20-01-12

Opera 'Live from the Met', op zowel WDR3, alsook via BBC Radio 3 met 'The Enchanted Island'

De Fransman Jean-Marie Leclair.
Ets van F. Luigi uit 1741.

Op zaterdag 21 januari wordt een voorstelling van de Metropolitan Opera in New York op Europese radiozenders voorgesteld. Daarbij gaat het om The Enchanted Island, zowel te beluisteren op de Duitse regionale radiozender WDR3 ─ in het onderdeel 'Bühne: Radio live'─ alsmede, tegelijkertijd in het programma 'Opera on 3' van de Britse cultuurzender BBC Radio 3.

Beide uitzendingen beginnen om 19:00 uur en duren tot 22:30 uur. Dat zou het bestaande vermoeden, dat het om een rechtstreekse overdracht vanuit de Met gaat, waar het dan zoveel uren vroeger is dat er sprake is van een Matinee. Bovendien meldt de Britse radiozender "Live from the Met."


Het operaprogramma dat we, als we ernaar luisteren, krijgen voorgeschoteld, heet The Enchanted Island, waarbij barokmuziek wordt gespeeld van Georg Friedrich Händel (1865-1759), Jean-Philippe Rameau (1683-1764), Antonio Vivaldi (1678-1741) en de Fransman Jean-Marie Leclair (1697-1764).

Barokspecialist William Christie (geb. 1944) leidt het koor en het orkest van de New Yorkse Met. Medewerking wordt verleend door de vocale solisten Joyce di Donato, David Daniels, Placido Domingo, Lisette Oropesa, Anthony Roth Costanza, Layla Claire en Elizabeth DeShong. 

13-01-12

Drie programma's over de Engelse muziekmeester Ralph Vaughan Williams: twee op BBC Four, vrijdag 13 januari; volgende week vijf dagen 'Composer of the week' van BBC Radio 3

Twee programma's achtereen

De komende dagen wordt de Engelse componist Ralph Vaughan Williams (1872-1958) niet alleen op vrijdag 13 januari met twee verschillende documentaires in het zonnetje gezet; gedurende de week van maandag 16 tot en met vrijdag 20 januari is dezelfde muziekmeester Composer of the week in het gelijknamige programma dat op werkdagen tweemaal wordt gepresenteerd door de Britse cultuurzender BBC Radio 3.

Standbeeld van Ralph Vaughan Williams in het centrum van Dorking.

 

Vrijdag 13 januari begint, om 20:30 uur onze tijd, de documentaire The Lark Ascending over het verhaal achter de compositie voor viool en orkest met die titel uit 1914 en het succes dat dit opus heeft mogen beleven en ook vandaag de dag nog ondervindt.
Om 21:00 uur volgt de anderhalf uur durende documentaire over deze componist The passions of Vaughan Williams.

Composer of the week

De komende week wordt ─ in het programma Composer of the week van de Britse cultuurzender BBC Radio 3 ─ op de werkdagen tweemaal aandacht met de duur van een uur besteed aan deze klanken-tovenaar: zoals gebruikelijk eerst vroeg in de middag tussen 13:00 uur en 14:00 uur onze tijd, en die vijf dagen een herhaling van dat uur in de vroege avonduren, tussen 19:30 uur en 20:30 uur onze tijd.
Zijn eerste werk publiceerde Ralph Vaughan Williams in 1903: het lied The House of Life, en begon hij aan zijn Sea Symphony, die zes jaar later werd voltooid. In zijn sterfjaar zijn de laatste composities verschenen. Al met al een actief leven van ruim een halve eeuw ten dienste van de muziek, en een deels blijvend oeuvre.
__________

Voor een uitvergroting van de kop van dit standbeeld, te zien in een bijdrage van maandag 2 januari op onze zustersite Tempel der Toonkunst kunt u hier klikken.

08-01-12

Weinig gespeeld Fagotconcert van André Jolivet, maandagmiddag in 'Afternoon on 3' van BBC Radio 3

BBC National Orchestra of Wales

In het programma Afternoon on 3 van de Britse cultuurzender BBC Radio 3 kunt u ─ als tweede onderdeel van het uit vier onderdelen bestaande concert ─ door het BBC National Orchestra of Wales onder leiding van Pascal Rophe ─ luisteren naar het Concert voor fagot en orkest van de Franse componist André Jolivet (1905-1974), die zich op allerlei fronten nadrukkelijk heeft ingezet voor de Franse cultuur. Hij is er onder meer in geslaagd de meer tradtionele muzikale vormen van symfonie en concerto te combineren met de nieuwere vormen van georganiseerd geluid van Edgard Varèse (1883-1965).
Solistische medewerking wordt verleend door de eerste fagottist van het orkest in kwestie: Jaroslaw Agustiniak.

Meer fagotconcerten dan we vermoeden
Fagotconcerten bestaan niet, zoals vooral concerten voor piano met begeleiding, in een schier oneindige hoeveelheid, maar het blijken er toch veel meer te zijn dan men ─ als niet-fagottist ─ kan ophoesten. Het beroemdste concert in die categorie is ongetwijfeld dat van Mozart, uit 1774, gevolgd door dat van Johann Christian Bach.
In een Frans standaardwerkje over blaasinstrumenten is een bekorte lijst van composities in de betreffende categorie opgenomen. Tussen de bekendere namen ─ zoals de twee bovengenoemde en die van Boismortier, de Belg Meulemans, Vivaldi en Weber  ─  komen we ook nog die van Bourgault-Ducoudray, Growlez, Kazacsay, Mazellier, Pauer en Schoemaker tegen, evenals een hele reeks andere. 
____________

AfbeeldingGedenkplaat aan het huis nummer 59 in de rue de Varenne, 75007 te Parijs.

Opera 'Der Evangelimann' van Wilhelm Kienzl in 'Bühne:Radio' van de Duitse regionale radiozender WDR3

Vrijwel geheel vergeten

Heden ten dage is de opera der Evangelimann uit 1895 van de Oostenrijkse componist Wilhelm Kienzl (1857-1941) vrijwel alleen nog bekend door één aria: Selig sind, die Verfolgung leiden, aangezien van de enorme populariteit, die het werk in de periode van ontstaan en ontwikkeling, vanaf de première ─ op 4 mei 1895 in het Neue Königliche Opernhaus te Berlijn ─ tot in de jaren dertig van de twintigste eeuw ten deel is gevallen, niets meer is overgebleven.

