14-03-11

Over vijf boeken die levens van andere schrijvers hebben veranderd. In 'The essay' van BBC Radio 3

In het programma The essay, dat door BBC Radio 3 elke nacht van dinsdag tot en met zaterdag van 00:00 uur tot oo:15 uur onze tijd wordt uitgezonden — dus van 23:00 uur tot 23:15 uur volgens het tijdschema in het land van uitzending, en dan vanaf maandag tot en met vrijdag —, is het thema deze week internationale literatuur, met de nadruk op het aspect The book that changed my life. Alan Johnston legt in de nacht van maandag op dinsdag uit wat het bijzondere is geweest aan het boek Homage to Catalonia (uit 1938) van George Orwell (1903-1950). Een etmaal daarna komt de Italiaanse auteur Primo Levi (1919-1987) in beeld vanwege zijn boek uit 1978 dat in het Engels de titel draagt The Wrench. Edmund de Waal komt vertellen wat hem aan dat boek zo heeft gefascineerd dat het zijn leven heeft veranderd. In het eerste nachtelijke kwartier van donderdag 17 maart komt Ntozake Shange uitleggen wat de collectie poëzie For colored girls met hem heeft gedaan.

Ingekleurd portret uit 1873
van schrijfster Jane Austen
door een onbekende artiest.

Als vierde in deze reeks kan Colin Blakemore de luisteraars uitleggen wat hem een zodanig inzicht verschafte in het boek van Charles Darwin (1809-1882) met de lange titel The expression of emotions in man and animals uit 1872 dat zijn leven erdoor veranderde. De reeks van vijf wordt afgesloten met Mona Siddiqui, die in de voor ons eerste uitzending door BBC Radio 3 van de komende zaterdag verklaart hoe zeer de enorme verandering die in haar leven teweeg gebracht werd door de Engelse klassieke roman Pride and Prejudice uit 1813 van Jane Austen (1775-1817).

22:16 Gepost door Heinz Wallisch in Letteren: Engels, Letteren: Italiaans, Radio | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

13-03-11

Carlo Levi's verfilmde roman Christus kwam niet verder dan Eboli is in paperback opnieuw uitgekomen

Arts, artiest, auteur
In de laatste jaren van zijn leven was Carlo Levi — geboren op 29 november 1902 te Turijn — veel meer schilder dan schrijver, en dat heeft zelfs geleid tot enkele exposities van zijn werken. Voordien was hij schrijver, maar was hij opgeleid tot arts. Doch direct na het voltooien van zijn studie medicijnen had hij zich eveneens als beeldend kunstenaar geuit. Tussen december 1943 en juli 1944 heeft Carlo Levi zijn eerste roman geschreven, die in 1945 is verschenen. In 1950 is de eerste Nederlandse vertaling uitgekomen onder de titel Christus ging Eboli voorbij, een vertaling van de Italiaanse titel Cristo si è fermato a Eboli. Bij uitgeverij Het Spectrum is in 1990 een nieuwe vertaling gerealiseerd, door Margriet Agricola — Christus kwam niet verder dan Eboli —, welke in 2008 door Nieuw Amsterdam in een fraaie, gebonden editie op de markt is gebracht. Nu is daar een paperbackeditie van, die officieel in april uitkomt, maar reeds nu verkrijgbaar is.

Politiek engagement
Carlo Levi was nadrukkelijk geëangareerd in de vooroorlogse Italiaanse politiek, en in dat kader stichtte hij 'Giustitia e Liberta'. Reeds in 1935 werd hij, als gevolg van zijn antifascistische activiteiten verbannen naar een verafgelegen dorp bij Eboli in Lucanië. Daar, in het Italiaanse Siberië heeft hij zo'vier jaar doorgebracht. Hoewel die verbanning was bedoeld als sanctie, heeft Carlo Levi juist de gelegenheid gekregen inspiratie op te doen door goed te kijken wat erom hem heen zoal gebeurde en hoe de verhoudingen daar lagen. Door die confrontatie met de alledaagse werkelijkheid in het bestaan van de achtergebleven en heidense boerenbevolking — waarover de burgerij van Italië niet werkelijk iets wist, zorgde ervoor dat Carlo Levi in de zomer van 1943 aan zijn roman begon waarin al die aspecten van het leven in die uithoek werden beschreven.

Carlo Levi in 1947.

Dit boek werd door legio critici, in Italië en daarbuiten, als een belangwekkende roman beschouwd, al mogen we niet voorbijgaan aan het feit dat er eveneens recensenten zijn geweest die het boek te retorisch vonden omdat daarin het leven van de primitieve boeren werd voorgesteld uit het blikveld van de intellectueel.
__________
Carlo Levi: Christus kwam niet verder dan Eboli. Roman, 296 pagina's; paperbackeditie van de gebonden editie uit mei 2008. Vertaling uit het Italiaans door Margriet Agricola. Nieuw Amsterdam Uitgevers, Amsterdam, april 2011. ISBN 978-90-468-0999-0.

