04-10-10

Jean-Pierre Melville's 'L'armée des ombres' uit 1969 te zien via TV 5 Monde

 

De Franse auteur Joseph Kessel (1898-1979) schreef in 1943 zijn essay van romanlengte, met de titel L'armée des ombres; filmregsseur Jean-Pierre Melville (1917-1973) voegde er zijn eigen oorlogsherinneringen aan toe en maakte van het geheel een bijna tweeëneenhalf uur durende rolprent van, die in 1969 voor het eerst het bioscooppublik heeft bereikt. Een jaar later leverde Melville Le samourai af, met Alain Delon, en die film is — gemeten naar de belangstelling en de vele herhalingen, mede via televisiezenders — een grotere favoriet geworden dan L' armée des ombres. Melville is, juist door zijn misdaadfilms, niet zelden betiteld als de beeldendichter van de onderwereld

Een, op  zich reeds ijzersterk, verslag van gebeurtenissen tijdens de door de nazi-Duitsers bezette Frankrijk, is aangevuld met persoonlijke oorlogsherinneringen van de regisseur, en dat heeft ervoor gezorgd dat de kwaliteit alleen maar is toegenomen. Voeg daarbij het feit dat de afdeling casting van Melville een bijzondere invulling van de personages heeft gezorgd, en men begrijpt dat er een zo geloofwaardig mogelijke rolprent is ontstaan. U ziet Lino Ventura (1919-1987), Simone Signoret (1921-1985), Paul Meurisse (1912-1979) en Jan-Pierre Cassel (1932-1975).

Het verhaal speelt zich halverwege de Tweede Wereldoorlog af in Frankrijk. Een aanal veertigers vormt een verzetsgroep, waarvanzo weinig mogelijk leden elkaar kennen, vanzelfsprekend spelen veiligheidsoverwegingen hier de voornaamste rol. Hoewel er sprake is van een uiterst gemotiveerde groep dappere, positief ingestelde mensen, kunnen die er bij tijd en wijle niet omheen liquidaties uit te voeren, en dat is — hoe noodzakelijk dat ook kan zijn — nooit een pretje.
Sensationele spanning op topniveau, over een tijd waarin de spanningen uitsluitend zenuwslopend waren.

__________

Afbeeldingen:
1. Joseph Kessel, auteur van het oorspronkelijke essay L'armée des ombres (1943).

2. Acteur Jean-Pierre Cassel (1932-2007).

 

18-08-10

Twee speelfilms van Jean-Luc Godard binnen enkele uren via Arte-televisie

Pieter de dwaas
Als een schrijver heeft besloten zijn vrouw te verlaten en daarmee zijn burgerlijke bestaan op te geven voor een vrouw uit het verleden, weet hij letterlijk niet waar hij aan is begonnen. Die vrouw zorgt er echter voor dat hij terechtkomt in een web van leugens, lagen en listen tot en met moord. Dan blijkt eveneens dat de liefde tussen die beiden geen stand houdt. Regisseur Jean-Luc Godard (geboren 1930) realiseerde Pierrot le fou in de jaren 1965/66. Daarin treden in de voornaamste rollen op de Franse macho bij uitstek anno toen: Jean-Paul Belmondo (geboren 1933) alsmede de ex (1961-1967) van Godard: Anna Karina (geboren 1940), en verder Dirk Sanders (geboren ongeveer 1934).
De rolprent wordt onder meer beschouwd als een strikt persoonlijke afrekening van de regisseur, in verband met het mislukte huwelijk met Anna Karina, dat overigens ten tijde van het maken van de film nog geldig was.
Het werd een road movie, gelardeerd met zowel absurditeiten in politieke zin, alsook met momenten die de filmliefhebber in goede zin raken, hetgeen de vaart er qua verrassingen goed inhoudt. Voorop staat echter het verlies van emoties, en dat tekent het verhaal zodanig dat de tragiek binnen de menselijke elementen domineert.
De Nederlandse Speelfilm Encyclopedie waardeert deze film met vier sterren als een meesterwerk. De rolprent wordt door Arte-televisie uitgezonden op donderdag 19 augustus tussen 20:15 uur en 22:05 uur. Een herhaling zal worden vertoond in de nacht van maandag 23 augustus op dinsdag 24 augustus vanaf 00:55 uur.