WDR3, Bühne:Radio

Op zondag 8 januari wordt in het programma Bühne: Radio van de Duitse regionale radiozender WDR3 een uitvoering gegeven van dit muziekdrama door het Münchner Rundfunkorchester onder leiding van Lothar Zagrosek, met medewerking van enkele koren en een reeks vocale solisten.
De tekst van dit muziekdrama is afkomstig uit de koker van de componist, die daarvoor de inhoud van een verhaal uit 1894 heeft gebruikt, geschreven door Leopold Florian Meißner (1835-1895), die aanvankelijk politiemabtenaar te Wenen was, en vervolgens advocaat en procureur.

De handeling

De broers Mathias (tenor) en Johannes (bariton) zijn beiden verliefd op Martha (sopraan). Johannes sticht brand en wijst met beschuldigende vinger naar Mathias, die daardoor in het gevang belandt. Na zijn vrijlating hoort hij van Magdalena (alt) dat Martha een eind aan haar leven heeft gemaakt. Vervolgens trekt Mathias als evangelist door het land. Hij hoort de bekentenis van de stervende Johannes aan en verzoent zich met hem.

__________

Afbeelding: de Oostenrijkse componist Wilhelm Kienzl.

02-01-12

Diverse aspecten van Geloven in de serie 'Belief', deze week 's avonds op BBC Radio 3

Gedurende de vijf werkdagen van de week van maandag 2 tot en met vrijdag 6 januari wordt door de Britse cultuurzender een programma van een half uur uitgezonden onder de titel Belief.

Op maandag 2 januari kunt u in genoemde dertig minuten luisteren naar een interview met Rupert Sheldraka (geboren 1942) over de relatie tussen wetenschap en religie. (Uitzending is tussen 22:30 uur en 23:00 uur.)

De Brits-Iranese komiek en acteur Omid Djalili (geboren 1965) geeft op dinsdag 3 januari een interview over het geloof. (Uitzending tussen 22:30 uur en 23:00 uur onze tijd.)

Op woensdag 4 januari wordt opnieuw een interview uitgezonden: deze keer met romancière en dramaschrijfster Stella Duffy (geboren 1963 te Londen) over haar katholieke jeugd in Nieuw-Zeeland, alsmede over haar bekering tot het boeddhisme.(Uitzending tussen 23:00 uur en 23:30 uur onze tijd.)

Choreograaf Akram Khan spreekt op donderdag 5 januari over de invloed van zijn moslim-opvoeding op zijn werk. (Uitzending tussen 22:30 uur en 23:00 uur.)

De serie wordt op vrijdag 6 januari afgesloten door een interview met biochemicus Denis Alexander, over de relatie tussen zijn christelijke geloof en de wetenschap.
(Uitzending tussen 22:15 uur en 22:45 uur.)

Afbeeldingen
1. Celbioloog Rupert Sheldraka.
2. Schrijfster Stella Duffy.
3. Choreograaf Akram Khan.

'A Sea Symphony' van Ralph Vaughan Williams, vroeg in de nacht van maandag 2 op dinsdag 3 januari te beluisteren via Radio 4-NL

In het Nachtconcert dat de Avro direct na middernacht ─ tussen 00:02 uur en 01:30 uur zal uitzenden in de nacht op dinsdag 3 januari 2012 ─ zal uitzenden, speelt het Deens Nationaal Symfonieorkest onder leiding van Michael Schönwandt, de Symfonie nr. 1, A Sea Symphony voor sopraan, bariton, koor en orkest uit de jaren 1903-1909, op teksten van de Amerikaanse dichter Walt Whitman (1819-1892) van de Engelse componist Ralph Vaughan Williams (1872-1958), één van die Britse muziekmeesters die enerzijds hoog werd geëerd ─ mede vanwege de nationalistische tendensen in zijn muziek, maar tegelijkertijd, vanzelfsprekend door anderen ─ enorm werd verguisd.
 

Vocale medewerkenden zijn:

Anna Prohasak, sopraan 
David Wilson-Johnson, bariton 
Vocaal Ensemble en Concertkoor van de Deense Radio


Maartje Stokkers zorgt voor de prensentatie van dit
 Nachtconcert.

_________

Afbeelding: Kop van het standbeeld van de componist in het centrum van Dorking.

31-12-11

Susan Bullock zingt Wagner in herhaling, op BBC Radio 3, van de Last Night of the Proms 2011; Lang Lang speelt Liszt

Susan Bullock, gefotografeerd door Anne-Marie
Le Blé. Foto: Harrison Parrott, impresariaat.

De Britse cultuurzender BBC Radio 3 presenteert op oudejaarsdag een herhaling van de Last Night of the Proms 2011, met pianist Lang Lang ─ een voordeel van de radio is dat we die exaltatie niet hoeven te zien ─ en sopraan Susan Bullock.


Lang Lang zal werk uitvoeren van Franz Liszt (1811-1886), de zangeres beperkt zich tot operafragmenten van de schoonzoon van Liszt: Richard Wagner (1813-1883). Het ensemble, dat op de laatste avond van de reeks Proms in de Londense Albert Hall altijd weer het BBC Symphony Orchestra is, wordt gedirigeerd door Edward Gardner.


Het concert zal worden uitgezonden tussen 22:10 uur en 01:00 uur in de nacht op 1 januari (onze tijd).

28-12-11

NDR Kultur presenteert woensdagavond, in 'Neue Musik' een portret van Helmut Lachenmann

Wie oprecht interesse heeft voor eigentijdse muziek, doet er goed aan om regelmatig te luisteren naar het programma Neue Musik van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur.
In de aflevering van woensdag 28 december ─ die te beluisteren valt tussen 21:27 uur en 22:05 uur ─ wordt een portret gepresenteerd van de Duitse componist Helmut Lachenmann (*1935). De titel van de aflevering luidt Neue Töne für Saxophone.
Helmut Friedrich Lachenmann wordt door velen onderbracht in de categorie musique concrète instrumentale. Zelf ziet de componist zich als een Don Quixote, aangezien zijn stijl van componeren ingaat tegen elke mode-uiting binnen de moderne klassieke muziek.

