08-01-12

Opera 'Der Evangelimann' van Wilhelm Kienzl in 'Bühne:Radio' van de Duitse regionale radiozender WDR3

Vrijwel geheel vergeten

Heden ten dage is de opera der Evangelimann uit 1895 van de Oostenrijkse componist Wilhelm Kienzl (1857-1941) vrijwel alleen nog bekend door één aria: Selig sind, die Verfolgung leiden, aangezien van de enorme populariteit, die het werk in de periode van ontstaan en ontwikkeling, vanaf de première ─ op 4 mei 1895 in het Neue Königliche Opernhaus te Berlijn ─ tot in de jaren dertig van de twintigste eeuw ten deel is gevallen, niets meer is overgebleven.

WDR3, Bühne:Radio

Op zondag 8 januari wordt in het programma Bühne: Radio van de Duitse regionale radiozender WDR3 een uitvoering gegeven van dit muziekdrama door het Münchner Rundfunkorchester onder leiding van Lothar Zagrosek, met medewerking van enkele koren en een reeks vocale solisten.
De tekst van dit muziekdrama is afkomstig uit de koker van de componist, die daarvoor de inhoud van een verhaal uit 1894 heeft gebruikt, geschreven door Leopold Florian Meißner (1835-1895), die aanvankelijk politiemabtenaar te Wenen was, en vervolgens advocaat en procureur.

De handeling

De broers Mathias (tenor) en Johannes (bariton) zijn beiden verliefd op Martha (sopraan). Johannes sticht brand en wijst met beschuldigende vinger naar Mathias, die daardoor in het gevang belandt. Na zijn vrijlating hoort hij van Magdalena (alt) dat Martha een eind aan haar leven heeft gemaakt. Vervolgens trekt Mathias als evangelist door het land. Hij hoort de bekentenis van de stervende Johannes aan en verzoent zich met hem.

__________

Afbeelding: de Oostenrijkse componist Wilhelm Kienzl.

21-12-11

Op deze dag in het jaar 1917 werd de Duitse schrijver Herinrich Böll, winnaar Nobelrpijs Letteren, te Keulen geboren

Heinrich Böll tijdens 

een pers-conferentie, 

Bonn, jaren zeventig.

Het is vandaag exact vierennegentig jaar geleden dat de Duitse auteur Heinrich Böll in Keulen werd geboren. Zijn publicaties ─ in het begin vooral korte verhalen, later aangevuld met romans en essays ─ begonnen kort na de Tweede Wereldoorlog te verschijnen, en al snel bleek dat de gekozen thematiek van zijn literatuur en de wijze waarop Heinrich Böll met zijn moedertaal omging, tot de hoofden en harten van vele Duitsers kon doordringen, waarmee hij ─ zonder opzet ─ met zijn puinhopen-literatuur een tijdlang het enige literaire geweten van de natie was. Böll voelde zich moreel verplicht om de toestanden en gebeurtenissen tijdens en direct na de oorlog zo realistisch mogelijk te beschrijven. Al zijn kwaliteiten hebben ertoe geleid dat hij in 1972 werd onderscheiden met de Nobelprijs voor de Letteren.

Heinrich Böll schreef veel en het gebeurde zelden dat zijn boeken niet menigmaal, vooral in goedkopere series met Taschenbücher, werden herdrukt. 

Dat is dezer dagen ook nog weer het geval met de bundel Wanderer, kommst du nach Spa, welke in uitgebreide vorm (ten opzichte van de eerste editie uit 1950) opnieuw is verschenen, in een versie met Grote Letter, maar daarnaast ook verkrijgbaar is gebleven met een normale letter.
Heinrich Böll overleed op 16 juli 1985 te Kreuzau.
__________

Heinrich Böll: Wanderer, kommst du nach Spa . . . ─ Erzählungen. 346 pag., paperback dtv Großdruck. Deutscher taschenbuch Verlag, München 2001. ISBN 978-3-423-25314-7. (dtv 25314; als normale dtv-pocket nr. 437). Prijs in de BRD € 9,95.

12:12 Gepost door Heinz Wallisch in Boeken, Letteren: Duits, Nobelpriijs Letteren | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

19-12-11

'Peter Schlemils wundersame Geschichte' vijf avonden in 'Am Abend vorgelesen' van NDR Kultur

Adalbert von Chamisso.

Op maandag 19 december begint in het programma Am Abend vorgelesen van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur de presentatie van de vijfdelige reeks voorlezingen uit de novelle Peter Schlemils wundersame Geschichte uit 1814 van de Duitse schrijver Adalbert von Chamisso (1781-1838). De stem die voorleest is van toneelspeler, hoorspelacteur Klaus Nägelen (*1927).
Hoewel ons daarover geen gegevens hebben bereikt, zou u er van mogen uitgaan dat het om de herhaling van eerder ─ soms enige decennia eerder ─ opgenomen voorlezingen gaat.

Uitzending van het geheel wordt gerealiseerd op de avonden van maandag 19 tot en met vrijdag 23 december, steeds tussen 22:05 uur en 22:35 uur.

18-12-11

Avantgarde kunstenaar Paul Klee werd op 18 december 1879 geboren; dat herdenken we vandaag

Overleden in 1940

Heden herdenken we de geboortedag van één der beeldende kunstenaars, die van doorslaggevende betekenis zijn geweest voor de ontwikkeling van de plastische kunsten in de twintigste eeuw. Evenals de eerder herdachte Vasili Kandinski was ook Paul Klee docent aan het Bauhaus.


Diverse richtingen

Paul Klee werd op 18 december 1879 geboren in de plaats Münchenbuchsee bij Bern, en overleed op 29 juni in 1940. Deze Duits-Zwitserse avantgarde kunstenaar was, hoe kan het ook anders, niet onomstreden. Klee vertegenwoordigde niet alleen het expressionisme en het kubisme, maar eveneens het surrealistische.
In één van de biografieën op het internet staat dat hij niet alleen als schilder begaafd was, maar dat tevens in de muziek en de tekenkunst scheen te zijn. Dat schijnen is echter meer vatbaar voor het werkwoord blijken.
Daarnaast schreef Klee gedichten, waarvan Einst dem Grau door de Nederlandse componist Ton de Kruyf op muziek werd gezet voor sopraan en ensemble.

__________

Afbeelding: Paul Klee in 1911, gefotografeerd door Alexander Eliasberg (1878-1924).

12-12-11

De stem van Hugo R. Bartels laat u deelnemen in het verhaal 'Bergkristall' van Adalbert Stifter in 'Am Abend vorgelesen'

Adalbert Stifter (1805-1868) is de ooit veel gelezen Oostenrijkse auteur, wiens verhaal Bergkristall uit de verzameling in twee delen, getiteld Bunte Steine (1853), verspreid over drie avonden zal worden gepresenteerd door de Duitse regionale radiozender NDR Kultur.
Maandag 12, dinsdag 13 en woensdag 14 december wordt het verhaal voorgelezen in het programma Am Abend vorgelesen, die drie avonden tussen 22:05 uur en 22:35 uur.
Acteur Hugo R. Bartels zal er met de werking van zijn stem hoogstpersoonlijk voor zorgen dat de tekst in kwestie goed verstaanbaar bij u binnen zal komen.
__________

Afbeeldingen
1. Adalbert Stifter, naar een schilderij van Bartolomäus Székely (1835-1910).
2. Titelpagina van de bundel Bunte Steine.

