27-11-11

BBC Radio 3-programma 'Words and music' is deze keer gewijd aan de 'Great Exhibition' van 1851 in Londen

William Carlos Williams.
Pasfoto met signatuur (1921).

In 1851 werd in Londen een zeer omvangrijke expositie gehouden ─ een Wereldtentoonstelling ─ over industrie in combinatie met cultuur. Die tentoonstelling is de geschiedenis ingegaan als de Great Exhibition.
'Words and music', dat een vast onderdeel uitmaakt van de programmering van de Britse cultuurzender BBC Radio 3, biedt in de aflevering van zondag 27 november ─ uit te zenden tussen 19:30 uur en 20:15 uur onze tijd ─ uitingen van poëzie en proza met betrekking tot die Wereldtentoonstelling van 1851, gepresenteerd door middel van voordrachten door acteur Scott Handy (*1968) en actrice Catherine Harvey , aangevuld met teksten van William Carlos Williams (1883-1963).

Het muzikale element in deze aflevering stamt van onder anderen Angela Morley (1924-2009), Aleksandr Mosolov (1900-1973) en Béla Bartók (1881-1945).

22-11-11

BBC Four-documentaire over Amerikaanse Nobelprijswinnaar Letteren, John Steinbeck, deze week tweemaal op

John Steinbeck in 1962.

Nobelprijs Literatuur in 1962
Melvyn Bragg (*1939) heeft een documentaire gemaakt over het culturele erfgoed van de Amerikaanse schrijver John Steinbeck (1902-1968), die in 1962 werd onderscheiden met de Nobelprijs voor Literatuur.
Diverse van zijn boeken zijn verfilmd en hebben daardoor een veel groter publiek bereikt dan het geval zou zijn geweest zonder die omzetting in beelden. Tortilla Flat uit 1935 werd voor het witte doek aangekocht door Victor Fleming (1889-1949), die de rolprent, met Spencer Tracy en Hedy Lamarr, in 1942 heeft uitgebracht. De roman East of Eden uit 1952 werd in 1955 door Elia Kazan (1909-2003) verfilmd met onder anderen James Dean (1931-1955), die daarmee zijn definitieve doorbraak in de wereld van de cinema heeft kunnen waarmaken. 


Films en een opera
Van de korte roman Of mice and men uit 1937 ─ het eerste werk dat de schrijver ruim erkenning heeft opgeleverd ─ werd niet alleen een toneelversie en diverse keren een verfilming gerealiseerd ─ voor het laatst in 1992 met John Malkovich ─, er is ook een opera naar dit verhaal gecomponeerd in 1969 (uitgebracht in 1970) door de Amerikaan Carlisle Floyd (*1926). In 1976 werd dit muziekdrama tijdens het Holland Festival in het Circustheater te Scheveningen in première gegeven.

Een van de aardigste tussen de vele, uiteenlopende, boeken van Steinbeck is Travels with Charley uit 1962, waarin hij een trektocht, begin jaren zestig, van 15.000 kilometer door de VS, samen met zijn hond, de poedel Charley, beschrijft: samen in een camper, die hij de prachtige naam Rosinante ─ naar het paard van Don Quichotte ─ heeft gegeven.


Melvyn Bragg: voordracht in
jaren negentig vorige eeuw.

Documentaire BBC Four

Op dinsdag 22 november, tussen 22:00 uur en 23:00 uur onze tijd, presenteert BBC Four de documentaire John Steinbeck: Voice of America, van Melvyn Bragg, die inmiddels een halve eeuw aan de BBC is verbonden, in diverse functies. Een herhaling wordt door hetzelfde instituut voor beeld en geluid uitgezonden op donderdag 24 november, tussen 21:00 uur en 22:00 uur, eveneens onze tijd. 

14-11-10

'Intruder in the dust' uit 1949 van Clarence Brown nog springlevend; zondagmiddag op België EEN-tv

 

Voorplat van de in 1949

uitgekomen Signet-editie

van de roman in kwestie.

Meer dan zestig jaar oud is de Amerikaanse speelfilm Intruder in the dust, maar deze is springlevend gebleven. Clarence Brown (1890-1987) is erin geslaagd een meesterstuk af te leveren dat niet alleen een schrijnend beeld verschaft van de toen heersende sociale spanningen als gevolg van diepgeworteld racisme bij grote delen van de blanke bevolking in de Verenigde Staten anno toen, maar tevens indirect laat zien dat de spanningen geenszins zijn verdwenen maar veel meer een sluimerend bestaan leiden in een maatschappij op de rand van een vulkaan.