__________

Afbeelding: componist Helmut Lachenmann. Foto van  Breitköpf und Härtel Musikverlag.

20-12-11

Michail Jurowski dirigeerde Rimski-Korsakov in Noord-Nederland, dezer dagen ook in het programma 'Musica' van de Duitse zender NDR Kultur

Tsjajkovski

De van oorsprong Russische dirigent Michail Jurowski heeft, de laatste drie dagen van de week die achter ons ligt, in de drie noordelijke provincies van ons land in twee theaters en één concertzaal een concert gegeven met het Noord Nederlands Orkest, steeds met hetzelfde programma: Drachten, Hoogeveen en Groningen.
Een Suite uit Het Zwanenmeer, opus 20, uit 1877 van Pjotr Iljitsj Tsjajkovski (1840-1893), gevolgd door de Rococo-variaties voor cello en orkest, opus 33, uit 1876, van dezelfde meester, van wie wordt beweerd dat hij zichzelf als honderd procent Rus heeft gekwalificeerd. De Italiaan Marco Brunello heeft de vertolking voor zijn rekening genomen, met behulp van een zeldzaam warm, kleurrijk, en tot in bijna ongekende diepte klinkend, instrument.


Rimski-Korsakov

En als we het dan toch over kleuren in de muziek hebben, mag de uitvoering van Shéhérazade, opus 35 (uit 1888) van Nikolaj Rimski-Korsakov (1844-1909) niet onvermeld blijven. Zo'n fraai gestileerde, intense voorstelling in tonen van een deel van de Vertellingen uit 1001 Nacht heb ik sedert 1951, tijdens concerten, verspreid over diverse Europese landen alsmede via geluidsdragers niet eerder meegemaakt. Alleen Pierre Monteux kwam op hetzelfde niveau.
Met die uitvoering, waarvan ik de laatste in Groningen heb bijgewoond, heeft Michail Jurowski met dit ensemble voor het derde achtereenvolgende seizoen laten horen dat een dirigent uit de absolute wereldtop in staat is om een regionaal symfonieorkest zodanig uit te tillen boven het gebruikelijkerwijs aan zo'n instituut toegedichte niveau, dat het zich met de grote orkesten in het westen wel degelijk kan meten. Maar daarvoor heeft het ensemble dan wel consequent iemand nodig van dat 'postuur', en dat kan het zich ─ zeker in tijden waar de cultuurbarbaren en dito beulen het in ons land voor het zeggen hebben ─ niet (meer) veroorloven.

 

De relatief ondiepe Oosterpoort-zaal in Groningen had voor de uitvoering van Shéhérazade genoeg aan een middelgroot orkest. Eénenzeventig instrumentalisten had Jurowski ter beschikking: 45 strijkers ─ 13, 12, 8, 7, 5 ─ harp, negen houtblazers, 10 koperblazers, pauken en een batterij slagwerk voor vijf spelers.


Meer Jurowski met Rimski-Korsakov

Wie het concert in een der drie steden heeft bijgewoond en vindt dat het ovationele applaus verdiend was, kan op woensdag 21 december tussen 19:30 uur en 20:00 uur, in het programma Musica van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur, nog meer muziek van Rimski-Korsakov beluisteren, gedirigeerd door Michail Jurowski: Suite uit de opera Die Nacht vor dem Christfeste, uit 1894, eveneens gecomponeerd door Nikolaj Rimski-Korsakov. Het Rundfunk Sinfonieorchester Berlin, één van de ensembles met welke Jurowski senior dikwijls optreedt, tekent bij deze gelegenheid voor de uitvoering.
____________

Afbeeldingen

1. Michail Jurowski. Foto overgenomen van diens website.

2. Componist Nikolaj Rimski-Korsakov. Russische karikatuur.

19-12-11

'Peter Schlemils wundersame Geschichte' vijf avonden in 'Am Abend vorgelesen' van NDR Kultur

Adalbert von Chamisso.

Op maandag 19 december begint in het programma Am Abend vorgelesen van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur de presentatie van de vijfdelige reeks voorlezingen uit de novelle Peter Schlemils wundersame Geschichte uit 1814 van de Duitse schrijver Adalbert von Chamisso (1781-1838). De stem die voorleest is van toneelspeler, hoorspelacteur Klaus Nägelen (*1927).
Hoewel ons daarover geen gegevens hebben bereikt, zou u er van mogen uitgaan dat het om de herhaling van eerder ─ soms enige decennia eerder ─ opgenomen voorlezingen gaat.

Uitzending van het geheel wordt gerealiseerd op de avonden van maandag 19 tot en met vrijdag 23 december, steeds tussen 22:05 uur en 22:35 uur.

16-12-11

Ouverture 'De vogels' uit 1917, van de Nederlandse componist Alphons Diepenbrock, vrijdagavond te beluisteren op Neerlands Radio 4

Bartók en Rachmaninov

Radio 4 zendt op vrijdag 16 december weer een aflevering van het vrijdagse muziekprogramma De vrijdag van Vredenburg. Daarin zal worden geconcerteerd door het Radio Filharmonisch Orkest onder leiding van Edward Gardner, met medewerking van de violist Nikolaj Znaider, die het Tweede Vioolconcert, gecomponeerd in de jaren 1937-1938, van Béla Bartok (1881-1945). De avond wordt afgesloten met de Symfonische Dansen, opus 45, uit 1940 van Sergej Rachmaninov (1873-1943).


De vogels, naar Aristophanes

Voorafgaand daaraan ─ met andere woorden: ter opening van het geheel ─ zal de Ouverture De vogels uit 1917 van Alphons Diepenbrock (1862-1921) worden gespeeld. Het stuk diende als toneelmuziek voor de gelijknamige komedie ─ voor het eerst opgevoerd in het jaar 414 teruggerekend vanaf onze jaartelling, van de 'antieke' Griekse blijspeldichter Aristophanes (446-386 vóór onze jaartelling).
De avond van Vredenburg is deze keer een uitzending van de Tros, en kan worden gevolgd tussen 20:00 uur en 23:00 uur.
__________

Afbeelding: De Nederlandse componist Alphons Diepenbrock. Tekening van Jarko Aikens, Groningen 1984. Archief Heinz Wallisch (©).

