20-01-12

Opera 'Live from the Met', op zowel WDR3, alsook via BBC Radio 3 met 'The Enchanted Island'

De Fransman Jean-Marie Leclair.
Ets van F. Luigi uit 1741.

Op zaterdag 21 januari wordt een voorstelling van de Metropolitan Opera in New York op Europese radiozenders voorgesteld. Daarbij gaat het om The Enchanted Island, zowel te beluisteren op de Duitse regionale radiozender WDR3 ─ in het onderdeel 'Bühne: Radio live'─ alsmede, tegelijkertijd in het programma 'Opera on 3' van de Britse cultuurzender BBC Radio 3.

Beide uitzendingen beginnen om 19:00 uur en duren tot 22:30 uur. Dat zou het bestaande vermoeden, dat het om een rechtstreekse overdracht vanuit de Met gaat, waar het dan zoveel uren vroeger is dat er sprake is van een Matinee. Bovendien meldt de Britse radiozender "Live from the Met."


Het operaprogramma dat we, als we ernaar luisteren, krijgen voorgeschoteld, heet The Enchanted Island, waarbij barokmuziek wordt gespeeld van Georg Friedrich Händel (1865-1759), Jean-Philippe Rameau (1683-1764), Antonio Vivaldi (1678-1741) en de Fransman Jean-Marie Leclair (1697-1764).

Barokspecialist William Christie (geb. 1944) leidt het koor en het orkest van de New Yorkse Met. Medewerking wordt verleend door de vocale solisten Joyce di Donato, David Daniels, Placido Domingo, Lisette Oropesa, Anthony Roth Costanza, Layla Claire en Elizabeth DeShong. 

13-01-12

Drie programma's over de Engelse muziekmeester Ralph Vaughan Williams: twee op BBC Four, vrijdag 13 januari; volgende week vijf dagen 'Composer of the week' van BBC Radio 3

Twee programma's achtereen

De komende dagen wordt de Engelse componist Ralph Vaughan Williams (1872-1958) niet alleen op vrijdag 13 januari met twee verschillende documentaires in het zonnetje gezet; gedurende de week van maandag 16 tot en met vrijdag 20 januari is dezelfde muziekmeester Composer of the week in het gelijknamige programma dat op werkdagen tweemaal wordt gepresenteerd door de Britse cultuurzender BBC Radio 3.

Standbeeld van Ralph Vaughan Williams in het centrum van Dorking.

 

Vrijdag 13 januari begint, om 20:30 uur onze tijd, de documentaire The Lark Ascending over het verhaal achter de compositie voor viool en orkest met die titel uit 1914 en het succes dat dit opus heeft mogen beleven en ook vandaag de dag nog ondervindt.
Om 21:00 uur volgt de anderhalf uur durende documentaire over deze componist The passions of Vaughan Williams.

Composer of the week

De komende week wordt ─ in het programma Composer of the week van de Britse cultuurzender BBC Radio 3 ─ op de werkdagen tweemaal aandacht met de duur van een uur besteed aan deze klanken-tovenaar: zoals gebruikelijk eerst vroeg in de middag tussen 13:00 uur en 14:00 uur onze tijd, en die vijf dagen een herhaling van dat uur in de vroege avonduren, tussen 19:30 uur en 20:30 uur onze tijd.
Zijn eerste werk publiceerde Ralph Vaughan Williams in 1903: het lied The House of Life, en begon hij aan zijn Sea Symphony, die zes jaar later werd voltooid. In zijn sterfjaar zijn de laatste composities verschenen. Al met al een actief leven van ruim een halve eeuw ten dienste van de muziek, en een deels blijvend oeuvre.
__________

Voor een uitvergroting van de kop van dit standbeeld, te zien in een bijdrage van maandag 2 januari op onze zustersite Tempel der Toonkunst kunt u hier klikken.

31-12-11

Susan Bullock zingt Wagner in herhaling, op BBC Radio 3, van de Last Night of the Proms 2011; Lang Lang speelt Liszt

Susan Bullock, gefotografeerd door Anne-Marie
Le Blé. Foto: Harrison Parrott, impresariaat.

De Britse cultuurzender BBC Radio 3 presenteert op oudejaarsdag een herhaling van de Last Night of the Proms 2011, met pianist Lang Lang ─ een voordeel van de radio is dat we die exaltatie niet hoeven te zien ─ en sopraan Susan Bullock.


Lang Lang zal werk uitvoeren van Franz Liszt (1811-1886), de zangeres beperkt zich tot operafragmenten van de schoonzoon van Liszt: Richard Wagner (1813-1883). Het ensemble, dat op de laatste avond van de reeks Proms in de Londense Albert Hall altijd weer het BBC Symphony Orchestra is, wordt gedirigeerd door Edward Gardner.


Het concert zal worden uitgezonden tussen 22:10 uur en 01:00 uur in de nacht op 1 januari (onze tijd).

09-12-11

Het werk van de Engelse auteur Charles Dickens staat centraal in het literatuurprogramma 'The verb' van BBC Radio 3, deze vrijdagavond

De jonge Charles Dickens; portret
door Daniel Maclise (1806-1870).

Altijd weer nieuw

Charles Dickens (1812-1870) is enerzijds nog steeds geliefd, al lijkt het enthousiasme bij de jongste generatie die leest ─ voorzover dat nog gebeurt ─ en bij de filmmakers enigszins weggeëbd. De omzetting in beelden, van zijn romans, schijnt iets minder populair te zijn geworden, doch zoiets kan steeds opnieuw een piek beleven. Aan de andere kant is hij niet uit het openbare leven verdwenen, aangezien er nog steeds nieuwe biografieën en artikelen over hem worden geschreven en gepubliceerd.

In het literatuurprogramma The verb, een vast onderdeel van het uitzendschema van de Britse cultuurzender BBC Radio 3, is ─ op vrijdag 9 december, tussen 23:00 uur en 23:45 uur onze tijd ─ het werk van Charles Dickens het onderwerp.

Grote verwachtingen

't Is net of er lieden zijn die hebben aangevoeld dat ze mijn opmerking moesten logenstraffen: in de nacht van vrijdag 9 op zaterdag 10 december zag ik op dat de BBC een nieuw kostuumdrama gaat uitzenden naar de roman Great Expectations uit de jaren 1860-1862. Het verhaal werd in afleveringen gepubliceerd in het tijdschrift All the year round, en aansluitend in boekvorm.
We mogen er ook van uitgaan dat in de maand december tal van televisiezenders, verspreid over de globe, hun opwachting zullen maken met A Christmas Carol in Prose in enigerlei vorm.