26-02-11

Galuppi-opera op zaterdagavond te beluisteren in 'Opera live' van de NTR via NL-Radio 4

Baldasare Galuppi, standbeeld van
Remigio Barbaro, op het 
eiland Burano

Baldasare Galuppi
De Italiaanse musicus werd op het eiland Burano geboren, en kreeg later derhalve de bijnaam Il Buranello. Het hiernaast afgedrukte standbeeld van Remigia Barbaro siert daar het marktplein dat ook al naar de veelzijdige, internationaal  vermaarde componist is genoemd.
Bijna acht decennia leefde de man gedurende de achttiende eeuw (1706-1785), voordat hij in Venetië de geest heeft gegeven. Hij werd door zijn vader — die barbier was en het nevenberoep van theaterviolist uitoefende — in de muziekvakken onderricht, hetgeen ertoe leidde dat hij reeds als zestienjarige zijn eerste opera componeerde, doch de opvoering werd een flop. Daarom nam de jonge Galuppi les bij Antonio Lotti (1666-1740), wiens beste student hij zou worden.

Vroege muziekdrama's

Met Giovanni Battista Pescetti (1704-1766) schreef hij in 1729 Dorinda, een muziekdrama dat zoveel succes had dat een carrière als operacomponist niet meer te vermijden viel.

Galuppi werkte echter tevens als dirigent, onder meer aan het Ospedale dei Medianti. De mare gaat dat hij daar een uitvoeringsniveau heeft bereikt dat in Venetië als onovertroffen de geschiedenis is ingegaan.
In de jaren 1741-43 was Galuppi werkzaam aan het Londense King's Theater als componist van de opera seria. Vervolgens toonde hij zijn verdiensten in Venetië op het gebied van de opera buffa door middel van bewerkingen van Napolitaanse muziekdrama's. Dat heeft ertoe geleid dat deze musicus werd benoemd tot Maestro di Capella van de San Marco aldaar.

De Italiaanse dramaschrijver van
uitzonderlijke klasse, Carlo 
Goldoni (1707-1793). Portret door 
Alessandro Longhi (1733-1813).

Talrijke opera's
In 1749 was Galuppi's carrière als buffo-componist op het hoogtepunt aangeland door de samenwerking met de zeer briljante dramaschrijver Carlo Goldoni (1707-1793), weke heeft geleid tot minimaal zeven muziekdrama's in evenzovele jaren.
Galuppi's veelzijdigheid is onder meer naar voren gekomen in zijn Russische periode (1765-1768): in zijn aldaar gecomponeerde kerkmuziek creëerde hij een amalgaam van Italiaanse contrapuntiek en Russische melodiek.
Nadat hij in Italië was teruggekeerd, liet hij de vakdiscipline opera meer en meer achter zich en concentreerde hij zich vooral op het thema kerkmuziek.
Tijdens zijn leven was Gauppi ongetwijfeld de meest populaire musicus in zijn werkgebied; hij slaagde er met zijn werk ook nog eens in om een aanzienlijk vermogen te vergaren, onder meer doordat zijn werk in Spanje en Rusland veel werd uitgevoerd.

Zijn niet genoeg te waarderen betekenis voor de verspreiding van de opera buffa werd vooral gerealiseerd door Il filosofo di campagna uit 1754.

Wat Galuppi bijzonder hoog aan te rekenen valt, is d zorg die hij aan zijn muziek besteedde, zodanig dat de tekst verstaanbaar bleef alsmede door het schrijven van korte(re) aria's met nadrukkelijk melodische lijnen en vol met goede vondsten.

Van de ruim honderd opera's zijn er flink wat ontstaan in samenwerking met eerder genoemde Goldoni; eveneens heeft Galuppi veelvuldig gebruik gemaakt van teksten van Pietro Metastasio (1698-1782).


Radio 4

Op zaterdag 26 februari wordt via Radio 4 een nieuwe aflevering uitgezonden van het NTR-programma Opera liveDaarin kunt u luisteren naar L'inimico delle donne (De vrouwenhater) van Baldasare Galuppi, uitgevoerd door het Orkest van de Opéra Royal de Wallonie onder leiding van Rinaldo Alessandrini.

In de vocale rollen horen we: Anna Maria Panzarella als Agnesia; Liesbeth Devos als Xunchia; Proscille Laplace als Kam-si;Federica Carnavale als Zida; Filippo Adami als Zon-zon; Alberto Rinaldi als Geminiano; Juri Gorodezki als Ly-lam; en Daniele Zanfardino als Si-sin.