02-12-11

Gisteren overleed te Berlijn, 82 jaar oud, de literair zeer productieve Duitse schrijfster Christa Wolf

Christa Wolf, 2007.

Lezen en schrijven
Christa Wolf overleed op donderdag 1 december in Berlijn. Ze was op 18 maart 1929 geboren te Landsberg an der Warthe.

De titel van één van haar vele essays en opstellen luidt Lesen und Schreiben, het laatste is ─ als alles in het werkende deel van het leven van een auteur volgens de regelen der litteraire kunst verloopt ─ het best denkbare resultaat van het eerste, al zijn er nog steeds mensen die (veel) publiceren, maar heel weinig lezen, en anderen, die wel teksten bekijken, en soms zelfs proberen, de inhoud daarvan te begrijpen, maar die de kunst van het aren lezen achter de maaiers toch niet onder de knie krijgen, en het Prediker-Woord, dat veel leezenvermoeijing des vleesches is.
Christa Wolf was in dat opzicht geheel anders; ze las zoveel ze maar kon. Evenals haar echtgenoot Gerhard ─ niet allen schrijver, maar eveneens uitgever ─ was ze een vooraanstaande, literaire protagonist in de voormalige DDR, waar ze in 1964 uit handen van Staatsratsvorsitzender Walter Ulbricht (1893-1973) de Nationalpreis in ontvangst mocht nemen.
Als intellectueel van formaat ─ wier boeken ook in het Westen, en vooral in de Bondsrepubliek, werden gepubliceerd ─ was ze uiteraard verdacht; derhalve werd ze geschaduwd door mensen van de Staatssicherheitsdienst, een soort communistische Gestapo.
Na de ineenstorting van de DDR schreef ze daarover het document Was bleibt. Dat blijft ook nu ze is overleden. 
Toch werd ze zelf, niet al te lang daarna, beschuldigd van het informatie verstrekken aan diezelfde monsterlijke instantie, die het leven in de, zich als democratische republiek presenterende, staat intens heeft gedomineerd, met verstrekkende gevolgen, die nog wel twee generaties hun schaduw zal blijven werpen.
Christa Wolf kon en kan bogen op een omvangrijk oeuvre: romans en verhalen, en heel veel beschouwend en essayistisch proza. 

Haar Essays und Aufsätze, Reden und Gespräche 1959-1985 ─ waarin we ook een ontmoeting met de Nederlandse schrijfster Aafke Steenhuis tegenkomen ─ zijn in twee delen bij Luchterhand (later in twee dtv-uitgaven) uitgekomen en bieden op zich reeds een staalkaart van haar kunnen.

Der geteilte Himmel [1] is één van de meest besproken en gekochte romans; waarvan we hopen dat er eveneens sprake is van een veel gelezen boek van deze auteur. De eerste titel, die we dikwijls tegenkomen, is Moskauer Novelle, welke een halve eeuw geleden is uitgekomen. Het betekent, summa summarum, dat Christa Wolf een halve eeuw als schrijfster actief is geweest. Ze is met talrijke literaire prijzen onderscheiden. Enkele van haar boeken met verhalend proza zijn verfilmd, dan wel voor televisie bewerkt.

__________

[1] Der geteilte Himmel is vanaf medio december weer als dtv-uitgave verkrijgbaar. 

31-10-11

Historische opname in 'Am Abend vorgelesen': drie avonden achtereen wordt voorgelezen uit 'Die Waffen nieder' van Bertha von Suttnerrtha

Bertha von Suttner (1843-1914).
Foto genomen in 1906.

In de programmareeks Am Abend vorgelesen dat gewoonlijk elke werkdag 's avonds tussen 22:05 uur en 22:35 uur door de Duitse regionale radiozender NDR Kultur wordt uitgezonden, kunnen geïnteresseerden drie avonden achtereen luisteren naar een inmiddels historische opname waarin Marianne Kehlau (1925-2002), die niet alleen als toneelspeelster op de planken stond, maar tevens werkzaam was als hoorspel-actrice en als stem voor nasynchronisatie van films ─ een weerzinwekkend-heilloos gebeuren dat de debilisering in ernstige mate in de hand werkt ─, die zal voorlezen uit het boek Die Waffen nieder, een pacifistische document van de in 1843 te Praag geboren Bertha Sophie Felicitas, barones von Suttner, afstammeling uit een Boheemse adellijke familie, die zich relatief snel tot het gedachtegoed van het pacifisme voelde aangetrokken. Ze vervulde talrijke functies in het openbare leven. Onder meer was ze enige tijd secretaresse van Alfred Nobel (1833-1896), die haar zeer bewonderde.

In 1905 werd voor de vijfde keer de Nobelprijs voor de Vrede uitgereikt, en voor de eerste keer aan een vrouw: Bertha von Suttner viel die eer te beurt.


In 1899 heeft deze haar levensgeschiedenis op schrift gesteld als Die Waffen nieder, een boek dat in het daarop volgende jaar in Dresden is verschenen bij E. Pierson's Verlag (Inhaber Richard Liecke, königlich-kaiserlicher Verlagsbuchhändler). Dit geschrift bereikte hoge oplagen, mede in vertalingen. 

Op maandag 31 oktober, dinsdag 1 november en woensdag 2 november kunt u,
al die drie avonden, een half uur luisteren naar delen uit genoemd boek.



17-10-11

Twee weken achtereen kunt u luisteren naar drie verhalen van Arthur Schnitzler, in het programma Am Abend vorgelesen van de Duitse radiozender NDR Kultur

Arthur Schnitzler.
Foto van rond 1900.

Twee kortere verhalen

In de serie Am Abend vorgelesen van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur, welke op werkdagen 's avonds tussen 22:05 uur en 22:35 uur wordt uitgezonden, leest de Duitse acteur Charles Wirths (geb. 1926) op maandag 17 oktober het verhaal Der Tod des Junggesellen van Arthur Schnitzler (1862-1931), die de laatste weken al meer dan eens in het programma in kwestie is voorgekomen.

Dinsdag 18 oktober leest dezelfde stem het verhaal Der Witwer, van dezelfde schrijver, voor.


Achtdelige reeks Spiel im Morgengrauen

Op woensdag 19 oktober begint de achtdelige reeks met het ongeveer vier uur vergende verhaal Spiel im Morgengrauen, voorgelezen door de meest gehoorde Duitse stem in die context: die van Gerd Westphal (1920-2002).

Op donderdag 20 en vrijdag 21 volgen de delen 2 en 3. Vanaf maandag 24 oktober tot en met vrijdag 28 oktober worden de delen 4 tot en met 8 uitgezonden.