14-12-11

BBC Scottish Symphony Orchestra in 'Afternoon on 3' met onder meer de Tweede Symfonie van Aleksandr Borodin

'tweede symfonie',aleksandr borodin,city hall glasgow,debussy,vaughan williams,martin babbins,lawrence power,colin matthews,bbcradio3,'afternoon on 3'

De Russische componist Aleksandr 
Borodin. Tekening van Elzo Smid,
Groningen 1987. 
Collectie Heinz Wallisch.

Te weinig gespeeld
In het programma Afternoon on 3 van de Britse cultuurzender BBC Radio 3 kunnen we op donderdag 15 december, tussen 15:00 uur en 17:30 uur, luisteren naar onder meer één van de meest grandioze werken uit het symfonische repertoire binnen de muziekgeschiedenis: de Symfonie nr. 2 in b bleine terts, gecomponeerd in de periode 1869-1876 [1], van de Russische meester Aleksandr Borodin (1833-1887).


City Hall Glasgow
Uitvoerenden zijn de leden van het BBC Scotttish Symphony Orchestra, onder leiding van Martin Brabbins. De opname van het concert vond plaats in de City Hall van Glasgow.


Debussy en Vaughan Williams

Voordat de Borodin-symfonie te horen zal zijn, wordt werk van twee andere componisten gespeeld: Drie stukken van Claude Debussy (1862-1918) ─ Ce qu'a vu le Vent d'Ouest; La fille aux cheveux de lin; Les sons et les parfums ─ in een orkestratie van de Engelse componist Colin Matthews (geboren 1946), gevolgd door de Suite voor altviool en orkest uit 1934 van Ralph Vaughan Williams (1872-1958). Solist is de altist Lawrence Power.

__________

[1] Nikolaj Rimski-Korsakov (1844-1908) en Aleksandr Glazoenov (1865-1936) hebben deze symfonie later bewerkt.


12-12-11

De stem van Hugo R. Bartels laat u deelnemen in het verhaal 'Bergkristall' van Adalbert Stifter in 'Am Abend vorgelesen'

Adalbert Stifter (1805-1868) is de ooit veel gelezen Oostenrijkse auteur, wiens verhaal Bergkristall uit de verzameling in twee delen, getiteld Bunte Steine (1853), verspreid over drie avonden zal worden gepresenteerd door de Duitse regionale radiozender NDR Kultur.
Maandag 12, dinsdag 13 en woensdag 14 december wordt het verhaal voorgelezen in het programma Am Abend vorgelesen, die drie avonden tussen 22:05 uur en 22:35 uur.
Acteur Hugo R. Bartels zal er met de werking van zijn stem hoogstpersoonlijk voor zorgen dat de tekst in kwestie goed verstaanbaar bij u binnen zal komen.
__________

Afbeeldingen
1. Adalbert Stifter, naar een schilderij van Bartolomäus Székely (1835-1910).
2. Titelpagina van de bundel Bunte Steine.

10-12-11

Diverse radiozenders presenteren zaterdagavond gelijktijdig het muziekdrama 'Faust' van Charles Gounod

 

Librettist Jules Barbier. Foto uit 1894 van
Gaspard-Félix Tournachon (1820-1910).

Live uit de Metropolitan Opera

Yannick Nézet-Seguin staat op zaterdag 10 december tijdens de Matinee in de orkestruimte van de Metropolitan Opera in New York City, en van daaruit leidt hij een uitvoering van het muziekdrama Faust van Charles Gounod (1818-1893).

Het libretto stamt van Jules Barbier (1822-1901) en Michel Carré (1819-1872); als basis daarvoor diende het drama Faust, het meest befaamde opus van Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832).

De oorspronkelijke versie werd op 19 maart 1859 in het Théâtre Lyrique te Parijs gerealiseerd onder de titel Faust et Marguérite; een jaar daarna te Straatsburg, maar daar met toevoeging van recitatieven die in de plaats kwamen van de gesproken teksten.

In 1861 is in Darmstadt een Duitse versie in première gegaan, en nog in hetzelfde jaar in Dresden, maar dan onder de titel Margaritha. In Duitse opvoeringen is die titel tot op de huidige dag gehandhaafd, ter onderscheiding van de tragedie van Goethe. Daarna zijn nog diverse Duitse vertalingen op de planken gebracht, verspreid over het daarbij behorende taalgebied. In 1869 heeft Gounod dit muziekdrama omgewerkt tot een Grand Opéra, met toevoeging van recitatieven. Voorts heeft de componist het beroemde Soldatenkoor ingelast.


Te volgen op tal van radiozenders

Als het Matinee-tijd is in New York City, dan is het in onze contreien reeds avond, en dat blijkt direct uit het tijdstip waarop deze opera in Europa wordt uitgezonden via meerdere radiozenders tegelijkertijd. Omstreeks 19:00 uur onze tijd kan men deze Faust meebeleven via de Nederlandse zender Radio 4, in het NTR-programma Opera live; alsmede via de Duitse radiozender NDR Kultur Live aus der Metropolitan Opera New York; en in Opera on 3 ─ Live from the Met van de Britse zender BBC Radio 3.

09-12-11

Het werk van de Engelse auteur Charles Dickens staat centraal in het literatuurprogramma 'The verb' van BBC Radio 3, deze vrijdagavond

De jonge Charles Dickens; portret
door Daniel Maclise (1806-1870).

Altijd weer nieuw

Charles Dickens (1812-1870) is enerzijds nog steeds geliefd, al lijkt het enthousiasme bij de jongste generatie die leest ─ voorzover dat nog gebeurt ─ en bij de filmmakers enigszins weggeëbd. De omzetting in beelden, van zijn romans, schijnt iets minder populair te zijn geworden, doch zoiets kan steeds opnieuw een piek beleven. Aan de andere kant is hij niet uit het openbare leven verdwenen, aangezien er nog steeds nieuwe biografieën en artikelen over hem worden geschreven en gepubliceerd.

In het literatuurprogramma The verb, een vast onderdeel van het uitzendschema van de Britse cultuurzender BBC Radio 3, is ─ op vrijdag 9 december, tussen 23:00 uur en 23:45 uur onze tijd ─ het werk van Charles Dickens het onderwerp.