Zoals gebruikelijk, begint die uitzending om 19:02 uur.

 

23-05-10

Hoe zich te hoeden voor weduwen en vierendertig andere adviezen om te meesmuilen


Wat men allemaal moet doen/laten
Vertelt u nu eens — met de hand op het hart — of ook u niet al heel lang wilt weten hoe u besmettelijke ziekten kunt vermijden of hoe u een gestolen rijbewijs kunt vervangen. Het juiste advies met betrekking tot de vraag hoe men een televisieprogramma dient te presenteren, zou een uitkomst zijn voor zo menigeen die in de branche van de 'beelden in 625 lijnen' werkzaam is, waarbij er met nadruk op dient te worden gewezen dat het begrip 
presentatie hier heel letterlijk en direct in de vorm van een 'begeleidend personage' dient te worden begrepen. Dit laatste omdat er steeds meer — en gelukkig maar — uitzendingen worden gerealiseerd zonder dat daarbij een inmiddels ouderwets wezen als de omroepster m/v aan te pas komt. 


Vijfendertig columns

Ook heel interessant kan het zijn om uit te vinden hoe u kunt vermijden te weten hoe laat het is, althans in tal van denkbare situaties. Zou u een pornofilm herkennen, of weten hoe u een lucratief beroep kiest of hoe men nu precies een ijsje dient te eten? 

Ook daarop kunt u antwoord krijgen. En op nog zoveel meer. U kunt het allemaal aan de weet komen door een goed honderd bladzijden tellend boekje van Umberto Eco (geb. 1932) te lezen: Op reis met een zalm — en andere vermakelijke verhalen. In 1992 is het in Italië verschenen en drie jaar later lag het als Ooievaar-pocket in de Nederlandstalige boekhandel, al was dit reeds een herdruk van de in 1993 gepubliceerde Omgekeerde wereld. Een kleine kroniek.

Het geheel bestaat uit vijfendertig columns wselke oorspronkelijk zijn verschenen in La bustina die Minerval, een rubriek die sedert 1986 deel uitmaakt van het Italiaanse tijdschrift Espresso.


Naast de boven opgesomde instructies omtrent datgene wat men zou moeten doen — dan wel laten — om tot het gewenste resultaat te komen: bij voorbeeld hoe je telegrammen in de prullenmand gooit, of hoe je langs de douane komt, wordt ook uitgelegd hoe je voor Indiaan moet spelen en hoe men zijn of haar tijd moet indelen, en dat zijn toch alle zeer belangswekkende kwesties. Hoe men erin slaagt een loochening te loochenen, is al evenmin overbodige kennis.



Het gevaar weduwen afwenden

Voor collega's die veel boeken hebben en die ook willen houden, is het niet verkeerd om over de juiste kennis te beschikken hoe men de eigen bibliotheek rechtvaardigt. Maar misschien is het nog wel interessanter om een methode in voorraad te hebben waarmee men zich kan hoeden voor weduwen, eventueel op dezelfde wijze als voor namaak, want daar is toch een aperte overeenkomst.

Uitleg omtrent een methode het gebruik van een draadloze telefoon te vermijden, is een volkomen achterhaalde poging van de auteur, maar was dat wellicht twee decennia geleden, toen hij die opschreef, nog niet; nu is het vechten tegen de bierkaai. Ik geloof dat dit laatste ook geldt voor de methode om tegen te gaan dat men "precies" zegt.


Amerikaanse treinen en voetbal

Nog een geluk dat ik geen plannen koester om binnen afzienbare tijd met een Amerikaanse trein te reizen, zodat ik de methode die de schrijver ons daarvoor aan de hand doet, niet hoef te onthouden. Dat geldt eveneens voor de inhoud van de dertigste bijdrage in het boek in kwestie, al is de actualiteit daarvan reeds enige weken wel heel schrijnend: Hoe vermijd je over voetbal te praten.
Wat Umberto Eco daarover ook te melden heeft, beter dan mijn eigen manier om dit tegen te gaan, is er niet. Gedecideerd zeg ik dan altijd: "Ik weet niets van voetbal en ik wens ook helemaal niets over dat afgrijselijke fenomeen te weten."

Lieden die dan de ongelooflijke brutaliteit hebben om een rechtvaardiging van mij te eisen, verwijs ik steevast door naar de Officier van Justitie die veelal een eis mag stellen, maar ook hij/zij/het dient zulks achterwege te laten aangaande mijn onwetendheid en onwilligheid met betrekking tot zulke platvloerse uitingen. Waarvan akte.

 

19:56 Gepost door Heinz Wallisch in Letteren: Italiaans | Permalink | Commentaren (0) | Tags: umberto eco, humoristische adviezen |  Facebook |