One Plus One
De tweede film van Jean-Luc Godard die enkele uren later op dezelfde zender begint —om 00:00 uur en duurt tot 01:40 uur in de nacht op vrijdag 20 augustus zal duren —, bracht het in de Speelfilm Encyclopdie niet verder dan tweeënenhalve
ster, hetgeen toch nog bovengemiddeld betekent. One Plus One is een Brits-Franse coproductie uit 1968. In deze film treffen we aan: Anne Wiazemsky (geboren 1947), naast Mick Jagger (geboren 1943) en Keith Richards (eveneens geboren 1943) en Brian Jones (geboren 1942), alsmede tal van anderen.
De rolprent is onder meer als collagefilm gekwalificeerd. Die bevat diverse, zeer uiteenlopende passages, zoals een wel heel wondervreemde boekhandelaar die uit Hitlers Mein Kampf voorleest en op grond daarvan als fanaticus wordt beschouwd. Ook worden enkele leden van de Black Panthers in hun doen en laten gevolgd. Grote attractie voor — ook ruim vier decennia na het ontstaan van de film — vele 'volgelingen' zijn de blikken die ons, voyeurs, worden gegund in een studio als de Rolling Stones het nummer Sympathy for the devil willen opnemen en daarmee zo lang doorgaan tot het resultaat naar tevredenheid is. Die onderdelen van de film hebben de benaming rockumentary gekregen en gelden als indrukwekkend.
De producent van One Plus One, Iain Quarrier, heeft een eigen versie van de film in roulatie gebracht onder de titel Sympathy fr the devil, met aan het einde die complete Stones-song.ean Luc-Godard was daarover zo ontstemd dat hij tijdens het London Filmfestival in 1968 die Quarrier ten overstaan van de toeschouwers te lijf gegaan is.
Deze film wordt nog driemaal herhaald door Arte-televisie: in de nacht van vrijdag 27 op zaterdag 28 augustus, vanaf 03:00 uur, vervolgens in de nacht van dinsdag 1 september op woensdag 2 september, en dan nog in de nacht van zaterdag 5 september op zondag 6 september, weer vanaf 03:00 uur.
____________

Afbeeldingen
1. Scène uit Pierrot le fou van Jean-Luc Godard. (Foto © ARD/Degeto.)
2. Voorplat van de dvd-doos voor Pierrot le fou.
3. Regisseur Jean-Luc Godard.
4. Scène uit One Plus One. (Foto © ARD/Degeto.)

 


 

11-08-10

Ode aan de Hollywood-musical, Les demoiselles de Rochefort, tweemaal op Arte-tv


Twee zussen 'Deneuve'
Catherine Deneuve als jonge, blonde godin van het witte doek — en tegenwoordig, als het even kan, nog meer van het huiskamerscherm — is op woensdag 11 augustus weer te zien op Arte-tv, tussen 14:45 uur en 16:55 uur in Les demoiselles de Rochefort uit 1967. Jacques Demy (1931-1990) regisseerde deze rolpent in samenwerking met Agnès Varda. Het is een film, die kan worden beschouwd als een eloge aan het fenomeen musical van Hollywood. Naast Catherine Deneuve (geb. 1943) zien we Françoise Dorleac (1942-1967) — in het burgerlijk bestaan was zij de zuster van Catherine Deneuve —, en Danielle Darrieux (geb. 1917).