27-08-11

Friedrich Nietzsche: een aforisme over sentimentele muziek

Das Sentimentale in der Musik

Man sei der ernsten und reichen Musik noch so gewogen, um so mehr vielleicht wird man in  einzelnen Stunden von dem Gegenstück derselben überwunden, bezaubert und fast hinweggeschmolzen; ich meine: von jenen allereinfachsten italienischen Opern-Melismen, welche, trotz aller rythmischen Einförmigkeit und harmonischen Kinderei, uns mitunter wie die Seele der Musik selber anzusingen scheinen. Gebt es zu oder nicht, ihr Pharisër des guten Geschmacks: es ist so.

Uit: Menschliches, Allzumenschliches II (1879)
Friedrich Nietzsche, 111 jaar geleden overleden
(15 oktober 1844 - 25 augustus 1900)
__________

Afbeelding: voorplat van Reclam UB-uitgave 9752:

 

Günter Figal: Nietzsche ─ Eine philosophische Einführung.
Philipp Reclam jun. Verlag, Stuttgart, 1999.

Op het voorplat het olieverfschilderij met portret van

Nietzsche door Edvard Munch, uit 1906/1907.
Het bevindt zich in het Munch Museum in Oslo.

28-02-11

Nog vijf avonden wordt u, indien gewenst, voorgelezen uit het oeuvre van Georg Büchner

Der Hessische Landbote
Op de avonden van maandag 28 februari tot en met vrijdag 4 maart wordt via de Duitse regionale radiozender NDR Kultur, steeds tussen 22:00 uur en 22:35 uur, een aflevering van het programma Am Abend vorgelesen voorgesteld.

Grande Disco (1973)Denkmal für Georg Büchner te Darmstadt.
Gerealiseerd door de Italiaanse beeldhouwer Arnaldo Pomodoro (*1926).

Deze hele week zullen teksten klinken uit de Erzählungen und Briefe van Georg Büchner (1813-1837). Op maandag 28 februari leest Bodo Primus (*1938) uit Der Hessische Landbote van 1834.

Jacob Michael Reinhold Lenz

Lenz
Voorlezing uit Lenz — Novelle, unvollendet van dezelfde auteur wordt verspreid over twee avonden. We horen dan de stem van acteur Hannes Messemer (1924-1991). Op dinsdag 1, en woensdag 2 maart kan binnen dat, in totaal ruime, uur het verhaal uit 1835 over de collega-auteur Jacob Michael Reinhold Lenz (1751-1792) aan de luisteraars worden overgebracht. De beide laatste uitzendingen van deze week van het programma Am Abend vorgelesen zijn ingeruimd voor nog een bijdrage uit de Erzählungen und Briefe van Georg Büchner: Der grässliche Fatalismus der Geschichte, voorgelezen door Christoph Bantzer (*1936). Donderdag 3 en vrijdag 4 maart, op de gebruikelijke uitzendtijd.

22-01-11

'Romeo und Julia auf dem Dorfe' van Gottfried Keller in zes avonden voorgelezen op NDR Kultur

 

Nadat op maandag 24 januari de laatste van de vier afleveringen zal worden uitgezonden waarin het verhaal Pankraz, der Schmoller in het vaste onderdeel van de avond-uitzendingen van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur, Am Abend vorgelesen, te beluisteren valt, volgt de dag erna, in datzelfde programma op dezelfde zender en in dezelfde tijdsspanne, tussen 22:00 uur en 22:35 uur, de eerste aflevering van een ander, heel wat beroemder, verhaal van Gottfried Keller. 

Dat zal zes uitzendingen in beslag nemen: Romeo und Julia auf dem Dorfe, dat niet alleen heeft gediend als basis voor enkele verfilmingen, maar dat eveneens is gebruikt om een muziekdrama te realiseren. Het verhaal stamt uit de eerder genoemde, eerste bundel Die Leute von Seldwyla uit 1856.

Vier van deze zes radio-uitzendingen zullen worden gerealiseerd op dinsdag 25 tot en met vrijdag 28 januari, en in de week erna worden de delen 5 en 6 uitgezonden op maandag 31 januari en dinsdag 1 februari.

__________

Gottfried Keller: Romeo und Julia auf dem Dorfe. Bibliothek der Erstausgaben, dtv 2736; Prijs in Duitsland en bij Boekhandel Die Weisse Rose: € 4, —.

 

26-12-10

Thomas Manns notities van 26 december 1933 in de 'Tagebücher

 

Op de derde kerstdag van het jaar 1933 [1] schreef Thomas Mann (1875-1955) in zijn Tagebuch dat het weer kalt und neblig was, en refereert hij aan een vreselijk treinongeluk in Frankrijk met meer dan twee honderd doden, waaronder veel kleine kinderen. In een terugblik op de avond van de tweede kerstdag, 25 december noteerde hij onder meer: "Hörte abends mit Genuß und Bewunderung das Klavierkonzert von Tschaikowski." [2]

Tevens komen we bij het lezen van die dagboekaantekeningen dat de schrijver die dag in de Decamerone (1349-1353) van Giovanni di Boccaccio (1313-1375) heeft zitten lezen.
Naast politiek-maatschappelijke verontwaardiging over de kwalijke elementen van de nazi-overheersing in zijn voormalige vaderland — (immers alweer enige tijd woonachtig in Zwitserland na te zijn gevlucht voor het krankzinnige Hitler-beest), onder meer over de bemoeienissen van het Propagandaministerium van Goebbels om zoveel mogelijk nieuws te manipuleren opdat de superploerterige regering in Berlijn in een zo gunstig mogelijk daglicht zou plaatsen: in eerste instantie in het buitenland — noteert Thomas Mann dat hij via de radio heeft kennisgenomen van de nadrukkelijke verheerlijking van een nadrukkelijk patriottische schrijver als Dietrich Eckart (1868-1923).
Na het avondmaal luisterde Thomas Mann nogmaals naar het Tsjajkovski-concert, naar twee delen uit het Trio van Beethoven en naar "etwas Parsifal."

__________

[1] In de Duitse cultuurgeschiedenis komen we doorgaans drie kerstdagen tegen: 24, 25 en 26 december.

[2] Bedoeld is, vanzelfsprekend, het eerste pianoconcert, opus 23.
__________
Zie ook ons artikel op de site Cultuurtempel van vrijdag 24 december, over aantekeningen op kerstavond 1953 in diens Tagebücher.

23-12-10

Thomas Mann las op 23 december 1951 in 'The Universe and Dr. Einstein'

 

Op 23 december 1951 schrijft Thomas Mann in zijn Tagebuch dat hij de tijd onzeker vond, in elk opzicht. Ook meldde hij die dag niets anders te schrijven dan brieven; één daarvan dicteerde hij aan zijn echtgenote Katia; de inhoud ervan was een dankbetuiging voor het materiaal dat hem was toegezonden over de opvoering van de drama-versie van Buddenbrooks, in et Scottish Educational Center. [1]

Schrijven aan een van de vele eigen teksten schoot er op 23 december van dat jaar derhalve bij in; lezen daarentegen deed de woordgierige man wel: het boek The Universe and Dr. Einstein van Lincoln Barnett [2], waarin hij drie dagen tevoren ook al had gelezen. Voor de rest bestaan de aantekeningen van die dagvooral uit bespiegelen over zijn en niet zijn, waarmee volgens deze Nobelprijswinnaar ook ruimte en tijd ophielden.