27-11-11

BBC Radio 3-programma 'Words and music' is deze keer gewijd aan de 'Great Exhibition' van 1851 in Londen

William Carlos Williams.
Pasfoto met signatuur (1921).

In 1851 werd in Londen een zeer omvangrijke expositie gehouden ─ een Wereldtentoonstelling ─ over industrie in combinatie met cultuur. Die tentoonstelling is de geschiedenis ingegaan als de Great Exhibition.
'Words and music', dat een vast onderdeel uitmaakt van de programmering van de Britse cultuurzender BBC Radio 3, biedt in de aflevering van zondag 27 november ─ uit te zenden tussen 19:30 uur en 20:15 uur onze tijd ─ uitingen van poëzie en proza met betrekking tot die Wereldtentoonstelling van 1851, gepresenteerd door middel van voordrachten door acteur Scott Handy (*1968) en actrice Catherine Harvey , aangevuld met teksten van William Carlos Williams (1883-1963).

Het muzikale element in deze aflevering stamt van onder anderen Angela Morley (1924-2009), Aleksandr Mosolov (1900-1973) en Béla Bartók (1881-1945).

14-11-11

Terugblik op standaardwerk 'What is history' uit 1961, van E.H. Carr, vijf avonden in 'The essay' van BBC Radio 3

Edward Hallett Carr.

In 1961 heeft de Britse diplomaat en historicus Edward Hallett Casrr (1892-1982) het boek What is history? gepubliceerd. Dat zou een heel invloedrijk geschrift blijken.
Een halve eeuw na dato presenteert de Britse cultuurzender BBC Radio 3, gedurende vijf avonden, vanaf maandag 14 tot en met vrijdag 18 november ─ tussen 23:45 uur en middernacht onze tijd ─ in het vaste programmaonderdeel The essay, met als werktitel What is history today? een terugblik, hopelijk met vergezicht, naar aanleiding van dat boek.
Ongewtijfeld wordt het thema geschiedenis thans geheel anders behandeld dan een eeuw geleden en ook nog als een halve eeuw geleden, toen ik de lagere school bezocht. Maar men moet wel bedenken dat zelfs het thema historie een relatief onderwerp is, aangezien de opvattingen erover met de tijd mee evolueren. Over nog een eeuw is het immers allemaal weer heel anders.

19-10-11

Interview met auteur John Sutherland in BBC Radio 3's 'Night waves', op donderdag 20 oktober

In het programma Night waves ─ een cultureel magazine van de Britse cultuurzender BBC Radio 3 ─ wordt op donderdag 20 oktober, tussen 23:00 uur en 23:45 uur onze tijd, een interview uitgezonden met de Engelse auteur John Sutherland (geboren 1938), die niet alleen emeritus professor voor letteren is, maar tevens als columnist voor kranten werkt, en schrijver van een aanzienlijk oeuvre is. In genoemd magazine wordt met hem gesproken over zijn nieuwe boek dat alleen al door de titel zeer prikkelend is: Lives of the novelists ─ A history of fiction in 294 lives.

17-10-11

In The essay, van BBC Radio 3, besteedt de Engelse dichteres aandacht aan vijf verschillende dieren in de natuur

De Engelse dichteres Ruth Padel. 
Foto overgenomen van haar website.

In het werk-dagelijkse, een kwartier durende, programma The essay van de Britse zender BBC radio 3, besteedt de Engelse dichteres Ruth Padel (geboren in 1946), gedurende de vijf avonden van maandag 17 tot en met vrijdag 21 oktober het laatste kwartier van die etmalen (onze tijd), aandacht aan enkele dieren in de natuur. Geen wonder: ze is niet alleen letterkundige maar ook intens betrokken bij een Zoölogisch Genootschap.

 

Op maandag 17 oktober is dat The deer

 

Op dinsdag 18 oktober is dat The robin

 

Op woensdag 19 oktober is dat The badger

 

Op donderdag 20 oktober is het The butterfly

 

Op vrijdag 21 oktober is de aandacht gericht op The fox.

18-09-11

Letteren en muziek gecombineerd in twee uiteenlopende radioprorgramma's ─ zondag 18 september in de avonduren

Ramses Wallisch op een favoriete plek, naast Boeddha.

BBC Radio 3: Words and Music ─ Katten
In het programma Words and music dat op zondag 18 september tussen 19:30 uur en 20:15 uur door de Britse cultuurzender BBC Radio 3 zal worden gepresenteerd, is het thema dat deze keer in proza en poëzie, in verband gebracht wordt met muziek: Katten.
We kunnen luisteren naar muziek van Camille Saint-Saëns (1835-1921), Gioacchino Rossini (1792-1868) en Georg Philipp Telemann (1681-1767).

 

Antonio Machado.

Radio 4: Oase ─ Spanje
Later op de avond, tussen 23:02 uur en middernacht, wordt, in het NTR-programma Oase op Radio 4, eveneens een combinatie gemaakt van muziek en letteren ─ in dit geval alleen poëzie. Cees van Ede presenteert het programma.

Spanje is één van de landen die (heel) zwaar te lijden hebben onder de economische crisis die als een inktvis zijn tentakels uitslaat over tal van geledingen van de maatschappij.

Dat land heeft echter een intens rijke cultuurgeschiedenis die zijn invloeden doet gelden tot op de huidige dag, en welke zich onder meer uit in de muziek en in de poëzie. Oase geeft inzicht in die aspecten van het Spaanse leven. We krijgen gedichten te horen van de grootmeester der Spaanse literaire cultuur ten tijde van de Burgeroorlog: Federico Garcia Lorca (1898-1936) en van Antonio Machado (1875-1939).

06-09-11

Voorafgaande aan de première op woensdag tijdens een BBC Prom-concert: praten over Harry's Boston Concerto

Harrison Birtwistle.
Foto van uitgever
Bosey & Hawkes

In Music masters, een programma van BBC Radio 3, dat in de aflevering van 6 september, tussen 23:00 uur en 23:45 uur onze tijd, via de ether op ons af kan komen als we onze ontvanger voor deze ethergolven openstellen, kunnen we luisteren naar Harry's Boston Concerto: een interview met de in 1934 geboren Engelse muziekmeester Harrison Birtwistle, die zich tot voor kort heeft voorbereid op zijn eerste Concert voor viool en orkest, dat op woensdag 7 september tijdens een van de BBC Proms in de Albert Hall te Londen zal worden uitgevoerd door Christian Tetzlaff met het Boston Symphony Orchestra onder leiding van David Robertson.
Dat concert zal ook weer via BBC Radio 3 rechtstreeks te beluisteren zijn, tussen 20:00 uur en 22:15 uur onze tijd. 