Grote verwachtingen

't Is net of er lieden zijn die hebben aangevoeld dat ze mijn opmerking moesten logenstraffen: in de nacht van vrijdag 9 op zaterdag 10 december zag ik op dat de BBC een nieuw kostuumdrama gaat uitzenden naar de roman Great Expectations uit de jaren 1860-1862. Het verhaal werd in afleveringen gepubliceerd in het tijdschrift All the year round, en aansluitend in boekvorm.
We mogen er ook van uitgaan dat in de maand december tal van televisiezenders, verspreid over de globe, hun opwachting zullen maken met A Christmas Carol in Prose in enigerlei vorm.

04-12-11

Twee programma's over operadiva's: zondagavond in 'Orfeo' van WDR3, maandagavond laat in NTR Podium op Nederland 2-tv

Sopraan Christine Schäfer.
Foto van haar website.

WDR3 ─ Orfeo

In de aflevering van het programma Orfeo ─ Das WDR Opernstudio, uit te zenden op zondag 4 december tussen 22:00 uur en 23:00 uur ─ kunnen alle geïnteresseerden, die nog op enigerlei wijze beschikken over een radiotoestel, luisteren naar een interview met de sopraan Christine Schäfer.

NTR Podium: Diva's
Op Nederland 2 wordt op maandag 5 december opnieuw een aflevering van het NTR-programma Podium de ether ingestuurd: deze keer over Diva's.
Het gaat daarbij om een film van Jaap van Eyck, waarin hij aantoont dat het een enorme, hobbelige weg is, die ambitieuze zangeressen moeten afleggen om uiteindelijk op het muziektheaterpodium terecht te komen. Een weg vol valkuilen en andere, al dan niet verwachte, moeilijkheden.

De film begint om 23:55 op maandagavond en duurt tot 00:50 uur in de nacht op dinsdag 6 december.

27-11-11

BBC Radio 3-programma 'Words and music' is deze keer gewijd aan de 'Great Exhibition' van 1851 in Londen

William Carlos Williams.
Pasfoto met signatuur (1921).

In 1851 werd in Londen een zeer omvangrijke expositie gehouden ─ een Wereldtentoonstelling ─ over industrie in combinatie met cultuur. Die tentoonstelling is de geschiedenis ingegaan als de Great Exhibition.
'Words and music', dat een vast onderdeel uitmaakt van de programmering van de Britse cultuurzender BBC Radio 3, biedt in de aflevering van zondag 27 november ─ uit te zenden tussen 19:30 uur en 20:15 uur onze tijd ─ uitingen van poëzie en proza met betrekking tot die Wereldtentoonstelling van 1851, gepresenteerd door middel van voordrachten door acteur Scott Handy (*1968) en actrice Catherine Harvey , aangevuld met teksten van William Carlos Williams (1883-1963).

Het muzikale element in deze aflevering stamt van onder anderen Angela Morley (1924-2009), Aleksandr Mosolov (1900-1973) en Béla Bartók (1881-1945).

14-11-11

Terugblik op standaardwerk 'What is history' uit 1961, van E.H. Carr, vijf avonden in 'The essay' van BBC Radio 3

Edward Hallett Carr.

In 1961 heeft de Britse diplomaat en historicus Edward Hallett Casrr (1892-1982) het boek What is history? gepubliceerd. Dat zou een heel invloedrijk geschrift blijken.
Een halve eeuw na dato presenteert de Britse cultuurzender BBC Radio 3, gedurende vijf avonden, vanaf maandag 14 tot en met vrijdag 18 november ─ tussen 23:45 uur en middernacht onze tijd ─ in het vaste programmaonderdeel The essay, met als werktitel What is history today? een terugblik, hopelijk met vergezicht, naar aanleiding van dat boek.
Ongewtijfeld wordt het thema geschiedenis thans geheel anders behandeld dan een eeuw geleden en ook nog als een halve eeuw geleden, toen ik de lagere school bezocht. Maar men moet wel bedenken dat zelfs het thema historie een relatief onderwerp is, aangezien de opvattingen erover met de tijd mee evolueren. Over nog een eeuw is het immers allemaal weer heel anders.

31-10-11

Historische opname in 'Am Abend vorgelesen': drie avonden achtereen wordt voorgelezen uit 'Die Waffen nieder' van Bertha von Suttnerrtha

Bertha von Suttner (1843-1914).
Foto genomen in 1906.

In de programmareeks Am Abend vorgelesen dat gewoonlijk elke werkdag 's avonds tussen 22:05 uur en 22:35 uur door de Duitse regionale radiozender NDR Kultur wordt uitgezonden, kunnen geïnteresseerden drie avonden achtereen luisteren naar een inmiddels historische opname waarin Marianne Kehlau (1925-2002), die niet alleen als toneelspeelster op de planken stond, maar tevens werkzaam was als hoorspel-actrice en als stem voor nasynchronisatie van films ─ een weerzinwekkend-heilloos gebeuren dat de debilisering in ernstige mate in de hand werkt ─, die zal voorlezen uit het boek Die Waffen nieder, een pacifistische document van de in 1843 te Praag geboren Bertha Sophie Felicitas, barones von Suttner, afstammeling uit een Boheemse adellijke familie, die zich relatief snel tot het gedachtegoed van het pacifisme voelde aangetrokken. Ze vervulde talrijke functies in het openbare leven. Onder meer was ze enige tijd secretaresse van Alfred Nobel (1833-1896), die haar zeer bewonderde.

In 1905 werd voor de vijfde keer de Nobelprijs voor de Vrede uitgereikt, en voor de eerste keer aan een vrouw: Bertha von Suttner viel die eer te beurt.


In 1899 heeft deze haar levensgeschiedenis op schrift gesteld als Die Waffen nieder, een boek dat in het daarop volgende jaar in Dresden is verschenen bij E. Pierson's Verlag (Inhaber Richard Liecke, königlich-kaiserlicher Verlagsbuchhändler). Dit geschrift bereikte hoge oplagen, mede in vertalingen. 

Op maandag 31 oktober, dinsdag 1 november en woensdag 2 november kunt u,
al die drie avonden, een half uur luisteren naar delen uit genoemd boek.



17-10-11

Twee weken achtereen kunt u luisteren naar drie verhalen van Arthur Schnitzler, in het programma Am Abend vorgelesen van de Duitse radiozender NDR Kultur

Arthur Schnitzler.
Foto van rond 1900.