__________

[1] Zie in verband met herhalingen van de laatste verfilming van Buddenbrooks ons artikel op de fin de siècle website All art is quite useless van heden.

[2] Lincoln Barnett: The Universe and Dr. Einstein, is voor het eerst verschenen in 1948, twee jaar later als revised edition met een Voorwoord van Albert Einstein. In 1952 is het boek tevens als paperback op de markt gekomen in de reeks Mentor Books van de New American Library.

 

03-11-10

Wolfgang Bittner met drie avonden uit Feuerbachs 'Kaspar Hauser' uit 1832 via NDR Kultur

 

De Duitse rechtsgeleerde

en prozaïst Anselm Ritter

von Feuerbach.

In de afleveringen welke op woensdag 3, donderdag 4 en vrijdag 5 november worden uitgezonden van het NDR Kultur-avondprogramma Am Abend vorgelesen, dat in principe elke werkdag tussen 22:00 uur en 22:35 uur wordt gepresenteerd, wordt op genoemde drie dagen voorgelezen uit het werk van de Duitse rechtsgeleerde (Paul Johann) Anselm Ritter von Feuerbach (1775-1833): Kaspar Hauser, dat in 1832 als boek werd uitgegeven met de volledige titel Kaspar Hauser. Beispiel eines Verbrechens am Seelenleben des Menschen. Feuerbach was Obervormund (hoofdvoogd) en mecenas van Kaspar Hauser. 

Laatstgenoemde heeft tal van schrijvers geïnspireerd en ook andere kunstenaars. Zo heeft de Franse componist Maurice Ravel (1875-1937) een serie pianostukken geschreven die de titel dragen: Gaspard de la Nuit (1908).

 

08-10-10

Wagners 'Lohengrin' in Opera on 3 van BBC Radio 3, zaterdagavond

 

Theaterzettel voor de eerste uitvoering van Wagners Lohengrin

Zoals dat bijna elke zaterdagavond het geval is, wordt ook op 9 oktober door de Britse zender BBC Radio 3 — deze keer vanaf 19:00 uur onze tijd — in het programma Opera on 3 een muziekdrama uitgezonden. Hierbij gaat het om een uitvoering van Lohengrin uit 1850 van Richard Wagner (1813-1883).

Op 3 augustus 1845 heeft de componist de laatste hand gelegd aan het ontwerp van de tekst voor deze opera; het uiteindelijke tekstboek was in de herfst van dat jaar gereed.
Tussen mei 1846 en 29 augustus 1847 heeft Wagner aan de muziek gewerkt die hij vervolgens in partituurvorm heeft overgebracht, hetgeen bijna vier maanden heeft gevergd: van 1 januari tot en met 28 april van het jaar 1848. In 1850 is de eerste uitvoering van Lohengrin gerealiseerd; op 28 augustus 1850 in het Hoftheater van Weimar, op de geboortedag (in 1749) v
an Johann Wolfgang von Goethe, die op 22 maart 1832 te Weimar was gestorven.

Meer informatie over dit muziekdrama is te vinden in een eerder op de aan ons gelieerde site Tempel van het Muziektheater gepubliceerd artikel, op 1 juli 2008.
__________

Zie voor meer over Wagner onze bijdrage van heden over het programma Prisma Musik, met daarin aandacht voor Wagners Götterdämmerung. Over een deel van de puur instrumentale muziek van deze componist is, eveneens in een artikel van heden, meer te vinden op de aan ons gelieerde website Muziek en mensen.


 

31-08-10

Muziekdrama 'Hänsel und Gretel' concertant tijdens BBC Proms 2010 van dinsdag 31 augustus

 

Op het concertpodium
Tijdens het BBC Proms 2010-concert dat op dinsdag 31 augustus in de Londense Albert Hall zal worden gegeven en rechtstreeks zal worden uitgezonden door BBC Radio 3, staat de opera Hänsel und Gretel van Engelbert Humperdinck centraal. Zowel in het eerste gedeelte — tussen 20:00 uur en 21:05 uur —, alsook na de pauze, van 21:25 uur tot 22:30 uur. Dan worden gedeelten uit dat muziekdrama concertant voorgesteld door de Glyndebourne Festival Opera en het London Philharmonic Orchestra onder leiding van Robin Ticciati.

Meer over het werk in kwestie is te vinden in een uitgebreid artikel dat op 26 februari van dit jaar op onze zustersite Tempel van het Muziektheater is opgenomen.

Praten in de pauze
In de pauze — tussen 21:05 uur en 21:25 uur — wordt opnieuw een aflevering van de BBC Radio 3-reeks Proms Literary Festival uitgezonden, waarin een gesprek zal worden gevoerd met Anne Fine, schrijfster van onder meer kinderliteratuur, die dertig jaar geleden haar eerste boek publiceerde, en met Margaret Rustin, psychothearapeut. Het onderwerp van dat onderhoud is eveneens het verhaal van Hänsel und Gretel.
__________
Afbeelding: Dirigent Robin Ticciati. (Foto: Chris Christodoulou.)

30-08-10

Zwijgende film 'Von morgens bis Mitternacht' van Karlheinz Martin eenmalig via Arte-televisie

 

Expressionistisch drama
In de nacht van maandag 30 op dinsdag 31 augustus wordt — tussen 00:25 uur en 01:40 uur — door Arte-televisie, eenmalig, de inmiddels reeds negentig jaar oude speelfilm 
Von morgens bis Mitternacht uitgezonden. Het is een zwijgende rolprent, gerealiseerd door Karlheinz Martin (1886-1948), waarvan de inhoud is gebaseerd op het gelijknamige expressionistische drama uit 1917 van Georg Kaiser (1878-1945). [1]

De regisseur had de beschikking over onder meer de acteur Ernst Deutsch (1890-1969) en diens vrouwelijke collega Erna Morena (1885-1962). De film uit 1920 is nimmer in roulatie geweest binnen het circuit van de Duitse bioscopen. Dit expressionistische monument van het witte doek, dat als een produit maudit werd beschouwd, gold lange tijd als verloren, totdat er in 1962 in Japan een kopie werd ontdekt.