07-03-11

BBC Radio 3: 'Composer of the week' is de Duitse maestro Max Bruch

Hoevelen zijn er niet tussen de talrijke muziekliefhebbers — met uitzondering van de professionele — die, desgevraagd, niet verder komen dan twee of drie composities van de Duitse, zelfs in het kader van zijn eigen tijd (aarts)conservatieve muziekmeester Max Christian Friedrich Bruch (1838-1920), die zich afzette tegen 'nieuwslichters' als Wagner en Liszt. Het (eerste) Vioolconcert in g-klein (1865/67) wordt doorgaans snel genoemd en op de tweede plaats komt dan Kol Nidrei, opus 46, uit 1879/80, de emotioneel geladen Variaties op een Joods thema. En als het even meezit, komt men nog op de Schotse fantasie voor viool en orkest in Es-groot, opus 47, geschreven in de jaren 1880/81, net als Kol Nidrei, neigend naar overgevoeligheid. Je hoort dat eerste vioolconcert nog wel op concertprogramma's, maar de beide andere genoemde werken klinken vrijwel alleen nog op de radio.
Er bestaan nog diverse andere werken voor viool en orkest van dezelfde componist; niet alleen zijn ze nimmer zo populair geworden als opus 26, ze hebben ook bij lange na niet die kwaliteit. Het tweede concert voor viool en orkest — in d-klein,opus 44, uit 1877 — heb ik veertig jaar geleden in Groningen horen spelen door Dick Bor met het (toenmalige) Noordelijk Filharmonisch Orkest, ik denk dat de Noorse gastdirigent Per Dreier voor die gelegenheid op de bok stond.
Aangezien deze musicus door talrijke collega's als al te conservatief werd ervaren, werd hij door het gilde van uitvoerende musici gemeden. Toch heeft Bruch voldoende geschreven — vocale stukken, opera, oratoria, en veel kamermuziek — dat nog altijd, ook buiten het kader van alleen zijn schepingsperiode, interessant genoeg is om (eens) kennis van te nemen. 

Daartoe biedt het BBC Radio 3-programma Composer of the week de komende vijf dagen de gelegenheid, steeds een uur in de vroege middag, tussen 13:00 uur en 14:00 uur onze tijd — met een herhaling tussen 23:00 uur en middernacht.

05-03-11

Rossini's 'Armida' met Renee Fleming, zaterdagavond op twee radiozenders gelijktijdig

Dirigent Riccardo Frizza
leidt koor en orkest van de
New Yorkse Metropolitan
Opera. Foto: IMG Artists.

Zowel in het muziektheater-programma Opera on 3 van BBC Radio 3, alsook in het programma Opera live van Neerlands Radio 4, wordt op zaterdag 5 maart, vanaf 19:00 uur, een rechtstreekse uitzending gerealiseerd vanuit de Metropolitan Opera in New York, waar dan de opvoering van de opera Armida van Gioacchino Rossini (1792-1868) als matinee aanstaande is. Koor en orkest van dat muziektheaterinstituut staan onder leiding van Riccardo Frizza. De rol van Armida zal daarbij worden gezongen door Renee Fleming, Lawrence Brownie kruipt in de huid van Rinaldo. Verder komen we John Osborne tegen die als Gernando optreedt. Ubaldo wordt vertolkt door Kobie van Rensburg; Barrie Banks is Carlo, en Goffredo krijgt zijn vertolking in de zanger Bruce Ford.

12-02-11

Muziekdrama 'Nixon in China' van John Adams, zaterdagavond gelijktijdig op twee radiozenders

Zeer ruim aanbod
Op de avond van zaterdag 12 februari valt op diverse van de talrijke West-Europese radio- en televisiezenders een opera te beluisteren. Als we ons hier — zoals meestal — beperken tot Nederland en en enkele van de ons direct omringende staten — Duitsland, België en Groot-Brittannië — voor zover dat radiozenders betreft; de Franstalige muziekzender Mezzo-tv sluit daarbij de rij.

Tweemaal Nixon in China van John Adams
De afgelopen week en de komende dagen staan Amerikaanse ex-presidenten in de belangstelling: Reagan in een op diverse zenders gepresenteerde documentaire, die ooknog enige malen wordt herhaald. Zijn voor-voorganger Richard Milhouse Nixon (1913-1994) was de president die in 1973 uit zijn ambt werd gezet, een functie die hij nimmer had mogen bekleden, maar we willen nog wel eens vergeten dat toen diens maffia dat stuk van het werelddeel Amerika beheerste en
 verantwoordelijk was voor massamoorden in Indochina— de Verenigde Staten — dat wij gemakshalve doorgaans met die naam aanduiden. John Adams (1736-1826) was de naam van de tweede Amerikaanse president (1797-1801), maar de John Adams voor wie uw aandacht op deze plek willen genereren is de in 1947 geboren Amerikaanse componist. In 1987 verscheen zijn opera Nixon in China, over de historische ontmoeting tussen twee van de meest weerzinwekkende topcriminelen — beiden direct verantwoordelijk voor massaslachtingen — uit de geschiedenis van de aardkloot ten tijde van de aanwezigheid van het uiterst dubieuze verschijnsel mens.

Twee uitzendingen gelijktijdig
Nixon in China is de eerste van de vier opera's die tijdens de avonduren van genoemde zaterdag te beluisteren zal zijn: gelijktijdig, want in beide gevallen via een directe verbinding met de New Yorkse Metropolitan Opera, waar genoemd muziekdrama op dat moment als matinee wordt gegeven. De componist zelf dirigeert koor en orkest van genoemde muziektheater-instelling. De Amerikaanse bariton James Maddalena (geboren in 1954) zingt de rol van de voormalige VS-president.

Het wereldwijd bekende BBC Radio 3-programma Opera on 3, met het onderdeel Live from the Met, presenteert vanaf 19:00 uur het muziekdrama in kwestie. Tegelijkertijd is deze opera te beluisteren op de regionale Duitse radiozender WDR 3 in de aldaar veelvuldig geprogrammeerde uitzending Bühne: Radio live. Het wordt eventueel een kwestie van kiezen op basis van de uitzendkwaliteit waarover we u hier geen aanbevelingen kunnen doen.
____________
Afbeeldingen
1. De Amerikaanse componist John Adams.
2. De Amerikaanse bariton James Maddalena. Foto: © Ken Howard, Metroplitan Opera.

06-02-11

BBC Radio 3's 'Discovering music' met naders in Bruckners Zesde Symfonie


In het zondagse, door BBC Radio 3 uit te zenden, programma 
Discovering music, dat op 6 februari tussen 18:00 uur en 19:45 uur wordt uitgezonden, gaat Petri Sakari met het BBC Philharmonic Orchestra in op diverse aspecten va de Symfonie nr. 6 in A grote terts uit 1881 van Anton Bruckner (1824-1896). De componist noemde deze symfonie — waaraan veel minder is gesleuteld dan aan andere en waarvan evenmin legio versies bestaan — raillerend Die Keckste. Mensen met heel goede oren zullen het citaat uit Wagners Tristan und Isolde tegenkomen.

