, al weten al degenen, die bereid zijn ware kennis te vergaren, reeds geruime tijd dat Jezus ─ de latere Christus ─ helemaal niet in december werd geboren. Simpelweg omdat twee millennia geleden er in die regio steeds regentijd heerste en er geen herders met hun kuddes bij nachte buiten lagen in het veld om aldaar hun schaapjes te tellen.

Abdenour Pierre Bidar.

Abdenour Pierre Bidar als gast
Zoals dat in elke aflevering op de zondag het geval is, wordt ook voor dit thema een gast uitgenodigd die met de vaste presentator van het programma Philosophie, de lijn van het thema uit het (verre) verleden zal doortrekken naar het heden. Raphaël Enthoven (* 1975) heeft deze keer de in 1971 geboren fiolosoof Abdenour Bidar ─ docent aan Franse elitescholen ─ te gast. 
Hij heeft reeds vier boeken gepubliceerd over de ontwikkeling van de Islam in de eenentwintigste eeuw.

27-08-11

Friedrich Nietzsche: een aforisme over sentimentele muziek

Das Sentimentale in der Musik

Man sei der ernsten und reichen Musik noch so gewogen, um so mehr vielleicht wird man in  einzelnen Stunden von dem Gegenstück derselben überwunden, bezaubert und fast hinweggeschmolzen; ich meine: von jenen allereinfachsten italienischen Opern-Melismen, welche, trotz aller rythmischen Einförmigkeit und harmonischen Kinderei, uns mitunter wie die Seele der Musik selber anzusingen scheinen. Gebt es zu oder nicht, ihr Pharisër des guten Geschmacks: es ist so.

Uit: Menschliches, Allzumenschliches II (1879)
Friedrich Nietzsche, 111 jaar geleden overleden
(15 oktober 1844 - 25 augustus 1900)
__________

Afbeelding: voorplat van Reclam UB-uitgave 9752:

 

Günter Figal: Nietzsche ─ Eine philosophische Einführung.
Philipp Reclam jun. Verlag, Stuttgart, 1999.

Op het voorplat het olieverfschilderij met portret van

Nietzsche door Edvard Munch, uit 1906/1907.
Het bevindt zich in het Munch Museum in Oslo.

08-01-11

In 'Dus ik ben' van Stine Jensen toont de Humanistische Omroep via Nederland 2 'Ik ben ijdel, dus ik ben'

 

Filosofe Stine Jensen heeft een onderzoek ingesteld naar het gevoel dat mensen over zichzelf hebben binnen de hedendaagse cultuur en hoe ze dat in woorden definiëren. Dat wordt in een aantal afleveringen van de programmareeks Dus ik ben van de Humanistische Omroep verder uitgewerkt aan de kijkers voorgelegd.

De aflevering die op zondag 9 januari op de televisiezender Nederland 2 wordt uitgezonden vanaf 23:40 uur  en die eindigt in de nacht op maandag 10 januari — draagt de titel Ik ben ijdel, dus ik ben.
 

De Deense filosofe laat zien dat denken en modern zijn kan samengaan.
De foto hebben we overgenomen van de website van Stine Jensen. 


Reeds Hamlet had in de gelijknamige tragedie — die in de jaren 1594-1600 werd gerealiseerd door William Shakespeare (1564-1616) — al gedachten over Zijn en Niet Zijn (in de grote monoloog die begint met de woorden "To be or not to be; that is the question"), en dat existentialistische gedachtegoed wordt in de twintigste eeuw veel vaker een kwestie van de eerste orde. Jean-Paul Sartre (1905-1980) schreef in 1943 zijn filosofische essay L'être et le néant (Het zijn en het niet).

 

06-11-10

'In den beginne', de nieuwste aflevering in reeks 'Magie van de wetenschap', zondag op NL2-tv

 

"Openingszin van de Bijbel is onjuist"

De Humanistische Omroep presenteert op Nederland 2 een serie portretten onder de titel Magie van de wetenschap, waarin zeven, zich nadrukkelijk geprofileerd hebbende, wetenschappers worden voorgesteld. De aflevering die in de vroege avonduren van zondag 7 november wordt uitgezonden, is het thema In den beginne.

Daarin wordt gereageerd op het scheppingsverhaal zoals dat in de traditionele visie wordt gehandhaafd, tot op de huidige dag. Die opvattingen zijn echter onjuist, althans naar overtuiging van Hoogleraar Exegese (van onder meer het Oude Testament), Ellen ten Wolde (geboren 1954 te Groningen), die sedert 1 januari 2009 als is verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Na jarenlang onderzoek heeft zij de conclusie getrokken dat God eerst Hemel en Aarde heeft gescheiden en vervolgens zijn scheppingswerk is begonnen. Dat betekent dat de openingszin van de Bijbel niet klopt. Met die opvatting heeft de professor zeer veel beroering gewekt — en dat zelfs wereldwijd —, niet alleen binnen theologische kringen.
Regisseur John Apel schetst in deze documentaire — welke op genoemde dag tussen 18:35 uur en 19:20 uur op de rol staat van opgemelde Nederlandse televisiezender — een portret van de vrouw die met haar inzichten op tal van plaatsen ter wereld voorpaginanieuws is geworden.