Het verhaal
Als een nogal kleurloze bankemployé geld heeft verduisterd om daarmee een beter leven te kunnen leiden, en daarbij en passant een cliënte in moeilijkheden te helpen, hoont deze de man, omdat ze direct beseft dat hij te maken zal krijgen met verstrekkende gevolgen van die daad.De rolprent biedt een zwartgallige morele vertelling, letterlijk en figuurlijk uitgebeeld in zwart/wit, waardoor de grijstinten — eveneens letterlijk en figuurlijk — ontbreken. Daarmee was dit product afwijkend van het gebruikelijke, hetgeen — wie zal het verbazen — zowel de recensenten alsook distributeurs van films enorm heeft afgeschrikt.
De decors bestaan uit geschilderde stukken en stellen — zij het gestileerd — achtergronden voor zonder letterlijke diepte.
__________

[1] Hier wordt u doorverwezen naar een artikel (in het Engels) over het drama van Georg Kaiser op de website Malcolm Lowry @ The 19th Hole van auteur Colin Dilnot die onder meer op de website Keeping Soul Alive publiceert.
____________
Afbeeldingen
1. Scène uit Von morgens bis Mitternacht. (© ARD/Degeto.)
2. Ernst Deutsch in 1927. (Foto van Alexander Binder.)
3. Erna Morena in Von morgens bis Mitternacht, één van de 104 films waarin zij is opgetreden. (Foto van Wanda Dunebschitz-Kunowski.)

 

Zwijgende film 'Von morgens bis Mitternacht' van Karlheinz Martin eenmalig via Arte-televisie

 

Expressionistisch drama
In de nacht van maandag 30 op dinsdag 31 augustus wordt — tussen 00:25 uur en 01:40 uur — door Arte-televisie, eenmalig, de inmiddels reeds negentig jaar oude speelfilm 
Von morgens bis Mitternacht uitgezonden. Het is een zwijgende rolprent, gerealiseerd door Karlheinz Martin (1886-1948), waarvan de inhoud is gebaseerd op het gelijknamige expressionistische drama uit 1917 van Georg Kaiser (1878-1945). [1]

De regisseur had de beschikking over onder meer de acteur Ernst Deutsch (1890-1969) en diens vrouwelijke collega Erna Morena (1885-1962). De film uit 1920 is nimmer in roulatie geweest binnen het circuit van de Duitse bioscopen. Dit expressionistische monument van het witte doek, dat als een produit maudit werd beschouwd, gold lange tijd als verloren, totdat er in 1962 in Japan een kopie werd ontdekt.

Het verhaal
Als een nogal kleurloze bankemployé geld heeft verduisterd om daarmee een beter leven te kunnen leiden, en daarbij en passant een cliënte in moeilijkheden te helpen, hoont deze de man, omdat ze direct beseft dat hij te maken zal krijgen met verstrekkende gevolgen van die daad.De rolprent biedt een zwartgallige morele vertelling, letterlijk en figuurlijk uitgebeeld in zwart/wit, waardoor de grijstinten — eveneens letterlijk en figuurlijk — ontbreken. Daarmee was dit product afwijkend van het gebruikelijke, hetgeen — wie zal het verbazen — zowel de recensenten alsook distributeurs van films enorm heeft afgeschrikt.
De decors bestaan uit geschilderde stukken en stellen — zij het gestileerd — achtergronden voor zonder letterlijke diepte.
__________

[1] Hier wordt u doorverwezen naar een artikel (in het Engels) over het drama van Georg Kaiser op de website Malcolm Lowry @ The 19th Hole van auteur Colin Dilnot die onder meer op de website Keeping Soul Alive publiceert.
____________
Afbeeldingen
1. Scène uit Von morgens bis Mitternacht. (© ARD/Degeto.)
2. Ernst Deutsch in 1927. (Foto van Alexander Binder.)
3. Erna Morena in Von morgens bis Mitternacht, één van de 104 films waarin zij is opgetreden. (Foto van Wanda Dunebschitz-Kunowski.)

 

19-08-10

Literaire ontmoeting met auteur Alfred Kossmann wordt herhaald door digitale zender 'Cultura 24'


In de serie Literataire ontmoetingen
Het digitale televisiekanaal Cultura 24 [1] biedt op donderdag 19 augustus — 's middags tussen 16:00 uur en 17:00 uur — een herhaling van een aflevering van de reeks letterenprogramma's van de Avro met als serietitel Literaire ontmoetingen, gepresenteerd door Hans Gomperts (1915-1998). In de aflevering in kwestie wordt de veelzijdige letterkundige Alfred Kossmann (1922-1998) voorgesteld. Deze auteur heeft zich geprofileerd als schrijver van verhalend proza, van beschouwende teksten, en als vertaler. In die laatste hoedanigheid heeft hij zich ontfermd over teksten van de negentiende eeuwse auteur Leopold, Ritter von Sacher-Masoch (1836-1895). Naar die man is, vanzelfsprekend op basis van de inhoud van diens literatuur, het begrip (seksueel) masochisme ontstaan uit de pen van de psychiater en seksuoloog Richard von Krafft-Ebing (1840-1902), in diens Psychopathia sexualis uit 1886.

Van Sacher-Masoch vertaalde Alfred Kossmann de 'langere novelle' Venus im Pelz uit 1870, onderdeel van de bundel Das Vermächtnis Kains. [2] Over de auteur van dat verhaal heeft Alfred Kossmann een biografisch essay geschreven fantasierijk getiteld Martelaar voor een dagdroom. [3]

__________
[1] Ongetwijfeld zal Cultura 24 deze 'ontmoeting' nog wel eens in de programmering opnemen.
[2] In 1969 verschenen bij de Arbeiderspers: Grote ABC 141.
[3] Uitgekomen in 1962 bij uitgeverij Ad. Donker te Rotterdam en uitgeverij Ontwikkeling te Antwerpen. De studie over de auteur in kwestie is aangevuld met twee verhalen van Sacher-Masoch: De capitulant en Het volksgericht. De studie is later als paperback, maar dan zonder die beide vertaalde verhalen, bij Querido verschenen (1970).

 

07-08-10

BBC Prom-concert in Royal Albert Hall met 'De tovenaarsleerling' van Paul Dukas, naar Goethe's gedicht

Paul Dukas
Hedenavond wordt op BBC Radio 3, als onderdeel van de zomerreeks BBC Proms 2010 weer en concert uitgezonden dat tegelijkertijd op het podium van de Royal Albert Hall zal worden gerealiseerd.
Eerste compositie tijdens het concert is
L'apprenti sorcier (De tovenaarsleerling) van Paul Dukas (1865-1935), geschreven in 1897 en gekwalificeerd als scherzo voor orkest. Dat opus is gebaseerd op een als sprookje de geschiedenis ingegaan gedicht van de Duitse grootmeester Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832), Der Zauberlehrling uit 1797, exact een eeuw eerder dan de omzetting in muziek. Vele ouderen kennen het verhaal nog wel uit Goethe's tekstcompositie, veel jongeren daarentegen kennen het verhaal in verkort vorm en vrijwel uitsluitend doordat ze het van de uitleg bij een muzikale gebeurtenis — jeugdconcert of muziekles op school — hebben onthouden.

De uitdrukking tovenaarsleerling is een symbool geworden voor een menselijk wezen dat iets heeft ontketend zonder de gevolgen ervan te overzien, welke hem overrompelen en dan bijna — en soms zelfs geheel en al — overspoelen.
De tekst van het gedicht is te vinden op de Nederlandse letteren-site Tempel der Dichtkunst.