Gewoonlijk wordt in zo'n aflevering, als het om symfonische muziek gaat, door de dirigent gewezen op passages, hun betekenis en de wijze van uitvoeren binnen zo'n opus. Dat zal nu ongetwijfeld eveneens gebeuren, want de zeven kwartier die voor deze aflevering beschikbaar zijn, is bijna twee keer zo veel tijd als benodigd is voor een 'simpele' uitvoering van de symfonie in kwestie.
__________ 

Afbeelding: Componist Anton Bruckner, geportretteerd door Ferry Bératon.

__________

[1] Ferry Bératon (1859-1900) heette in werkelijkheid Ferdinand Perathoner.

 

02-12-10

Vijf muziekdrama's van Puccini nader belicht op BBC Four-tv; 'Tosca' in uivoering op BBC Radio 3

 

Poster uit 1899 voor de première
van Tosca in 1900. Van de hand
van Adolfo Hohenstein (1854-1928)

Tosca
Donderdag 2 december  en vrijdag 3 december wordt de focus van enkele Britse ether-media weer eens nadrukkelijk gericht op de Italiaanse componist Giacomo Puccini — geboren in december 1858; overleden in november 1924, en derhalve voor menigeen (meer dan) voldoende aanleiding om maar weer eens te gaan herdenken. Deze week doen Britse media dat.
Het begint op donderdag 2 december, 's middags om 15:00 uur in het programma Afternoon on 3 van de radiozender BBC Radio 3. Dan wordt weer één van de vele inhoudelijke draken uit de koker van deze mooie-klanken-meester de ether ingestuurd: Tosca. De kwaliteit die de meeste zijner in muziek omgezette tragedies op de bühne kunnen krijgen, is afhankelijk van vooral de vocale prestaties, in eerste instantie die der vrouwen.
De versie die u op genoemde middag kunt beluisteren, is er een van de Chicago Opera: koor en orkest, ondersteund door vocale solisten, onder leiding van Andrew Davis.

Opera Italia 

Tosca vormt tevens één van de vijf onderdelen van de aflevering van het programma Opera Italia dat te horen en te zien zal zijn op vrijdag 3 december door de Britse zendgemachtigde BBC Four-TV. De aflevering in kwestie zal worden uitgezonden tussen 20:30 uur en 21:30 uur. Deze draagt de titel The triumph of Puccini.
In dat uur wordt aandacht besteed aan de vijf meest populaire muziekdrama's van genoemde Italiaan. Naast Tosca, uit 1900, gaat het om La Bohème (1896), Madame Butterfly (1904), Gianni Schicchi (1918) en Turandot (1926).
De jaartallen wijzen op die waarin de eerste publieke vertoning van de werken in kwestie werd gerealiseerd.

 

30-10-10

BBC Radio 3 presenteert zaterdagavond vanuit 'Covent Garden' Bizets 'Les pêcheurs de perles'

 

Op twee radiozenders
In het programma Opera on 3 — dat bijna het gehele jaar door op zaterdagavond via BBC Radio 3 wordt uitgezonden — wordt zaterdagavond een uitvoering gerealiseerd van het muziekdrama Les pêcheurs de perles van Georges Bizet (1838-1875). De uitzending, die vanuit het Royal Opera House Covent Garden zal zijn, begint om 19:00 uur.
U hoort koor en orkest van genoemd opera-instituut onder leiding van Antnio Pappano. Drie van de meest vooraanstaande solisten zijn Nicole Cabell, Gerald Finley en John Osborne.

Een uur later begint op de Duitse regionale radiozender NDR Kultur dezelfde versie van het muziekdrama van deze Franse componist.

Achtergronden
Les pêcheurs de perles is een opera in drie bedrijven op een lbretto van Eugène Cormon (1810-1903), Pierre-Étienne Piestre (1811-1903) en Michel Carré (1821-1872). De première werd gegeven op 30 september 1863 te parijs in het Théâtre Lyrique. Bijna een kwart eeuw later, in 1886, werd de eerste Duitse uitvoering gegeven in Coburg. Er zouden nog meer Duitse edities verschijnen.


De handeling

Op Ceylon zijn twee oudere parelvissers — Zurga (bariton) en Nadir (tenor), die ver van hun land van oorsprong ooit op dezelfde vrouw verliefd werden. Nu leggen ze een nieuwe basis voor hun vriendschap. Als de Bajadere Leila (sopraan) in haar functie wordt ingewijd, hoort Nadir onmiddellijk aan haar stem dat zij de vrouw is op wie hij en zijn vriend indertijd verliefd zijn geworden.
Leila en Nadir bekennen elkaar hun verboden liefde, maar ze worden betrapt door de hogepriester Nourabad (bas), en vervolgens aan het volk uitgeleverd. Zurga overwint zijn jaloezie zodrahij beseft dat Leila hem als kind het leven heeft gered, en hij stelt de beide geliefden in de gelegenheid te ontvluchten. Zelf komt hij om het leven.

 

08-10-10

Wagners 'Lohengrin' in Opera on 3 van BBC Radio 3, zaterdagavond

 

Theaterzettel voor de eerste uitvoering van Wagners Lohengrin

Zoals dat bijna elke zaterdagavond het geval is, wordt ook op 9 oktober door de Britse zender BBC Radio 3 — deze keer vanaf 19:00 uur onze tijd — in het programma Opera on 3 een muziekdrama uitgezonden. Hierbij gaat het om een uitvoering van Lohengrin uit 1850 van Richard Wagner (1813-1883).

Op 3 augustus 1845 heeft de componist de laatste hand gelegd aan het ontwerp van de tekst voor deze opera; het uiteindelijke tekstboek was in de herfst van dat jaar gereed.
Tussen mei 1846 en 29 augustus 1847 heeft Wagner aan de muziek gewerkt die hij vervolgens in partituurvorm heeft overgebracht, hetgeen bijna vier maanden heeft gevergd: van 1 januari tot en met 28 april van het jaar 1848. In 1850 is de eerste uitvoering van Lohengrin gerealiseerd; op 28 augustus 1850 in het Hoftheater van Weimar, op de geboortedag (in 1749) v
an Johann Wolfgang von Goethe, die op 22 maart 1832 te Weimar was gestorven.