Wending van het lot
Die beide wekelijke zussen spelen in Les demoiselles de Rochefort een tweeling in Rochefort-sur-mer, die enorm verlangen naar het grotestadsleven. In de kleine plaats gaat men ervan uit dat de beide jonge vrouwen en hun moeder — waardin van beroep, gespeeld door Danielle Darrieux — tijdens de jaarmarkt tegen de voor hen bedoelde liefdes zullen aanlopen, doch dat blijkt steeds weer mis te gaan. Vanzelfsprekend volgen er wel ontmoetingen, en hoe kan het ook anders in een musical. Maar deze film blijft een Frans product, hetgeen duidelijk wordt aan de hand van de wijze waarop de rolprent is vormgegeven.
Het camerawerk is van Ghislain Cloquet (1924-1981); de muziek werd geschreven door één van de bekendere film filmcomponisten: Michel Legrand (geb. 1932).
Les demoiselles de Rochefort zal worden herhaald op dezelfde zender op maandag 16 augustus, eveneens van 14:45 uur tot 16:55 uur.
____________
Afbeeldingen
1. Catherine Deneueve (tijdens het Filmfestival van Cannes in 2000.)
2. Françoise Dorleac.
3. Danielle Darrieux in 2008, 91 jaar oud.

 

07-06-10

Claude Chabrols thriller Le cri du hibou naar Patricia Highsmiths roman, de komende twee weken driemaal op Arte-televisie

 

Patricia Highsmith

Diverse boeken van de befaamde, en internationaal hoog aangeslagen, schrijfster van hoogwaardige thrillers, Patricia Highsmith (1921-1995) zijn reeds tijdens haar leven verfilmd. Het bekendste voorbeeld is ongetwijfeld Strangers on a train uit 1950, haar eerste boek, dat in beelden werd omgezet door drie verschillende regisseurs, waarvan de eerste, Alfred Hitchcock (1899-1980) zonder enige twijfel de befaamdste is en de meeste invloed heeft gehad, die er mede voor heeft gezorgd dat de naam van de schrijfster 'op de kaart kwam'. Het begrip psychologische thriller werd het huismerk van Patricia Highsmith. Diverse andere van haar boeken zijn ook meer dan eenmaal voor het witte doek omgewerkt.
In 1987 heeft Claude Chabrol (*1930) — die onder meer bekendheid geniet door zijn misdaadthrillers welke op Hitchcock zijn geënt — een Frans-Italiaanse coproductie afgeleverd onder de titel 
Le cri du hibou, eveneens naar de roman The Cry of the Owl van Patricia Highsmith, welke een kwart eeuw voor het uitkomen van de film was gepubliceerd.

Het verhaal

Chabrol heeft het verhaal overgeheveld van Amerika naar een plattelandsgebied in Frankrijk. Daarkrijgt een zekere Robert een relatie met een vrouw die hij daaraan voorafgaand langdurig heeft bespied. De respectieve partners van de twee overspeligen blijven niet werkeloos toezien, maar verzinnen een duivels plan. Gewoonlijk is Chabrol de regisseur bij uitstek die zich uiterst terughoudend opstelt, waardoor overigens wel een intense spanning veroorzakende sfeer wordt opgeroepen. In Le cri du hibou lijkt het wel, althans aan de oppervlakte, dat de regisseur in volstrekte lethargie is vervallen. Daar staat echter onmiddellijk tegenover dat hij de ontwikkeling van de karakters heel markant heeft weergegeven. Dat laatste is overigens geheel in overeenstemming met de manier van werken van Patricia Highsmith, die meer dan eens heeft verklaard dat ze zelf heel erg benieuwd is naar de ontwikkeling van de protagonisten in het verhaal. Het is, vanzelfsprekend, de verdienste van cameraman Jean Rabier dat de zinderende spanning tot uitdrukking is gekomen.

De rolprent

In de film spelen Christophe Malavoy (*1952), die de rol van Robert vertolkt; Mathilde May (*1965), die de jonge vrouw uitbeeldt; voort Virginie Thévenet (1957) en Jean-Pierre Kalfon (*1938). De film — met muziek van Matthieu Chabrol —wordt, op het beeldformaat 16:9, door de Duits-Franse cultuurzender Arte-televisie uitgezonden op maandag 7 juni, tussen 20:15 uur en 21:55 uur. Herhalingen door dezelfde zendgemachtigde kunnen worden tegemoet gezien op 17 juni, in de nacht vanaf 00:35 uur, en op 21 juni, 's nachts vanaf 03:00 uur.

____________

Afbeeldingen

1. Schrijfster Patricia Highsmith op een persfoto uit 1966.

2. Scène uit Le cri du hibou. (Foto © ARD/Degeto.)