 

'In den beginne', de nieuwste aflevering in reeks 'Magie van de wetenschap', zondag op NL2-tv

 

"Openingszin van de Bijbel is onjuist"

De Humanistische Omroep presenteert op Nederland 2 een serie portretten onder de titel Magie van de wetenschap, waarin zeven, zich nadrukkelijk geprofileerd hebbende, wetenschappers worden voorgesteld. De aflevering die in de vroege avonduren van zondag 7 november wordt uitgezonden, is het thema In den beginne.

Daarin wordt gereageerd op het scheppingsverhaal zoals dat in de traditionele visie wordt gehandhaafd, tot op de huidige dag. Die opvattingen zijn echter onjuist, althans naar overtuiging van Hoogleraar Exegese (van onder meer het Oude Testament), Ellen ten Wolde (geboren 1954 te Groningen), die sedert 1 januari 2009 als is verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Na jarenlang onderzoek heeft zij de conclusie getrokken dat God eerst Hemel en Aarde heeft gescheiden en vervolgens zijn scheppingswerk is begonnen. Dat betekent dat de openingszin van de Bijbel niet klopt. Met die opvatting heeft de professor zeer veel beroering gewekt — en dat zelfs wereldwijd —, niet alleen binnen theologische kringen.
Regisseur John Apel schetst in deze documentaire — welke op genoemde dag tussen 18:35 uur en 19:20 uur op de rol staat van opgemelde Nederlandse televisiezender — een portret van de vrouw die met haar inzichten op tal van plaatsen ter wereld voorpaginanieuws is geworden.

 

02-08-10

Het verschijnsel Tijd in vier keer vijftig minuten op digitaal kanaal 'Holland Doc 24'


Losse afleveringen en alle achtereen
In de week van maandag 2 augustus tot en met vrijdag 6 augustus komt het fenomeen Tijd in vier verschillende afleveringen aan bod in de programmering van het digitale kanaal Holland Doc 24. Voor de twee eerste afleveringen kan men op maandagavond terecht: tussen 20:10 uur en vervolgens tussen 22:54 en 23:44 uur. De afleveringen worden vrij snel daarop herhaald en daarop volgen eveneens snel de beide laatste afleveringen. Een herhaling van aflevering 1 zal daarbij ongetwijfeld moeten worden gezocht via elektronische gegevens met betrekking tot de zender in kwestie, aangezien de meeste gedrukte programmagidsen slechts het gebeuren tussen ongeveer 17:00 uur en middernacht opnemen.
Voor degenen, die graag zeker zijn dat zij het geheel daadwerkelijk kunnen bekijken, is er een oplossing die de zender biedt: op vrijdag 6 augustus worden al de vier afleveringen achtereen uitgezonden: tussen 16:18 uur en 19:38 uur, vier keer vijftig minuten, ingevuld door wetenschapper Michio Kaku [1].

Wetenschap en romanciers
Elk van die vier delen heeft van de maker van die serie een eigen deel-thema gekregen, die successievelijk de titels dragen:Daytime, LifetimeEarth timeCosmic time.
Tal van wetenschappers hebben zich al eeuwen beziggehouden met de raadselen van ruimte en tijd. Romanschrijvers hebben zich op een geheel andere manier ontfermd over het gegeven: zij hebben handig gebruik gemaakt door verhaallijnen ineen te laten vloeien en het, in ons dagelijks bestaan dominerende, lineair voortschrijdende fenomeen op tal van manieren in te voegen en aan te passen aan de eisen van het werk in kwestie, waartoe de algemeen geldende wetmatigheid nog wel eens 'geweld' wordt aangedaan en er sprake blijkt van omgekeerde evenredigheid dan wel — in het kader van de verhaallijn vereiste — synchroniciteit.

Dichters en componisten
Niet alleen wetenschappers en romanschrijvers hebben zich actief beziggehouden met het fenomeen Tijd— de ene groepering zich nuchter en rationeel houdend aan, bewijsbare, feiten volgens vaststaande regels, het andere gilde het fenomeen gebruikend voor de eigen doeleinden — maar meer nog hebben componisten en dichters dat gedaan, elk in dienst van de eigen stiel.
In de eerste categorie vinden we onder meer de Nederlander Daan Manneke (geb. 1939), die er in zijn stuk Plenum uit 1989 getuigt van stilstaande tijd, teruggaande en dan weer voortschrijdende tijd. Bij de dichters lezen we bij M. Vasalis (1909-1998) in haar gedicht Eb, opgenomen in de bundel Vergezichten en gezichten (1963), een korte maar krachtige impressie van Tijd in woorden, die samen één regel vereisen:
Er is geen tijd. Of is er niets dan tijd?