Twee kortere verhalen

In de serie Am Abend vorgelesen van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur, welke op werkdagen 's avonds tussen 22:05 uur en 22:35 uur wordt uitgezonden, leest de Duitse acteur Charles Wirths (geb. 1926) op maandag 17 oktober het verhaal Der Tod des Junggesellen van Arthur Schnitzler (1862-1931), die de laatste weken al meer dan eens in het programma in kwestie is voorgekomen.

Dinsdag 18 oktober leest dezelfde stem het verhaal Der Witwer, van dezelfde schrijver, voor.


Achtdelige reeks Spiel im Morgengrauen

Op woensdag 19 oktober begint de achtdelige reeks met het ongeveer vier uur vergende verhaal Spiel im Morgengrauen, voorgelezen door de meest gehoorde Duitse stem in die context: die van Gerd Westphal (1920-2002).

Op donderdag 20 en vrijdag 21 volgen de delen 2 en 3. Vanaf maandag 24 oktober tot en met vrijdag 28 oktober worden de delen 4 tot en met 8 uitgezonden.

03-10-11

Deze week in The essay van BBC Radio 3 is het thema slapeloosheid

Schrijfster A.L. Kennedy.

In de week van maandag 3 tot en met vrijdag 7 oktober wordt in het programma The essay, dat al die avonden tussen 23:45 uur en middernacht onze tijd wordt uitgezonden, onder de titel The darkest hour, is het te behandelen thema slapeloosheid.
Over dit onderwerp worden gesprekken gevoerd met vijf verschillende mensen die een functie in het cultuurleven vervullen.
Op maandag 3 oktober is dat schrijfster Margaret Drabble.
Op dinsdag 4 oktober met criticus en auteur John Sutherland.
Op woensdag 5 oktober is A.L. Kennedy de gesprekspartner.
Op donderdag 6 oktober komen we uit bij dichter/auteur Michael Symmons.
Vrijdag 7 oktober wordt de reeks afgesloten met televisie- en toneelactrice Juliet Stevenson.

01-10-11

NDR Kultur biedt twee programma's van twee uur achtereen op zaterdag 1 oktober, in het kader van het Mahler-Jaar 2011

 

Leonard Bernstein.

 

De Duitse regionale radiozender NDR Kultur biedt, op zaterdag 1 oktober, twee programma's met betrekking tot de componist Gustav Mahler (1860-1911). Beide programma's duren twee uur, en dat vult de avond tussen 20:00 uur en middernacht. Het eerste programma wordt aangekondigd als "ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van Mahler". Bedoeld is echter de sterfdag, aangezien de componist in kwestie dit jaar wereldwijd wordt gevierd ter gelegenheid van de honderdste sterfdag; in 2010 was dat Mahler-Jaar vanwege het feit dat de man anderhalve eeuw geleden werd geboren.

In de aflevering van het wekelijkse programma Prisma Musik, van genoemde Duitse radiozender, wordt aandacht besteed aan de Amerikaanse jaren van Gustav Mahler.


In aansluiting daarop volgt om 22:00 uur een aflevering van Variationen zum Thema, dat keurig aansluit op het voorafgaande: een uitvoering door een latere versie van het orkest waarvan Mahler enige tijd dirigent was: het New York Philharmonic Orchestra. Onder leiding van Leonard Bernstein (1918-1990) speelt dat ensemble eerst de Negende Symfonie in D grote terts uit 1908-1909, gevolgd door het Fragment van de onvoltooide Tiende Symfonie in fis kleine terts uit 1909-1910.
Die Bernstein-versie heeft wel meer dan eens dat neurotische uit leven en werken van Mahler, maar van een technisch en muzikaal hoogstaande uitvoering van die symfonieën komt het onder Bernstein nooit.

14-03-11

Over vijf boeken die levens van andere schrijvers hebben veranderd. In 'The essay' van BBC Radio 3

In het programma The essay, dat door BBC Radio 3 elke nacht van dinsdag tot en met zaterdag van 00:00 uur tot oo:15 uur onze tijd wordt uitgezonden — dus van 23:00 uur tot 23:15 uur volgens het tijdschema in het land van uitzending, en dan vanaf maandag tot en met vrijdag —, is het thema deze week internationale literatuur, met de nadruk op het aspect The book that changed my life. Alan Johnston legt in de nacht van maandag op dinsdag uit wat het bijzondere is geweest aan het boek Homage to Catalonia (uit 1938) van George Orwell (1903-1950). Een etmaal daarna komt de Italiaanse auteur Primo Levi (1919-1987) in beeld vanwege zijn boek uit 1978 dat in het Engels de titel draagt The Wrench. Edmund de Waal komt vertellen wat hem aan dat boek zo heeft gefascineerd dat het zijn leven heeft veranderd. In het eerste nachtelijke kwartier van donderdag 17 maart komt Ntozake Shange uitleggen wat de collectie poëzie For colored girls met hem heeft gedaan.

Ingekleurd portret uit 1873
van schrijfster Jane Austen
door een onbekende artiest.

Als vierde in deze reeks kan Colin Blakemore de luisteraars uitleggen wat hem een zodanig inzicht verschafte in het boek van Charles Darwin (1809-1882) met de lange titel The expression of emotions in man and animals uit 1872 dat zijn leven erdoor veranderde. De reeks van vijf wordt afgesloten met Mona Siddiqui, die in de voor ons eerste uitzending door BBC Radio 3 van de komende zaterdag verklaart hoe zeer de enorme verandering die in haar leven teweeg gebracht werd door de Engelse klassieke roman Pride and Prejudice uit 1813 van Jane Austen (1775-1817).