Uitvoering en herhaling
Het concert, dat om 20:30 uur onze tijd begint, wordt gegeven door het National Youth Orchestra of Great Britain onder leiding van Semyon Bychkow. Op het programma staat als tweede werk de Londense première van Fantasias van Julian Anderson (geb. 1967). Dit gedeelte van het Prom-concert duurt tot 21:10 uur. Na de pauze, vanaf 21:30 uur volgt de Symphonie fantastique van Hector Berlioz. Een uitgebreide toelichting op dat opus is te vinden op de site Tempel der Toonkunst, gepubliceerd op 6 januari 2009.
Om 22:45 uur is het optreden van dit ensemble ten einde.
Het gedeelte van het concert vóór de pauze (Dukas, Anderson) wordt op donderdag 12 augustus op dezelfde zender herhaald, vanaf 15:00 uur in de namiddag in het programma Afternoon on 3.

 

28-07-10

Rose Bernd, verfilming uit 1957 van het drama uit 1903 van Gerhart Hauptmann

Met sterbezetting
In de nacht van woensdag 28 juli op donderdag 29 juli kunt u op het eerste Duitse publieke televisienet ARD/Das Erste — tussen 00:50 uur en 02:25 uur — de uitzending bekijken van de speelfilm Rose Bernd uit 1957, geregisseerd door Wolfgang Staudte [1]. In de rolprent komen we bekende namen uit het midden en de tweede helft van de twintigste eeuw tegen, zoals Maria Schell (1926-2005), Käthe Gold (1907-1997), Leopold Biberti (1894-1969) en Raf Vallone (1916-2002). Dit filmdrama is een bewerking door Walter Ulbrich (1910-1991) van het gelijknamige toneelstuk uit 1903 van de Duitse schrijver Gerhart Hauptmann (1862-1946), die in 1912 werd onderscheiden met de Nobelprijs voor Literatuur.

Het verhaal
Rose Bernd (gespeeld door Maria Schell) werkt op de boerderij van het
echtpaar Christoph Flamm (Leopold Biberti) en diens wederhelft Henriette (Käthe Gold). Ze verzorgt de verlamde echtgenote van de boer, en op een gegeven moment begint ze een relatie met haar werkgever, maar dan wordt ze gechanteerd door Artur Streckmann (Raf Vallone), die als arbeider werkzaam is. In de persoon van de rechter zien we Siegfried Lowitz (1914-1999), die vanaf 1977 enige jaren de rol van de politieserie Der Alte van het ZDF heeft vervuld.
__________
[1] Wolfgang Staudte (1906-1984) regisseerde in ons land de verfilming van de eerste twee boeken uit de Ciske-trilogie — Ciske de Rat en Ciske groeit op (1955) van Piet Bakker (1897-1960).
____________
Afbeeldingen
1. Der heilige Gerhart, karikatuur uit 1905 van Brand, gepubliceerd in het humoristische, politiek satirische weekblad Kladderadatsch.
2. Actrice Maria Schell in een aflevering van de ZDF-serie Der Kommissar.

26-06-10

De Duitse schrijster Christa Wolf leest voor uit haar nieuwe roman in het NDR Kultur-programma Sonntagsstudio

 

Op zondag 27 juni presenteert de Duitse regionale radiozender NDR Kultur weer een aflevering van het programma Sonntagsstudio. Zoals gebruikelijk wordt dit onderdeel van de avond op die zender voorgesteld tussen 20:00 uur en 21:30 uur. Protagonist deze zondag is de schrijfster Christa Wolf, die zal voorlezen uit haar boek Stadt der Engel oder The Overcoat of Dr. Freud.

Koopmansdochter Christa Wolf werd in 1929 te Kandsberg geboren; in Leipzig en Jena heeft ze Germanistik gestudeerd. Nadien was ze als redactrice, lectrix en critica werkzaam. Ze leeft in Berlijn: in de tijd van de DDR was dat Oost-Berlijn, nu is het opnieuw de hoofdstad van het zogenoemde herenigde Duitsland.

Christa Wolff heeft, al dan niet samen met haar echtgenoot Gerhard Wolf, een tamelijk omvangrijk oeuvre gecreëerd dat bestaat uit romans en verhalen, essays, beschouwingen en kritisch proza. Deze auteur is in de loop van haar carrière onderscheiden met tal van nationale en internationale prijzen. Ze kwam in opspraak door een volstrekt verdrongen periode in haar bestaan ten tijde van de DDR, waarin ze als Informele Medewerk(st)er voor de intens gehate Stasi (Ministerie voor Staatssicherheit) heeft gefunctioneerd.
Van haar schrijven ten tijde van de DDR getuigen onder meer bijdragen in de bundel 
Im Dialog, verschenen bij dtv (Deutscher Taschenbuch Verlag) in de Sammlung Luchterhand; de naam van die uitgeverij waari de meeste boeken van Christa Wolff in West-Duitsland zijn verschenen.
__________

Afbeelding: Voorplat van de dtv (Sammlung Luchterhand)-uitgave Im Dialog (1994). (De foto op het voorplat van dat boek is van Franziska Messner-Rast.)

 

De Duitse schrijster Christa Wolf leest voor uit haar nieuwe roman in het NDR Kultur-programma Sonntagsstudio

 

Op zondag 27 juni presenteert de Duitse regionale radiozender NDR Kultur weer een aflevering van het programma Sonntagsstudio. Zoals gebruikelijk wordt dit onderdeel van de avond op die zender voorgesteld tussen 20:00 uur en 21:30 uur. Protagonist deze zondag is de schrijfster Christa Wolf, die zal voorlezen uit haar boek Stadt der Engel oder The Overcoat of Dr. Freud.

Koopmansdochter Christa Wolf werd in 1929 te Kandsberg geboren; in Leipzig en Jena heeft ze Germanistik gestudeerd. Nadien was ze als redactrice, lectrix en critica werkzaam. Ze leeft in Berlijn: in de tijd van de DDR was dat Oost-Berlijn, nu is het opnieuw de hoofdstad van het zogenoemde herenigde Duitsland.

Christa Wolff heeft, al dan niet samen met haar echtgenoot Gerhard Wolf, een tamelijk omvangrijk oeuvre gecreéerd dat bestaat uit romans en verhalen, essays, beschouwingen en kritisch proza. Deze auteur is in de loop van haar carrière onderscheiden met tal van nationale en internationale prijzen. Ze kwam in opspraak door een volstrekt verdrongen periode in haar bestaan ten tijde van de DDR, waarin ze als Informele Medewerk(st)er voor de intens gehate Stasi (Ministerie voor Staatssicherheit) heeft gefunctioneerd.
Van haar schrijven ten tijde van de DDR getuigen onder meer bijdragen in de bundel 
Im Dialog, verschenen bij dtv (Deutscher Taschenbuch Verlag) in de Sammlung Luchterhand; de naam van die uitgeverij waari de meeste boeken van Christa Wolff in West-Duitsland zijn verschenen.
__________

Afbeelding: Voorplat van de dtv (Sammlung Luchterhand)-uitgave Im Dialog (1994). (De foto op het voorplat van dat boek is van Franziska Messner-Rast.)