Deze film is een weergave van de roman van William Faulkner (1897-1962), één der grootsten in de literaire geschiedenis van de twintigste eeuw in de Verenigde Staten, die echter heel wat baantjes had gehad voordat hij — vooral op aandringen van Sherwood Anderson (1986-1941) tot schrijven kwam. 

 

Acteur Juano Hernandez.

Zijn boek [1] werd door Random House vroeg in de herfst van 1948 uitgegeven en betekende zijn doorbraak bij het grote Ameriaanse lezerspubliek, de film kwam een jaar later uit; de beelden werden geschoten op locatie in en om Oxford (Mississippi). De Puerto Ricaanse acteur Juano Hernandez (1901-1970) speelt daarin een onvergetelijke rol als de gesjochten zwarte boer, die dreigt te worden gelyncht als er een blanke man blijkt te zijn vermoord.
De rolprent wordt vertoond door de Belgische, Nederlandstalige, televiesiezender EEN, tussen 14:10 uur en 15:40 uur.
__________

[1] In de herfst van 2010 verschijnt een Nederlandse versie bij Uitgeverij Atlas in de vertaling van Bartho Kriek, onder de titel Het geluid en de drift.

 

13-10-10

Robert Bentons speelfilm 'The human stain' met sterbezetting te zien op BBC 1

 

Naar roman van Philip Roth
In de nacht van woensdag 14 op donderdag 15 oktober presenteert de Britse televisiezender BBC 1 de speelfilm The human stain — een Duits, Frans, Amerikaanse coproductie van regisseur Robert Benton (geboren 1932), die al bijna vier decennia films regiseert. Diens meest bekende speelfilms zijn zonder twijfel Kramer vs Kramer (1979), waarvoor de regisseur en de scriptschrijver met een Oscar werden beloond, en Twilight (1998).

Anthony Hopkins

In 2003 leverde Benton The human stain af, een drama naar het gelijknamige boek uit 2000 [1] van Philip Roth (geb. 1933), één van de beste en meest invloedrijke auteurs in de Verenigde Staten. 

Het veelal als goede roman omschreven boek is volgens — in ieder geval een deel van de filmkritiek — met de huidige sterbezetting niet bepaald op de juiste wijze ingevuld. We komen Anthony Hopkins, Nicole Kidman, Ed Harris en Gary Sinise erin tegen.

__________
[1] Het boek is vertaald als De menselijke smet, door Else Hoog, die decennia geleden ook al Portnoy's complaint had vertaald. Daarover vertelde ze in een interview dat ze flink wat mensen had gevraagd naar (semi-)pornografische terminologie, die wij Nederlanders, zeker in het openbaar, iets minder paraat hadden dan vereist was voor de vertaling van genoemd boek, dat eveneens is verfilmd, evenals Goodbye Columbus.

De trilogie American Pastorale (1997), I Married a Communist en The Human Stain (2000) vormen samen een biografie van het naoorlogse Amerika, beginnend bij de Vietnam-oorlog tot en met het schandaal Bill Clinton/Monica Lewinsky. 

12-08-10

Kirk Douglas speelt de rol van Vincent van Gogh in 'Lust for Life' uit 1956 van Vincente Minelli


Amerikaanse klassieker
Voor degenen onder u die de Amerikaanse televisiezender Turner Classic Movies kunnen ontvangen, bestaat op donderdag 12 augustus, tussen 13:20 uur en 15:20 uur, de gelegenheid te kijken naar de 'biografische speelfilm' Lust for Life uit 1956 van Vincente Minelli (1903-1986). Deze film is gebaseerd op het gelijknamige boek uit 1934 van de Amerikaanse schrijver Irving Stone (1903-1989). De ondertitel van dat boek luidt A Novel of Vincent van Gogh. Van de inhoud daarvan heeft de thans 100-jarige Norman Corwin het scenario geschreven.
Bekenden van het witte doek
In de film wordt de rol van Van Gogh gespeeld door Kirk Douglas (geb. 1916). Naast hem zien we Anthony Quinn (1915-2001) als Paul Gauguin, en James Donald (1917-1993) als Theo van Gogh.
Dat in die rolprent veel terug te vinden zal zijn van wat er in het leven van Vincent van Gogh (1853-1890) is voorgevallen, en dat dit in overeenstemming zal zijn met de werkelijkheid, mogen we wel aannemen, maar Irving Stone heeft zelf geschreven dat er gedeelten als pure fiction moeten worden beschouwd, aangezien niet alles uit het leven van de schilder boven tafel is gekomen, ook al heeft de auteur diens leven 'nagelopen', vanaf diens jonge jaren in Londen tot en met diens tragische einde in Frankrijk.