Meer informatie over dit muziekdrama is te vinden in een eerder op de aan ons gelieerde site Tempel van het Muziektheater gepubliceerd artikel, op 1 juli 2008.
__________

Zie voor meer over Wagner onze bijdrage van heden over het programma Prisma Musik, met daarin aandacht voor Wagners Götterdämmerung. Over een deel van de puur instrumentale muziek van deze componist is, eveneens in een artikel van heden, meer te vinden op de aan ons gelieerde website Muziek en mensen.


 

14-09-10

Uitgebreid spreken met de voormalige Britse premier Blair in 'Night Waves' van BBC Radio 3

 

In Night Waves, een vast onderdeel in de programmering van BBC Radio 3, wordt op dinsdag 14 september, tussen 23:15 uur en middernacht onze tijd, een uitgebreid onderhoud gepresenteerd met de voormalige Prime Minister van Groot-Brittannië, Anthony Charles Lynton Blair die in1953werd geboren en van 1997 tot 2007 bovengenoemde functie heeft vervuld als vertegenwoordiger van de Labour Party, die nog altijd graag voor sociaal-democratisch wenste door te gaan.
Hoewel het enige tijd relatief stil was rondom Tony Blair, ook in de internationale pers, heeft hij na zijn aftreden bepaald niet stilgezeten. Onlangs zijn diens memoires verschenen onder de titel Journey, en dat feit heeft diezelfde internationale pers de focus opnieuw op hem doen richten. Het verschijnen van dat boek en de inhoud ervan zijn tevens aanleiding voor de uitzending hedenavond op BBC Radio 3.

 

13-09-10

Noorse vioolvirtuoos Ole Bull als 'Comoser of the week' van BBC Radio 3

 

Hoewel we de naam van de Noorse componist Ole Bull (1810-1880) meer dan eens zijn tegengekomen — vooral in combinatie met die van zijn landgenoot Edvard Grieg (1843-1907) wiens mentor hij was, zijn we ons niet bewust ooit een werk van hem te hebben gehoord.  Ondanks de voorkeur van zijn vader, die liever zag dat hij theologie zou gaan studeren en dominee werd — en die wens heeft bij meer dan één vader van een latere componist geleefd —, slaagde Ole Bull erin, als autodidact, het vioolspel onder de knie te krijgen. In 1832 gaf hij in Parijs zijn eerste concert.

Dat en nog één en ander over deze muziekmeester kunt u te horen krijgen, evenals muziek van hem, als u luistert naar het weekdaagse programma Composer of the Week dat door BBC radio 3 wordt uitgezonden, van maandag tot en met vrijdag, 's ochtends tussen 11:00 uur en 12:00 uur en in de avonduren, een herhaling van de ochtenduitzending, eveneens tussen elf uur en twaalf uur. In beide gevallen onze tijd.

10:43 Gepost door Heinz Wallisch in Klassieke Muziek | Permalink | Commentaren (0) | Tags: bbc radio 3, 'composer of the week', ole bull |  Facebook |

31-08-10

Muziekdrama 'Hänsel und Gretel' concertant tijdens BBC Proms 2010 van dinsdag 31 augustus

 

Op het concertpodium
Tijdens het BBC Proms 2010-concert dat op dinsdag 31 augustus in de Londense Albert Hall zal worden gegeven en rechtstreeks zal worden uitgezonden door BBC Radio 3, staat de opera Hänsel und Gretel van Engelbert Humperdinck centraal. Zowel in het eerste gedeelte — tussen 20:00 uur en 21:05 uur —, alsook na de pauze, van 21:25 uur tot 22:30 uur. Dan worden gedeelten uit dat muziekdrama concertant voorgesteld door de Glyndebourne Festival Opera en het London Philharmonic Orchestra onder leiding van Robin Ticciati.

Meer over het werk in kwestie is te vinden in een uitgebreid artikel dat op 26 februari van dit jaar op onze zustersite Tempel van het Muziektheater is opgenomen.

Praten in de pauze
In de pauze — tussen 21:05 uur en 21:25 uur — wordt opnieuw een aflevering van de BBC Radio 3-reeks Proms Literary Festival uitgezonden, waarin een gesprek zal worden gevoerd met Anne Fine, schrijfster van onder meer kinderliteratuur, die dertig jaar geleden haar eerste boek publiceerde, en met Margaret Rustin, psychothearapeut. Het onderwerp van dat onderhoud is eveneens het verhaal van Hänsel und Gretel.
__________
Afbeelding: Dirigent Robin Ticciati. (Foto: Chris Christodoulou.)

20-08-10

Over de creativiteit van linkshandigen in 'Twenty minutes' op BBC Radio 3


In de aflevering van het programma Twenty minutes van BBC Radio 3 dat op vrijdag 20 augustus tussen de beide onderdelen van het BBC Proms 2010-concert van die avond — en dat is tussen 20:45 uur en 21:05 uur — wordt het thema creativiteit van linkshandigen behandeld. In aansluiting daarop wordt in het tweede gedeelte van het concert, als eerste werk na de pauze het Concert voor de linkerhand van Maurice Ravel (1875-1937), uitgevoerd door het Philharmonia Orkest onder leiding van Esa-Pekka Salonen (geboren 1958); solistische medewerking zal worden verleend door de pianist Jean-Efflam Bavouzet (geboren 1962).

Ravel componeerde in 1931 dat concert voor de linkerhand van de Oostenrijkse pianist Paul Wittgenstein (1881-1967). Na zijn studie debuteerde hij in 1913. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was deze musicus militair en in die hoedanigheid was hij op patrouille bij de Poolse plaats Zamość. Bij die gelegenheid werd hij door een kogel van een sluipschutter in zijn rechterarm geraakt, waarna hij dat lichaamsdeel moest worden geamputeerd, en hij voor zijn spel op de zwarte en witte toetsen een internationale carrière in principe wel kon vergeten, doch daarin berustte hij niet, maar arrangeerde hij zelf tal van bestaande composities zodanig dat ze alleen met de linkerhand konden worden uitgevoerd, en hij toch kon blijven spelen. Diverse componisten hebben speciaal stukken voor hem geschreven: Benjamin Britten, Paul Hindemith en Richard Strauss. Maurice Ravel ging zo ver een heel concert te creëren. De pianist was hem weliswaar dankbaar, maar begreep er helemaal niets van en heeft het dan ook nooit zelf gespeeld.

 

Geheel anders is de situatie van linkshandigen die dit fenomeen vanaf hun geboorte meedragen, en die — helaas — ook in onze tijd niet zelden met achterdocht of zelfs verachting worden bekeken, aangezien zou iemand opvallend anders is, hetgeen — al dan niet subliminaal — als bedreigend wordt ervaren. Iemand die daarover, in tal van opzichten kan meepraten, is Rik Smits, die ovder het verschijnsel linkshandigheid een boek heeft geschreven dat in maart van dit jaar bij Nieuw Amsterdam Uitgevers is verschenen en al snel moest worden herdrukt.
Dezer dagen zal op deze site een bespreking wordej gepubliceerd van Het raadsel van linkshandigheid.