22:16 Gepost door Heinz Wallisch in Letteren: Engels, Letteren: Italiaans, Radio | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

07-03-11

BBC Radio 3: 'Composer of the week' is de Duitse maestro Max Bruch

Hoevelen zijn er niet tussen de talrijke muziekliefhebbers — met uitzondering van de professionele — die, desgevraagd, niet verder komen dan twee of drie composities van de Duitse, zelfs in het kader van zijn eigen tijd (aarts)conservatieve muziekmeester Max Christian Friedrich Bruch (1838-1920), die zich afzette tegen 'nieuwslichters' als Wagner en Liszt. Het (eerste) Vioolconcert in g-klein (1865/67) wordt doorgaans snel genoemd en op de tweede plaats komt dan Kol Nidrei, opus 46, uit 1879/80, de emotioneel geladen Variaties op een Joods thema. En als het even meezit, komt men nog op de Schotse fantasie voor viool en orkest in Es-groot, opus 47, geschreven in de jaren 1880/81, net als Kol Nidrei, neigend naar overgevoeligheid. Je hoort dat eerste vioolconcert nog wel op concertprogramma's, maar de beide andere genoemde werken klinken vrijwel alleen nog op de radio.
Er bestaan nog diverse andere werken voor viool en orkest van dezelfde componist; niet alleen zijn ze nimmer zo populair geworden als opus 26, ze hebben ook bij lange na niet die kwaliteit. Het tweede concert voor viool en orkest — in d-klein,opus 44, uit 1877 — heb ik veertig jaar geleden in Groningen horen spelen door Dick Bor met het (toenmalige) Noordelijk Filharmonisch Orkest, ik denk dat de Noorse gastdirigent Per Dreier voor die gelegenheid op de bok stond.
Aangezien deze musicus door talrijke collega's als al te conservatief werd ervaren, werd hij door het gilde van uitvoerende musici gemeden. Toch heeft Bruch voldoende geschreven — vocale stukken, opera, oratoria, en veel kamermuziek — dat nog altijd, ook buiten het kader van alleen zijn schepingsperiode, interessant genoeg is om (eens) kennis van te nemen. 

Daartoe biedt het BBC Radio 3-programma Composer of the week de komende vijf dagen de gelegenheid, steeds een uur in de vroege middag, tussen 13:00 uur en 14:00 uur onze tijd — met een herhaling tussen 23:00 uur en middernacht.

05-03-11

Rossini's 'Armida' met Renee Fleming, zaterdagavond op twee radiozenders gelijktijdig

Dirigent Riccardo Frizza
leidt koor en orkest van de
New Yorkse Metropolitan
Opera. Foto: IMG Artists.

Zowel in het muziektheater-programma Opera on 3 van BBC Radio 3, alsook in het programma Opera live van Neerlands Radio 4, wordt op zaterdag 5 maart, vanaf 19:00 uur, een rechtstreekse uitzending gerealiseerd vanuit de Metropolitan Opera in New York, waar dan de opvoering van de opera Armida van Gioacchino Rossini (1792-1868) als matinee aanstaande is. Koor en orkest van dat muziektheaterinstituut staan onder leiding van Riccardo Frizza. De rol van Armida zal daarbij worden gezongen door Renee Fleming, Lawrence Brownie kruipt in de huid van Rinaldo. Verder komen we John Osborne tegen die als Gernando optreedt. Ubaldo wordt vertolkt door Kobie van Rensburg; Barrie Banks is Carlo, en Goffredo krijgt zijn vertolking in de zanger Bruce Ford.

02-03-11

Aribert Reimann wordt deze week 75 jaar; WDR 3 besteedt aandacht aan hem in 'Neue Musik'

Nog altijd nieuwe muziek 
Toen de internationaal bekende muziekcriticus Hans Heinz Stuckenschmidt (1901-1988) afscheid had genomen van zijn dagelijks beroep en de daaruit voortvloeiende werkzaamheden, had hij een lang gesprek in de ZDF-reeks Zeugen des Jahrhunderts. Daarin werd hem onder meer gevraagd naar een blik vooruit in de directe toekomst van het Duitse muziekleven. Wie zouden daar de toon aangeven? 

Componist Aribert Reimann.
Gefotografeerd in 2010 door
Manu von Theobald voor deErnst von Siemens Stiftung.

Stuckenschmidt zei te verwachten, en zich daarbij zeker te zijn, dat de componisten Aribert Reimann (geb. 4 maart 1936) en Wolfgang Rihm (geb. 1952) degenen zouden zijn die over ruim voldoende kwaliteiten zouden beschikken om die positie van doorslaggevende betekenis in dat muziekleven te bekleden. Die voorspelling zou uitkomen en tot op de huidige dag, in het tweede decennium van de éénentwintigste eeuw, aanhouden. Op vrijdag 4 maart is het drie kwart eeuw geleden dat Aribert Reimann ter wereld is gekomen en dat feit wordt herdacht in het programma Neue Musik van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur, en wel in de aflevering van woensdag 2 maart, welke tussen 21:00 uur en 22:00 uur zal worden uitgezonden, met de tamelijk lange titel: Neue Musik im Norden — Ein jung gebliebener Grandseigneur — Aribert Reimann zum 75. Geburtstag.

Muziek-Nobelprijs
Deze componist werd op waarde geschat, letterlijk en figuurlijk, toen hem verleden jaar de Siemens-Prijs werd toegekend, die de bijnaam Muziek-Nobelprijs draagt en waaraan een prijskaartje hangt van tweehonder duizend euro. In mei 2010 werd deze onderscheiding aan de componost uitgereikt. De Ernst von Siemens Musikstiftung heeft deze prijs eerder uitgereikt aan illustere componisten uit binnen- en buitenland.

(wordt vervolgd)

28-02-11

Nog vijf avonden wordt u, indien gewenst, voorgelezen uit het oeuvre van Georg Büchner

Der Hessische Landbote
Op de avonden van maandag 28 februari tot en met vrijdag 4 maart wordt via de Duitse regionale radiozender NDR Kultur, steeds tussen 22:00 uur en 22:35 uur, een aflevering van het programma Am Abend vorgelesen voorgesteld.

Grande Disco (1973)Denkmal für Georg Büchner te Darmstadt.
Gerealiseerd door de Italiaanse beeldhouwer Arnaldo Pomodoro (*1926).

Deze hele week zullen teksten klinken uit de Erzählungen und Briefe van Georg Büchner (1813-1837). Op maandag 28 februari leest Bodo Primus (*1938) uit Der Hessische Landbote van 1834.