De Duitse schrijster Christa Wolf leest voor uit haar nieuwe roman in het NDR Kultur-programma Sonntagsstudio

 

Op zondag 27 juni presenteert de Duitse regionale radiozender NDR Kultur weer een aflevering van het programma Sonntagsstudio. Zoals gebruikelijk wordt dit onderdeel van de avond op die zender voorgesteld tussen 20:00 uur en 21:30 uur. Protagonist deze zondag is de schrijfster Christa Wolf, die zal voorlezen uit haar boek Stadt der Engel oder The Overcoat of Dr. Freud.

Koopmansdochter Christa Wolf werd in 1929 te Kandsberg geboren; in Leipzig en Jena heeft ze Germanistik gestudeerd. Nadien was ze als redactrice, lectrix en critica werkzaam. Ze leeft in Berlijn: in de tijd van de DDR was dat Oost-Berlijn, nu is het opnieuw de hoofdstad van het zogenoemde herenigde Duitsland.

Christa Wolff heeft, al dan niet samen met haar echtgenoot Gerhard Wolf, een tamelijk omvangrijk oeuvre gecreéerd dat bestaat uit romans en verhalen, essays, beschouwingen en kritisch proza. Deze auteur is in de loop van haar carrière onderscheiden met tal van nationale en internationale prijzen. Ze kwam in opspraak door een volstrekt verdrongen periode in haar bestaan ten tijde van de DDR, waarin ze als Informele Medewerk(st)er voor de intens gehate Stasi (Ministerie voor Staatssicherheit) heeft gefunctioneerd.
Van haar schrijven ten tijde van de DDR getuigen onder meer bijdragen in de bundel 
Im Dialog, verschenen bij dtv (Deutscher Taschenbuch Verlag) in de Sammlung Luchterhand; de naam van die uitgeverij waari de meeste boeken van Christa Wolff in West-Duitsland zijn verschenen.
__________

Afbeelding: Voorplat van de dtv (Sammlung Luchterhand)-uitgave Im Dialog (1994). (De foto op het voorplat van dat boek is van Franziska Messner-Rast.)

20-06-10

Twee Duitse schrijvers discussiëren in het radioprogramma Sonntagsstudio van NDR Kultur

 

Discussie Günter Grass — Hermann Kant

In het programma Sonntagsstudio van de regionale Duitse radiozender NDR Kultur zal tijdens de komende aflevering van zondag 20 juni de Duitse Nobelprijswinnaar Literatuur (1999) Günter Grass — geboren 1927 in de Poolse stad Gdansk — centraal staan. 

In dat programma zal Grass in discussie gaan met zijn collega Hermann Kant die in 1926 te Hamburg werd geboren, die tijdens het DDR-regime geruime tijd voorzitter is geweest van het Schriftstellerverband in dat deel van Duitsland. Deze aflevering van Sonntagsstudio duurt van 20:00 uur tot 22:00 uur.


Schrijven na Auschwitz

Hoewel ook Günter Grass een lijk in de kast bleek te hebben waar dat het eigen functioneren in de nadagen van het Derde Rijk betrof, en dit deel van zijn persoonlijke geschiedenis lang heeft verzwegen, heeft hij zich langdurig en veelvuldig geprofileerd als criticus van de Deutsche Ungeist welke zich helaas niet heeft beperkt tot de Hitlertijd, maar zich tot op de huidige dag heeft gehandhaafd, vooral in kringen van politici die niets van het verleden hebben geleerd en de meest kwalijke aspecten van de mofse mentaliteit opnieuw wensen in te voeren, en vanzelfsprekend in de ergst denkbare uitvergroting van die in de dagen van weleer.

Op 13 februari 1990 heeft Günter Grass een reden gehouden aan de Johann Wolfgang Goethe-Universität te Frankfurt am Main, onder de titel Schreiben nach Auschwitz. Die rede werd gehouden in het kader van de als Stiftungsdozentur Poetik bekend geworden 'institutie' van -genoemde hogeschool. Deze Frankfurter Poetik-Vorlesung is in boekvorm verschenen in juni van datzelfde jaar. De conclusie van die rede was geheel juist, is dat tot op heden gebleven en zal dat nog generaties lang, niet alleen in het Duitse taalgebied, als een loden last op de schouders van niet alleen letterkunde scheppenden drukken.


Verlies
 
Bijna drie jaar na bovengenoemde rede heeft Günter Grass in de Münchner Kammerspiele een andere gedenkwaardige toespraak gehouden in de reeks Reden über Deutschland, welke onder de titel Rede vom Verlust — Über den Niedergang der politischen Kultur im geeinten Deutschland eveneens in boekvorm is uitgekomen

Daarin uit de schrijver zijn verbijstering over de opnieuw toenemende haat jegens het 'vreemde', in de vorm van als zodanig gevoelde vreemden die buitenlanders waren. Van zo openlijke islamhaat als in ons eigen, overal ter wereld geruime tijd als tolerant geldend, land was zelfs in de nadagen van Mofrika geen sprake, al was die in de direct onder de oppervlakte bestaande laag wel degelijk aanwezig.
____________

Afbeeldingen

1. De Duitse schrijver Hermann Kant.
2. Voorzijde van de boekuitgave van de Frankfurter Poetik-Vorlesung 1990 door Günter Grass.

3. Voorkant van de boekuitgave van Rede vom Verlust door Günter Grass, 1992.

18-06-10

Zijn de verhalen van Franz Kafka nu werkelijk zo moeilijk te begrijpen?


Hoe dikwijls zeggen bepaalde literatuurliefhebbers niet dat ze graag meer van Franz Kafka zouden willen lezen als het niet zo moeilijk was de man te volgen, zijn teksten inhoudelijk te begrijpen. Op de achterzijde van de hierbij afgebeelde bundel met Kafka-teksten begint de zin achterop met de volgende, zeer verstandige woorden: "Muß man Kafka verstehen, um ihn zu lieben? Man muß nicht, aber es hilft."

In aansluiting op het artikel over onder meer de radio-opera Ein Landarzt van Hans Werner Henze, op basis van bijna letterlijk het gelijknamige verhaal van Kafka, gaan we even verder in op dat boek: niet alleen omdat daarin de belangrijkste verhalen van deze buitengewone schrijver (1883-1924) zijn verenigd, maar vooral omdat daarin elk verhaal wordt voorafgegaan door inleidende teksten, welke niet alleen het lezen van de verhalen in kwestie vereenvoudigen, maar deze tegelijkertijd plaatsen in het kader van de levensloop en de ontwikkeling van de persoonlijkheid in casu. Niet alleen heeft de bundel een titel meegekregen die meer niveaus vertegenwoordigt — Einfach Kafka.
Het boek is voorzien van een tijdtafel van vijf bladzijden; zo'n onderdeel vormt weliswaar in alle omstandigheden een informatief aspect van het geheel, maar juist in het bedoelde kader heeft zo'n overzicht meer dan alleen een technisch toegevoegde waarde. 