 

03-08-10

Twee gedichten van Alfred, Lord Tennyson worden in BBC Radio 3-'The Essay' nader beschouwd


Dinsdagnacht en donderdagnacht
In The essay, een in principe dagelijks programma-onderdeel van BBC Radio 3 dat gewoonlijk 's avonds laat, tussen 00:00 uur en 00:15 uur onze tijd — in (onder meer) Engeland is het dan nog een uur vroeger — is deze week twee keer een tekst van Alfred, Lord Tennyson (1809-1892) het onderwerp van aandacht.
Dat begint in de nacht van dinsdag 3 augustus op woensdag 4 augustus als Gwyneth Lewis zich over het gedicht The Kraken. In de nacht van donderdag 5 op vrijdag 6 augustus wordt aandacht besteed aan de liedtekst Tears, idle tears door Kit Wright.De poëzie van Tennyson, die de functie van poet laureate (dichter des vaderlands) heeft bekleed, is in Engeland nog altijd zeer populair. Taalkundige bijzonderheid van zijn werk is dat het, direct na William Shakespeare, het meest wordt geciteerd in the Oxford English Dictionary (OED).
De teksten in kwestie zijn te vinden in een bijdrage van heden op de aan deze site redactioneel gerelateerde Tempel der Dichtkunst.

28-06-10

BBC Radio 3-programma The essay richt de aandacht deze week opCouples

 

Op alle werkdagen van de week wordt gedurende een kwartier het programma The essay via BBC Radio 3 uitgezonden — 's nachts tussen 00:00 uur en 00:15 uur onze tijd. Het is gebruikelijk dat gedurende die vijf korte uitzendingen diverse deelaspecten van het te behandelen thema aan de orde komen. Dat is ook deze week het geval als als het fenomeen Couples nader wordt beschouwd. 
De aandacht in de eerste aflevering zal daarbij uitgaan naar beroemde koppel vanaf de dagen der verre oudheid: koppels in de Griekse mythologie, de Bijbel en tijdens oude beschavingen.
In de tweede aflevering — in de nacht van dinsdag 29 op woensdag 30 juni — komt Frederic Raphael (geb. 1931) aan het woord over klassieke mythes en koppels in de literatuur: Helena en Menelaos, Odysseus en Penelope, alsmede Hector en Andromache.

Aflevering 3 van de vijfdelige reeks behandelt ook beroemde liefdesduo's uit de literatuur vanaf de Romeinse dichter Ovidius tot en met stellen in de literatuur van de twintigste eeuw in de verhalen van W. Somerset Maugham en de met de Nobelprijs Literatuur onderscheiden Ernest Hemingway

De vierde aflevering behoort opnieuw toe aan Frederic Raphael, die zich daarin uitspreekt over het huwelijk en over ouders welke in de loop der eeuwen een rol hebben vervuld inde letteren.
De slotbijdrage van Couples — in de nacht van vrijdag 2 op zaterdag 3 juli, gaat over Hollywood-stellen, politieke koppels en koninklijke liefdesverbintenissen waarin Queen Victoria en haar zo innig geliefde Prince Albert een voorname plaats innemen.
Uit de mededelingen dienaangaande valt niet op te maken of er ook ruimte is voor anders getinte liefdesverhoudingen, zoals die van Sappho en haar damesmeisjes, of die van heren met Griekse beginselen gedurende de laatste vijfentwintig tot dertig eeuwen.

__________

Afbeelding: Frederic Raphael.

 

21-06-10

Beroep: toneelspeler. Documentatie in vijf afleveringen deze week in The essay op BBC Radio 3


De Britse zender BBC radio 3 biedt de komende vijf dagen, direct na middernacht — al die dagen tussen 00:00 uur en 00:15 uur onze tijd, in het vaste programmaonderdeelThe essay — de aflevering van deze week in vijf delen onder de titel Half shame, half glory — Postcards from the acting profession.
Het eerste onderdeel — dat in de nacht van maandag op dinsdag te beluisteren valt — behandelt de rol van de toneelspeler — die in de onderhavige context beter 
acteur kan worden genoemd — als verteller van verhalen, waarbij de stem een instrument van doorslaggevende betekenis is.
In het tweede gedeelte — tijdens de nacht van dinsdag op woensdag — komt de stellin aan de orde dat optreden in een toneelstuk veel meer een kwestie is van perfectioneren in plaats van een zaak van oefenen.
Het derde deel — in de nacht van woensdag op donderdag — is het thema de relatie russen acteur en regisseur.

Deel vier — als het officieel reeds vrijdag is — laat de luisteraar kennismaken met acteur Mat Fraser (geboren 1962), die altijd een koffertje bij zich heeft, en over de inhoud daarvan vertelt: allemaal hulpmiddelen voor een acteur, welke hem aan een baan zouden kunnen helpen; hij neemt het dan ook altijd mee naar audities.
Het laatste onderdeel — dat in de nacht van vrijdag op zaterdag ter kennisname de ether zal worden ingezonden — gaat over de vraag wat het betekent om als acteur werk te hebben, en daarnaast wat het inhoudt om 
werkloos te zijn. Hetgeen niet hoeft te, en zelden zal, betekenen dat de persoon in kwestie ook werkeloos is.

__________

Afbeelding: Acteur Mat Fraser op de confronterende toer met een striptease, waarbij hij zich ook ontdoet van zijn armprotheses.

09-06-10

Bezoeken aan en schrijven over nazi-Duitsland door internationale beroemdheden in nieuw boek: op BBC Radio 3 in Nigt waves

 

In het Britse radioprogramma Night waves dat met enige regelmaat op door BBC Radio 3 wordt uitgezonden, is voor de aflevering van woensdag 9 juni een gesprek ingepland over een nieuw boek met impressies van enkele beroemdheden uit diverse disciplines van het cultureel-maatschappelijk leven in meerdere delen van de wereld. 

Uit Groot-Brittannië is de veelzijdige  Virginia Woolf (1882-1941) onder meer romancière en essayiste onderwerp van gesprek. Een tweede beroemdheid, zeker zo veelzijdig als voornoemde Bloomsbury-dame, maar dan op een geheel ander vlak is William Edward Burghardt du Bois (spreek: Du Booys) (1868-1963), een Amerikaans activitist voor burgerrechten die zich gedurende zijn deel van de twintigste eeuw bij voortduring heeft ingezet voor gelijke rechten en tegen elke vorm van racisme. Du Bois werkte tevens als historicus, scioloog, auteur en redacteur. De derde figuur binnen dit illustere gezelschap is de meest vermaarde president van de Verenigde Staten van Amerika, John Fitzgerald Kennedy (1917-1963).