Jacob Michael Reinhold Lenz

Lenz
Voorlezing uit Lenz — Novelle, unvollendet van dezelfde auteur wordt verspreid over twee avonden. We horen dan de stem van acteur Hannes Messemer (1924-1991). Op dinsdag 1, en woensdag 2 maart kan binnen dat, in totaal ruime, uur het verhaal uit 1835 over de collega-auteur Jacob Michael Reinhold Lenz (1751-1792) aan de luisteraars worden overgebracht. De beide laatste uitzendingen van deze week van het programma Am Abend vorgelesen zijn ingeruimd voor nog een bijdrage uit de Erzählungen und Briefe van Georg Büchner: Der grässliche Fatalismus der Geschichte, voorgelezen door Christoph Bantzer (*1936). Donderdag 3 en vrijdag 4 maart, op de gebruikelijke uitzendtijd.

06-02-11

BBC Radio 3's 'Discovering music' met naders in Bruckners Zesde Symfonie


In het zondagse, door BBC Radio 3 uit te zenden, programma 
Discovering music, dat op 6 februari tussen 18:00 uur en 19:45 uur wordt uitgezonden, gaat Petri Sakari met het BBC Philharmonic Orchestra in op diverse aspecten va de Symfonie nr. 6 in A grote terts uit 1881 van Anton Bruckner (1824-1896). De componist noemde deze symfonie — waaraan veel minder is gesleuteld dan aan andere en waarvan evenmin legio versies bestaan — raillerend Die Keckste. Mensen met heel goede oren zullen het citaat uit Wagners Tristan und Isolde tegenkomen.

Gewoonlijk wordt in zo'n aflevering, als het om symfonische muziek gaat, door de dirigent gewezen op passages, hun betekenis en de wijze van uitvoeren binnen zo'n opus. Dat zal nu ongetwijfeld eveneens gebeuren, want de zeven kwartier die voor deze aflevering beschikbaar zijn, is bijna twee keer zo veel tijd als benodigd is voor een 'simpele' uitvoering van de symfonie in kwestie.
__________ 

Afbeelding: Componist Anton Bruckner, geportretteerd door Ferry Bératon.

__________

[1] Ferry Bératon (1859-1900) heette in werkelijkheid Ferdinand Perathoner.

 

22-01-11

'Romeo und Julia auf dem Dorfe' van Gottfried Keller in zes avonden voorgelezen op NDR Kultur

 

Nadat op maandag 24 januari de laatste van de vier afleveringen zal worden uitgezonden waarin het verhaal Pankraz, der Schmoller in het vaste onderdeel van de avond-uitzendingen van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur, Am Abend vorgelesen, te beluisteren valt, volgt de dag erna, in datzelfde programma op dezelfde zender en in dezelfde tijdsspanne, tussen 22:00 uur en 22:35 uur, de eerste aflevering van een ander, heel wat beroemder, verhaal van Gottfried Keller. 

Dat zal zes uitzendingen in beslag nemen: Romeo und Julia auf dem Dorfe, dat niet alleen heeft gediend als basis voor enkele verfilmingen, maar dat eveneens is gebruikt om een muziekdrama te realiseren. Het verhaal stamt uit de eerder genoemde, eerste bundel Die Leute von Seldwyla uit 1856.

Vier van deze zes radio-uitzendingen zullen worden gerealiseerd op dinsdag 25 tot en met vrijdag 28 januari, en in de week erna worden de delen 5 en 6 uitgezonden op maandag 31 januari en dinsdag 1 februari.

__________

Gottfried Keller: Romeo und Julia auf dem Dorfe. Bibliothek der Erstausgaben, dtv 2736; Prijs in Duitsland en bij Boekhandel Die Weisse Rose: € 4, —.

 

13-01-11

'Rothko Chapel' (1972) van Morton Feldman is te beluisteren op Neerlands Radio 4

Componist Morton Feldman.
Foto: Jan Williams; overgenomen
 van de Morton Feldman-site

Opvallend musicus
De Nederlandse zender voor klassieke muziek, Radio 4, komt op donderdag 13 januari in het vaste programmaonderdeel De donderdagavondserie — tussen 20:02 uur en 23:00 uur — met, als middelste van drie eigentijdse composities, het stuk Rothko Chapel van de vijfentachtig jaar geleden op 12 januari geboren Amerikaanse musicus, die één der interessantste componisten van zijn generatie zou worden: Morton Feldman (1926-1987).
Rothko Chapel zal worden uitgevoerd, net als de beide andere composities, door Asko/Schönberg en het Nederlands Kamerkoor onder leiding van Emilio Pomário.
In tegenstelling tot diverse andere werken van dezelfde meester der muziek — waaronder het zes uur onafgebroken voortdurende String Quartet II  uit 1983, dat tot op heden als het langste strijkkwartet uit de geschiedenis van de muziek geldt — is het een rustig werk dat door de componist tijdens de repetities als "verdomd veel te luid en verdomd veel te snel" werd gekwalificeerd.Ten opzichte van zijn eigen composities in het algemeen was de maker van mening dat deze "niet te lang" waren, maar dat de meeste ervan "juist te kort" zouden zijn. "Ze voegen zich in het landschap van de tijd."

Rothko Chapel te Houston,
Texas (USA), geopend in
1972. Hier bevinden zich
veertien schilderijen van
Mark Rothko (1903-1970).

Rothko Chapel

Algemeen wordt Rothko Chapel geacht te passen in de tijd. Het twintig minuten durende stuk is geschreven voor altviool, koor en percussie. [1] Het stuk werd gecomponeerd in 1972 naar aanleiding van de opening van de gelijknamige kapel in Houston (Texas, VS), een filantropisch artistieke ontmoetingsplek voor mensen van alle gezindten.
Feldman heeft zich laten inspireren door de vormgeving van de kapel [2] en de daarin tentoongestelde veertien schilderijen van Mark Rothko (1903-1970), met wie hij zeer bevriend was. [3] Laat ieder het bijzondere stuk een kans geven door te luisteren naar een werk waarin een "bloemrijk idioom" voor de componist onmogelijk was gebleken, vanwege de verschrikkingen van de twintigste eeuw, en met name de periode tijdens de Tweede Wereldoorlog.

__________

[1] Hier en daar wordt dit werk aangekondigd met de 'toevoeging' van een sopraanstem.

[2] Een ontwerp van architect Philip Johnson (1906-2005).

[3] De in Letland geboren schilder bleek begin 1970 aan het eind van zijn Latijn en hield daarom het leven voor gezien. Zijn levenloze lichaam werd gevonden op 25 februari 1970.