Wie helemaal door Kafka wordt gegrepen, heeft ook de mogelijkheid om voor relatief weinig geld het complete werk van deze schrijver in één grote dundruk-paperback te verwerven. En wie zodanig door het verhalend proza van deze auteur in de ban zijn geraakt dat ze daaruit concluderen met een zeer fascinerende persoonlijkheid te maken te hebben, bestaat de mogelijkheid om uit de veelheid van literatuur over deze mens en kunstenaar enkele markante biografische werken te kiezen, welke op alle fronten meer informatie — en daardoor meer inzicht — te verschaffen.

__________

Einfach Kafka, herausgegeben von Peter Höfle. 350 pag., paperback st 3972, Suhrkamp Verlag, Frankfurt am Main, 2008. ISBN 978-3-518-45972-0. (BRD-prijs € 7,00.)

Franz Kafka: Sämtliche Werke. Mit einem Vorwort von Peter Höfle. 1463 pagina's dundruk, grote paperback, Suhrkamp Verlag, Frankfurt am Main, 2008. ISBN 978-3-15-42001-0. (BRD-prijs € 25,00.)

Oliver Jahraus: Kafka — Leben, Schreiben, Machtapparate. Mit 24 Abbildungen, gebunden mit Umschlag. Philipp Reclam jun., Stuttgart, 2006. ISBN 978-3-15-0106161-7. (BRD-prijs € 18,00.)

Andreas B. Kilcher: Franz Kafka — Leben, Werk, Wirkung. 160 pagina's, geïllustreerd. Suhrkamp Basisbio, Suhrkamp Verlag, Frankfurt am Main, 2008. ISBN 978-3-518-18223-4. (BRD-prijs € 7,90.) 

____________

Afbeeldingen

1. Voorzijde van de paperback met Kafka-verhalen.

2. Voorplat van Kafka compleet in de Suhrkamp-editie in één band.

3. Voorkant van het stofomslag van de Kafka-bio van Oliver Jahraus.

09-06-10

Hoorspel over pianiste Clara Schumann-Wieck op regionale Duitse radiozender NDR Kutur

 

De speciale uitzendingen op radio en televisie, via internet of door middel van congressen dan wel andere evenementen en nieuwe literatuur — welke alle zijn gericht op de componist Robert Schumann (1810-1856) die allerwegen wordt herdacht en wiens herdenking naar aanleiding van zijn tweehonderdste geboortedag — zijn in volle hevigheid losgebarsten reeds voordat de dag in kwestie was aangebroken: en dat was gisteren de achtste juni. 

Bij al die, soms het lijkt het wel overmatige, aandacht voor Robert Schumann is het wellicht niet zo verkeerd dat zijn echtgenote Clara Wieck (1819-1896) in het verlengde van al die belangstelling haar deel krijgt. Dat gebeurt op woensdag 9 juni in het hoorspel Frauenliebe — Männerleben, dat zal worden uitgezonden door de regionale Duitse radiozender NDR Kultur. Dat hoorspel is voor het grootste deel gebaseerd op het theaterstuk Clara S. van de Oostenrijkse schrijfster Elfride Jelinek (*1946 Nobelprijs Literatuur 2004), die te boek staat als het enfant terrible van de Oostenrijkse letteren. 

__________

Afbeelding: Schrijfster Elfriede Jelinek.


Hoorspel over pianiste Clara Schumann-Wieck op regionale Duitse radiozender NDR Kutur

 

Nu de speciale uitzendingen op radio en televisie, via internet of door middel van congressen dan wel andere evenementen, of nieuwe literatuur, welke alle zijn gericht op de componist Robert Schumann (1810-1856) die allerwegen wordt herdacht en wiens herdenking naar aanleiding van zijn tweehonderdste geboortedag in volle hevigheid is losgebarsten reeds voordat de dag in kwestie was aangebroken: en dat was gisteren de achtste juni. 

Bij al die, soms het lijkt het wel overmatige, aandacht voor Robert Schumann is het wellicht niet zo verkeerd dat zijn echtgenote Clara Wieck (1819-1896) in het verlengde van al die belangstelling haar deel krijgt. Dat gebeurt op woensdag 9 juni in het hoorspel Frauenliebe — Männerleben, dat zal worden uitgezonden door de regionale Duitse radiozender NDR Kultur. Dat hoorspel is voor het grootste deel gebaseerd op het theaterstuk Clara S. van de Oostenrijkse schrijfster Elfride Jelinek (*1946 Nobelprijs Literatuur 2004), die te boek staat als het enfant terrible van de Oostenrijkse letteren. 

__________

Afbeelding: Schrijfster Elfriede Jelinek.


05-04-10

Poëzie van Rudolf Steiner, de filosoof en antroposoof

 

Durch schwere Seelenhindernisse,

Durch wirre Geistesfinsternisse —
Zur ernsten Klarheit,
Zur lichten Warheit.



Lebend offenbart der Geist
Stets nur seine Kraft.
Sterbend aber zeigt der Geist,
Wie er durch allen Tod hindurch
Sich stets zum höherm Leben nur bewahrt.



Erkenne dich selbst,
Und du findest die Geheimnisse der Welt.
Beschaue die Welt,

Und du findest die Geheimnisse des Selbst.


Erkennt der Mensch sich selbst:
Wird ihm das Selbst zur Welt
Erkennt der Mensch die Welt:
Wird ihm die Welt zum Selbst.

__________


Het eerste van deze vier gedichten is gedateerd 6 maart 1913.

Het tweede draagt de datum 26 oktober 1910.
Het derde is geschreven door de verjaardag van Dr. Ludwig Noll (1872-1930).
Het vierde is gedateerd 24 december 1918 en is als bijlage bij een
Seelenkalender voor Frau Elisabeth Vreede gerealiseerd.
__________

Meer poëzie van Rudolf Steiner kunt u vinden in onze bijdrage van 4 april op de Nederlandse website All art is quite useless van Rond1900.nl over de cultuur van het fin de siècle. Weer andere gedichten van dezelfde auteur — om precies te zijn: twee uit 1915 — zijn in te vinden op de algemene cultuurwebsite Rondom kunst en culuur, die redactioneel heel direct is gelieerd aan de onderhavige website.


 

03:23 Gepost door Heinz Wallisch in Letteren: Duits | Permalink | Commentaren (0) | Tags: filosofie, rudolf steiner, antroposofie |  Facebook |

18-03-10

Achim Gertz leest twee avonden autobiografische teksten van Joseph von Eichendorff

 

In het literaire avondprogramma Am Abend vorgelesen dat gewoonlijk elke werkdag door de Duitse regionale radiozender NDR Kultur wordt verzorgd, zijn de komende twee afleveringen gewijd aan Joseph von Eichendorff (1788-1857), en specifiek aan diens autobiografische teksten. Onder de titel Erlebtes leest Achim Gertz op donderdag 18 en vrijdag 19 maart — beide keren op de gebruikelijke tijd, tussen 22:00 uur en 22:35 uur — voor.

 

18:47 Gepost door Heinz Wallisch in Letteren: Duits | Permalink | Commentaren (0) | Tags: joseph von eichendorff, acim gertz, ndr kultur |  Facebook |