De grootste gemene deler van deze drie maatschappelijk vooraanstaaned figuren is het feit dat zij allen, voorafgaande aan de Tweede Wereldoorlog, nazi-Duitsland hebben bezocht en daarover hebben gepubliceerd. Ook anderen van naam en faam hebben een dergelijk bezoek aan het Duitse rijk van anno dazumal afgelegd.
Dat is het thema van het nieuwe boek: Travels in the Reich 1933-1945. Presentator Matthew Sweet en zijn gasten proberen te achterhalen wat het genoteerde van de drie genoemde figuren over hen zegt en wat hun visie op nazi-Duitsland nu precies te betekenen heeft. De uitzending 
van Night waves is tussen 22:15 uur en 23:00 uur onze tijd.

__________

Afbeeldingen
1. Burgerrechten-activist W.E.B. du Bois in 1918.
2. Night waves-presentator Matthew Sweet.

05-06-10

Drukke opera-avond op zaterdag 5 juni op radio en televisie


Richard Strauss' Rosenkavalier

Vier uiteenlopende opera's — zowel qua stijlperiode alsook waar het de populariteit betreft — zijn op de avond van zaterdag 5 juni te beluisteren via evenzovele zendgemachtigden in West-Europa, waarbij moet worden aangetekend dat enkele daarvan elkander overlappen.
Zoals meestal het geval is, begint de uitzending van het Engelse radioprogramma 
Opera on 3 om 19:0 uur op de Britse zender BBC Radio 3. Daar valt een opvoering te volgen van Der Rosenkavalier uit 1911 van Richard Strauss (1864-1949). Zangsolisten worden ondersteund door koor en orkest van the Royal Opera House Covent Garden te Londen.
Meer over dit muziekdrama is te vinden in enkele van onze bijdragen op dit weblog. U hoeft in het sjabloon ZOEKEN alleen maar de titel in te tikken.


Cavalli's 
Calisto

Twee minuten nadat BBC Radio 3 met het programma is begonnen, gaat op Neerlands Radio 4 in de serie Opera live het muziekdrama La Calisto van Francesco Cavalli (1602-1676) van start, uit te voeren door Les Talens Lyriques onder leiding van Christophe Rousset. La Calisto is een opera in drie bedrijven op een tekst van Giovanni Battista Faustini (1619-1651), naar een gedeelte uit de Metamorfosen van de Romeinse dichter Ovidius (43 vóór tot 17 na het begin van onze jaartelling). De eerste opvoering van La Calisto heeft plaatsgehad in de herfst van 1651 te Venetië.

In de jaren zeventig van de vorige eeuw werd deze opera min of meer opnieuw ontdekt, hetgeen tot uiting kwam in opvoeringen te Glyndebourne, Schwetzingen en Hannover.
Jupiter, uitgebeeld door een tenor, doet de mededeling dat de naam van Calisto — gezongen door een sopraan — een plaats aan de sterrenhemel zal krijgen. Op aarde probeert diezelfde oppergod om Calisto, die intussen één der nimfen is geworden
 van Diana — rol voor een mezzosopraan — te verleiden, waarvoor hij de gestale van Diana heeft aangenomen, maar de wederhelft van die oppergod, Juno, verandert Calisto in een beer. Als ster wordt ze vervolgens als Ursa Minor (Kleine Beer) in de Olympus opgenomen.

Rameau's 
Platée

Om 20:00 uur begint het programma Scala van de Belgische radiozender Klara. Daarin krijgen we de gelegenheid kennis te nemen van de inhoud van het muziekdrama Platée uit 1745 van Jean-Philippe Rameau (1683-1764), eveneens in een uitvoering door Les Talens Lyriques onder Christophe Rousset met medewerking van vocale solisten.
De tekst van deze opera stamt van de dichter Jacques Autreau (1657-1747), die tevens schilder was, en Adrien-Joseph Le Valois d'Orville.
Hierin komen we Jupiters echtgenote Juno nogmaals tegen: nu als alt. Mercurius — tenor — en Kitheron — bas — proberen Juno van haar jaloezie af te helpen door haar met een grap te verzoenen. De beiden doen dit door middel van de nymfe Platée — die door een tenor wordt uitgebeeld — maar die moet eerst goed worden voorbereid, alvorens deze de nieuwe echtgenote van Jupiter kan worden.
Maar als de oppergod eerst in de gestalte van een ezel en daarna als oehoe verschijnt, denkt Juno dat dit gebeurt om haar standvastigheid te testen. Op de Olympus wordt het huwelijk voorbereid, waarbij de Momus — tenor — in de rol van Amor kruipt. Dan verschijnt Juno die blijkt te zijn gekalmeerd nadat ze zogenaamd de sluier van het gezicht van haar rivale heeft gerukt.
In 1901 werd 
Platée in München concertante opgevoerd, in 1964 werd in Bremen een Duitse versie gepresenteerd.


Verdi's Aida op Mezzo-tv

Na twee minder vaak gespeelde stukken wordt het laatste onderdeel van de opera-avond vanaf 20:30 uur via Mezzo-televisie uitgezonden: het is een gefilmde versie van Aida uit 1871 door Giuseppe Verdi (1813-1901). Naast een keur van zangsolisten wordt uitvoering mogelijk gemaakt door het koor en orkest van het Teatro alla Scala Milano, onder leiding van Riccardo Chailly. Dit muziekdrama zal het huiskamerbeeldscherm tot na 23:00 uur bezet houden.
__________

Afbeelding: Francesco Cavalli.

27-05-10

Rossini's opera Zelmira — in twee gedeelten —donderdag en vrijdag in 'Afternoon on 3' van BBCRadio 3


Achtergronden

Op donderdag 27 en vrijdag 28 mei zal in het muziekprogramma Afternoon on 3 op de Britse zender BBC Radio 3 de opera Zelmira van Giacchino Rossini (1792-1868) worden uitgezonden, op elk van die beide dagen, 's middags vanaf 15:00 uur (onze tijd) de helft.
Het libretto voor dit muziekdrama stamt van Andrea Leone Tottola 
[1], naar de tragedie met dezelde titel uit 1762 van Dormont de Belloy. [2] De première werd gegeven op 16 februari 1822 in het Teatro San Carlo te Napels. Nog in hetzelfde jaar werd Wenen verblijd met een opvoering, twee jaar daarna was Berlijn aan de beurt.