Vier hoofdlijnen
Daytime: Voor de meeste mensen is het fenomeen Tijd binnen het kader van een dagelijks verlop wel duidelij: nacht, ochtend, middag avond, mede ingegeven door de aanwezigheid, respectevelijk afwezigheid, van de zon.
Lifetime: Het subjectieve element van het verschijnsel Tijd komt niet alleen, maar vooral aan de orde als men ouder wordt, aangezien het dan niet zelden voorkomt dat de indruk ontstaat dat de tijd sneller gaat, al ligt het voor de hand dat dit objectief niet juist kan zijn. De vraag die zich dan opdringt, is: wat precies is veroudering en kan dat proces worden stopgezet?
Earth time: Het derde onderdeel — Earth Time — gaat over de bijkans onbevattelijke ouderdom van onze planeet, helemaal in verhouding tot de relatief korte periode waarin de mens zich op dit ondermaanse (voort)beweegt.
Cosmic time: De laatste aflevering van het vierluik staat in het teken van de vraag Wat is tijd?
Hoe kan de werking ervan worden verklaard? Is daaraan een begin en eventueel een einde?
__________
[1] Michio Kaku (geboren 1947), is een Amerikaans wetenschapper: theoretisch fysicus, gespecialiseerd in de snaartheorie, en met nadruk op de zogeheten string field theory; voorts is hij futuroloog.
__________
Afbeelding: De Amerikaanse geleerde Michio Kaku.

05-07-10

A good death is het theme deze week van het programma The esaay van BBC radio 3

 

De dood als leidraad
In het programma The essay van BBC Radio 3, dat in onze tijdzone steeds tussen dinsdag van 00:00 uur en 00:15 uur en zaterdag in dezelfde tijdsspanne wordt uitgezonden, is het thema deze week A good death, over de kunst van het sterven en taboes rond de dood.In aflevering nummer één onderzoekt classiciste Mary Beard (geb. 1955) hoe de oude Grieken en Romeinen met dit thema zijn omgegaan.
Romancière Beryl Bainbridge (1932-2010), die op vrijdag 2 juli is overleden, laat ons in de tweede aflevering weten op welke wijze haar visie op de dood van invloed is geworden op haar wijze van leven en op haar werk als schrijfster.
In het derde kwartier van deze vijfdelige serie in de nacht van woensdag op donderdag tussen 00:00 uur en 00:15 uur bekijkt barones Mary Warnock (geb. 1924) nader wat wij, in onze tijd, kunnen destilleren uit het werk van de dichters uit de tijd der Romantiek met betrekking tot de dood.

Dat verschillende religies niet op dezelfde wijze omgaan met het onvermijdelijke verschijnsel Dood, is reeds bekend; rabbi Julia Neuberger (geb. 1950) onderzoekt in de vierde aflevering hoe die verschillen liggen.
De Amerikaanse poëet en begrafenisondernemer Thomas Lynch (geboren 1948) laat zich in de laatste aflevering, in de nacht van vrijdag op zaterdag uit over het fenomeen ouder worden, over vriendschap, en over het feit dat hij beslist "weinig gevaar" ziet in de Dood.

__________
Afbeelding: Julia Neuberger, rabbi en parlementslid voor de Britse Liberal Democrats in The House of Lords.

 

23:55 Gepost door Heinz Wallisch in Filosofie | Permalink | Commentaren (0) | Tags: thomas lynch, mary beard, beryl bainbridge, julia neuberger |  Facebook |

18-01-10

De Sloveense filosoof Slavoj Zizek in de herhaling van een aflevering van Tegenlicht via digitaal kanaal Holland Doc

Een eerder via de VPRO op één van de alledaagse Nederlandse publieke zenders gepresenteerde aflevering van het VPRO-programma Tegenlicht wordt op het digitale tv-kanaal Holland Doc 24 op dinsdag 19 januari — tussen 19:04 en 19:57 uur — als herhaling getoond met de hoofdpersoon Slavoj Zizek (*1949), Sloveens filosoof. Hij wordt daarin geconfronteerd met fragmenten van nog te realiseren uitzendingen en dan krijgt hij het verzoek de Agenda voor 2010 te duiden.

Slavoj Zizek heeft vrij snel een reputatie weten op te bouwen door middel van zijn opvallend polemische stijl en zijn optredens die als duizelingwekkend worden omschreven, waarbij hij zelf als denkbeest wordt gekwalificeerd.

Dat zou wel eens iemand — die in Nederland bij één der zendgemachtigden verantwoordelijkheid draagt — kunnen prikkelen om enkele van die programma's over te nemen. Voor tegendraadse filosofen dient altijd plaats te zijn, mits zij niet alleen raaskallen maar ook luisteren naar eventueel kakelende, dan wel blatende, derden: filosoof of niet.

 

13:00 Gepost door Heinz Wallisch in Filosofie | Permalink | Commentaren (0) | Tags: slavoj zizek, vpro- tegenlicht, holland doc 24 |  Facebook |