Ontmoeting met Cézanne?
Zulks geldt ook betrekking tot een scène die in het verhaal voorkomt: een korte ontmoeting tussen Paul Cézanne en de schilder met de rode baard, hetgeen niet door middel van documenten kon worden bevestigd. Als belangrijkste bron voor zijn roman heeft Stone gebruik gemaakt van de driedelige editie brieven van Vincent aan zijn broer Theo, in de Engelstalige editie welke is verschenen in de jaren 1927-30.
De film Lust for Life zal de komende tijd ongetwijfeld diverse malen door dezelfde zender worden vertoond.

____________
Afbeeldingen
1. Schrijver en professor Norman Corwin in 1973 met de door hem nadrukkelijk gekoesterde schrijfmachine.
2. Voorzijde van de dvd-doos met daarin de speelfilm Lust for Life.

 

15-07-10

Verfilming door Francis Ford Coppola van The Rainmaker van John Grisham vrijdagnacht op BBC One


De Amerikaan John Grisham (geboren 1955) is volgens zijn uitgever — althans dat impliceert de flaptekst van zijn roman The Rainmaker — de populairste schrijver ter wereld. Zoals dat gebruikelijk is bij de thrillers van deze auteur, is het verhaal volgens een vast stramien ingedeeld, hetgeen de beste garantie blijkt te zijn voor enorme hoeveelheden lezers welke net iets meer willen dan een niemendalletje, maar tegelijkertijd niet zitten te wachten op diepgravende teksten met literaire hoogstandjes. Zijn eerste vijf romans — A time to kill en The Firm, The Pelican Brief en The Client, alsmede The Chamber — haalden wereldwijd een oplage van zo'n zestig mljoen exemplaren voordat The Rainmaker is verschenen.

Die ruime toegankelijkheid heeft ervoor gezorgd dat die boeken vrij gemakkelijk om te zetten zijn in filmbeelden en dat is met de meeste van Grishams romans gebeurd. In 1997 is de verfilming van The Rainmaker uitgekomen. Dit rechtbankdrama — dat in de nacht van vrijdag 16 op zaterdag 17 juli door BBC One-television zal worden uitgezonden tussen 00:45 uur en 02:50 uur — in de regie van Francis Ford Coppola heeft een sterbezetting: Matt Damon, Danny DeVito, Mickey Rourke en Jon Voight.

____________

Afbeeldingen

1. De Amerikaanse auteur John Grisham in 2008.

2. Voorzijde van het stofomslag van de gebonden versie (derde druk 1996) van The Rainmaker.

21-04-10

Delen uit A tramp abroad van Mark Twain als hoorspel op twee woensdagavonden op radiozender NDR Kultur


Vaderfiguur voor de letteren

Vandaag is het honderd jaar geleden dat de Amerikaanse schrijver Samuel Langhorne Clemens als 74-jarige te Redding in de staat Connecticut is gestorven. Hij kwam ter wereld op 30 november 1835 te Florida in de staat Missouri. Hij was een humoristische auteur: romancier en journalist, die flink wat satirische teksten op zijn naam heeft staan. De meeste mensen kennen de naam van deze man helemaal niet, maar zodra zijn pseudoniem ter sprake komt — Mark Twain — wordt dat anders. Zijn manier van schrijven heeft zoveel bewondering afgedwongen — niet in de laatste plaats bij collega's — dat hij daardoor de bijnaam vader van de Amerikaanse literatuur heeft verworven.
Naast de boeken die hem de verdiende wereldfaam hebben gebracht, heeft Mark Twain ook nog reisverhalen gepubliceerd, zoals in 1880 zijn verslag over de wederwaardigheden die hij tijdens het trekken door Europa heeft gepubliceerd: 
A tramp abroad, voor het eerst verschenen in 1880.

Uit dat boek is een hoorspel van ruim twee uur geëxtraheerd, Die Ahnungslosen im alten Europa, dat — ter gelegenheid van de honderdste sterfdag van  Mark Twain — in twee delen zal worden  uitgezonden door de regionale Duitse radiozender NDR Kultur. De eerste aflevering daarvan is te beluisteren op woensdag 21 april tussen 20:00 uur en 21:10 uur, in het programma Hörspiel. Het wordt gepresenteerd onder de deeltitel Zu Fuß durch Deutschland und die Schweiz.

De tweede aflevering, Per Schiff quer durchs Mittelmeer volgt op woensdag 28 april, eveneens tussen 20:00 uur en 21:10 uur.
____________
Afbeeldingen
1. Foto van Mark Twain, uit een krantenartikel.
2. Titelpagina van de 
popular edition uit 1907 van A tramp abroad, verschenen te Londen bij Chatto & Windus.