De handeling

Zelmira — een rol voor sopraan — is de dochter van Polidoro — die door een bas dient te worden uitgebeeld —, de koning van Lesbos. Tijdens de afwezigheid van haar echtgenoot Ilo — een tenorpartij —, die koning van Troje is, dwingt ene Antenore (nomen est omen, dus: tenor) Zelmira's vader op de knieën en doodt hij een andere veroveraar genaamd Azor.
Zelmira houdt haar vader verorgen en wordt daardoor beschuldigd van moord.
Ilo, die zich in beginsel door Leucippo — partij voor bariton — had laten leiden doorziet plotseling de ware samenhang en slaagt erin de man die onrechtmatig over Lesbos heerst te overmeesteren, en geeft vervolgens Polidoro zijn troon terug.

_________

[1] Andrea Leone Tottola is op 15 september 1831 in Napels overleden. De geleerden zijn het niet eens — respectievelijk in het ongewisse — over zijn geboortejaar. De een rept van "het eind van de achttiende eeuw" als diens geboortetijd, anderen nemen de periode ietwat tot veel ruimer en spreken van de tweede helft van die eeuw.
Tottola was als huislibrettist verbonden aan het Koninklijke Theater van Napels en op grond daarvan onderhield hij contact met onder meer Rossini. Diverse van diens Italiaanse collega-componisten — al dan niet van het eerste plan — hebben muziekdrama's gerealiseerd op de libretti van de door hen zeer gewaardeerde Tottola. Tussen 1818 en 1822 schreef hij vier libretti voor Rossini-opera's, waarvan 
Zelmira de laatste was.

[2] Dormont de Belloy is een pseudoniem van Pierre-Laurent Buirette de Belloy (1727-1775), een Frans dramaschrijver.

__________

Afbeelding: Pierre-Laurent Buirette de Belloy.


 

 

 

21-05-10

Gustav Mahlers Zesde Symfonie vrijdagavond op BBC Radio 3 door BBC National Orchestra of Wales

Op vrijdag 21 mei presenteert de Britse zender BBC Radio 3 in het klassieke muziekprogramma Performance on 3, dat tussen 20:00 uur en 22:15 uur kan worden beluisterd, als eerste onderdeel de Zesde Symfonie van Gustav Mahler, uit te voeren door het BBC National Orchestra of Wales onder leiding van de Nederlandse dirigent Jacques van Steen. Deze ongeveer anderhalf uur durende symfonie is een fascinerend stuk bekentenisliteratuur in muzikale gedaante. Een uitgebreid artikel daarover, met achtergronden en een technische toelichting met illustraties is te vinden op de Nederlandse fin de siècle cultuursite All art is quite useless van Rond1900.nl. Het werd daarop onlangs — om  precies te zijn op 10 mei jongstleden — opnieuw gepubliceerd.

 

03-05-10

Italiaanse opera tot en met Rossini dezer dagen als thema van BBC's Composer of the week


Ruim twee eeuwen

In het programma Composer of the week dat door BBC Radio 3 twee keer per werkdag wordt uitgezonden — eerst tussen 13:00 uur en 14:00 uur en de herhaling daarvan tussen 23:00 uur en middernacht —van maandag tot en met vrijdag, is gedurende de vandaag begonnen week de beurt aan een thema in plaats van een persoon. Dat thema de komende dagen is een belangrijk aspect van de muziekgeschiedenis: de opera in Italië vanaf de begindagen tot en met de eerste decennia van de negentiende eeuw.
Onder de titel 
Monteverdi to Rossini — Italian opera wordt vijf maal een uur voor deze deelgeschiedenis van het fenomeen muziek gereserveerd. De periode waarover deze uitzendingen gaan, ligt tussen 1607 — toen het eerste echte muziekdrama, Orfeo van Claudio Monteverdi (1567-1643) werd voorgesteld — en 1829 — het jaar waarin de laatste opera van Gioacchino Rossini (1792-1868), Guillaume Tell aan de wereld werd geschonken — en omvat daarmee ruim twee eeuwen.

__________

Afbeelding: Claudio Monteverdi.

 

01-05-10

Rossini's muziekdramaArminda naar Torquato Tasso in New Yorkse versie, zaterdagavond op BBC Radio 3


Torquato Tasso
De figuur 
Armida uit Gerusalemme liberata (1581) van Torquato Tasso (1544-1595) is voor diverse kunstenaars een inspirerend wezen gebleken. Zij is een verleidster die door haar toverkunsten erin slaagt Rinaldo — een soort Tannhäuser — op haar eiland (vast) te houden.

Ze is de centrale figuur geworden in tal van muziekdrama's tussen 1639 — Benedetto Ferrari (ca. 1603-1681) — en 1904 Antonín Dvořák (1841-1904). Tussen die twee uitersten waarbinnen zich bijna drie eeuwen muziekgeschiedenis hebben afgespeeld, bestaan er in ieder geval nog tien opera's met de persoonsnaam als titel van het drama of as belangrijkste onderdeel van de titel. Naast (zeer) beroemde namen — zoals Jean-Baptiste Lully (1632-1687), Christoph Willibald von Gluck (1714-1787), Niccolò Jomell (1714-1774), TomassoTraetta (1727-1779), Antonio Gasparo Maria Sacchini (1730-1786), Joseph Haydn (1732-1801), Johann Mysliveček (1737-1781), Johann Gottlieb Naumann (1741-1801),  Antonio Salieri (1750-1825) en Giacchino Rossini (1792-1868).

Uit het bovengenoemde boek van Torquato Tasso zijn nog meer opera's gedestilleerd, en andere teksten die de man heeft geschreven, zoals madrigalen, werden onder meer van muziek voorzien door onder anderen Claudio Monteverdi (1567-1643), die — voorafgaande aan tal van latere collega's — eveneens van Gerusalemme liberata een opera heeft gerealiseerd.


Rossini's Armida

De eerste uitvoering van Rossini's Armida werd op 11 november 1817 te Napels gegeven, in het Teatro San Carlo. Vier jaar later volgde in Wenen een Duitse versie. In 1952 werd Armida in Flrence opnieuw in het repertoire opgenomen met Maria Callas (1923-1977). Venetië volgde in 1985; twee jaar daarna was — de toen nog Bonds-Duitse hoofdstad — Bonn aan de beurt.

Op zaterdag 1 mei kunt u, in het programma Opera on 3, luisteren naar Armida in een versie door het Metropolitan Opera House New York. Koor en orkest van dat instituut worden geleid door door Riccardo Frizza. De belangrijkste vocale solisten zijn de sopraan Rene Fleming en de tenor Lawrence Brownlee.

__________

Afbeeldingen

1. De Italiaanse dichter Torquato Tasso.

2. De tenor Lawrence Brownlee (Foto © Marty Umans).